Στη βαθύτερη αναδιάρθρωση του μοντέλου διαχείρισης του νερού εδώ και δεκαετίες προχωράει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μεταφέροντας ένα μεγάλο μέρος των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης από δήμους, Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης και οργανισμούς εγγείων βελτιώσεων στην ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.
Το νομοσχέδιο, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, δεν περιορίζεται σε μια γεωγραφική διεύρυνση των δύο εταιρειών. Αλλάζει την ιδιοκτησία και τη λειτουργία των δικτύων, προβλέπει αποτίμηση του ενεργητικού και του παθητικού των φορέων που απορροφώνται, ανοίγει τον δρόμο για τη διευθέτηση των ληξιπρόθεσμων χρεών των ΔΕΥΑ και εισάγει νέους κανόνες για τα τιμολόγια, τις συνδέσεις αποχέτευσης και τις επιβαρύνσεις των ιδιοκτητών ακινήτων.
Παράλληλα, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων αποκτά αποφασιστικότερο ρόλο στον έλεγχο των τιμολογίων και των επενδύσεων, ενώ θεσπίζονται ειδικές, ταχύτερες διαδικασίες για έργα αντιμετώπισης της λειψυδρίας. Πρόκειται ουσιαστικά για μετάβαση από ένα ιδιαίτερα κατακερματισμένο σύστημα εκατοντάδων παρόχων σε ένα περισσότερο συγκεντρωτικό μοντέλο, με δύο μεγάλες εταιρείες στον πυρήνα του για την Αττική, τη Στερεά Ελλάδα, τη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνοδεύουν τη μεταρρύθμιση, περισσότεροι από 735 διαφορετικοί φορείς εμπλέκονται σήμερα, με διαφορετικό βαθμό οργάνωσης και οικονομικής αντοχής, στην παροχή υπηρεσιών ύδατος. Η πολυδιάσπαση έχει συνδεθεί με προβλήματα διαχειριστικής επάρκειας, σημαντικές απώλειες νερού, αδυναμία χρηματοδότησης έργων και μεγάλη απόκλιση στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Το ΥΠΕΝ επιχειρεί να αντιμετωπίσει αυτές τις αδυναμίες σε μια περίοδο κατά την οποία η μείωση των διαθέσιμων αποθεμάτων και η αυξανόμενη συχνότητα περιόδων ξηρασίας μετατρέπουν την ασφάλεια υδροδότησης σε κεντρικό ζήτημα δημόσιας πολιτικής.
Πού φτάνει πλέον η ΕΥΔΑΠ
Η χωρική αρμοδιότητα της ΕΥΔΑΠ επεκτείνεται στο σύνολο της Περιφέρειας Αττικής, με εξαίρεση τους Δήμους Κυθήρων και Αντικυθήρων, Πόρου, Σπετσών, Τροιζηνίας και Ύδρας. Στο νέο πεδίο της εντάσσονται επίσης το σύνολο των δήμων στις Περιφερειακές Ενότητες Βοιωτίας, Φωκίδας και Εύβοιας, με εξαίρεση τη Σκύρο.
Η εταιρεία δεν αναλαμβάνει μόνο την ύδρευση και την αποχέτευση των νέων περιοχών. Οι αρμοδιότητές της διευρύνονται και στην άρδευση, αποκτώντας για πρώτη φορά πολύ μεγαλύτερη παρουσία στη διαχείριση νερού που προορίζεται για αγροτική χρήση.
Με βάση την καταγραφή του υπουργείου, στην ΕΥΔΑΠ προβλέπεται να ενταχθούν συνολικά 43 πάροχοι: 26 υπηρεσίες ή τμήματα δήμων που ασκούν σήμερα αρμοδιότητες ύδρευσης και αποχέτευσης, επτά ΔΕΥΑ και οκτώ Τοπικοί Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων. Στην εταιρεία περνά ακόμη η αρμοδιότητα άρδευσης που ασκούσε η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας στην περιοχή του πρώην Οργανισμού Κωπαΐδας.
Για την υποστήριξη της νέας γεωγραφικής και επιχειρησιακής δομής προβλέπεται η σύσταση Γενικής Διεύθυνσης Ύδρευσης και Αποχέτευσης Στερεάς Ελλάδας, με έδρα τη Χαλκίδα, καθώς και επιμέρους διευθύνσεων για τη Βοιωτία, την Εύβοια και τη Φωκίδα. Παράλληλα, δημιουργείται Γενική Διεύθυνση Άρδευσης με έδρα τη Λιβαδειά, γεγονός που αποτυπώνει ότι το αρδευτικό νερό δεν αντιμετωπίζεται ως παρεπόμενη, αλλά ως αυτοτελής δραστηριότητα. Στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΥΔΑΠ προβλέπεται επίσης η συμμετοχή εκπροσώπου της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Στερεάς Ελλάδας, ώστε οι νέες περιοχές δραστηριότητας να αποκτήσουν θεσμική εκπροσώπηση στη διοίκηση της εταιρείας.
Η ΕΥΑΘ σε Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική
Αντίστοιχα, η χωρική αρμοδιότητα της ΕΥΑΘ επεκτείνεται σε όλους τους δήμους των Περιφερειακών Ενοτήτων Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής. Από το πεδίο της εξαιρείται το Επιχειρηματικό Πάρκο Θεσσαλονίκης Τύπου Α1, για το οποίο ισχύει ειδικό καθεστώς.
Η ΕΥΑΘ αναλαμβάνει επίσης υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης. Σύμφωνα με τη χαρτογράφηση που έχει γίνει, στο νέο σχήμα πρόκειται να ενταχθούν πέντε υπηρεσίες δήμων, οκτώ ΔΕΥΑ, έντεκα ΤΟΕΒ και ένας Γενικός Οργανισμός Εγγείων Βελτιώσεων, συνολικά 25 φορείς. Η οργανωτική διάρθρωση της εταιρείας θα προσαρμοστεί στις νέες αρμοδιότητες με αποφάσεις των αρμόδιων εταιρικών οργάνων. Για τους δήμους της Χαλκιδικής, καθώς και για τους Δήμους Λαγκαδά και Βόλβης, προβλέπεται ειδικός συντονιστής, που θα λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ της τοπικής αυτοδιοίκησης και της ΕΥΑΘ.
Αντίστοιχος θεσμός εισάγεται και για δήμους εκτός του παραδοσιακού πεδίου δραστηριότητας της ΕΥΔΑΠ. Οι συντονιστές συγκροτούν συμβουλευτικό όργανο, μέσω του οποίου θα μπορούν να μεταφέρονται στις εταιρείες ζητήματα λειτουργίας, έργων, επενδύσεων και ποιότητας υπηρεσιών.
Η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ αναλαμβάνουν ακόμη τη διαχείριση των δικτύων ομβρίων υδάτων στο σύνολο των περιοχών αρμοδιότητάς τους, μέσω συμβάσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας με το Ελληνικό Δημόσιο. Στις συμβάσεις θα καθορίζονται το αντικείμενο, οι όροι λειτουργίας και η αμοιβή των εταιρειών. Από τη μεταφορά εξαιρείται ο καθαρισμός των φρεατίων ομβρίων, ο οποίος παραμένει στους δήμους. Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η λειτουργία και η συντήρηση των αγωγών περνά στις εταιρείες, ενώ η καθημερινή ευθύνη απομάκρυνσης φερτών υλικών από τα φρεάτια εξακολουθεί να βαραίνει την τοπική αυτοδιοίκηση.
Τριετής προστασία για τις τιμές άρδευσης
Κρίσιμη πρόβλεψη για τον αγροτικό κόσμο αποτελεί η διατήρηση των υφιστάμενων τιμολογίων αρδευτικού νερού για τουλάχιστον τρία χρόνια από τη μεταφορά των υπηρεσιών.
Η διάταξη λειτουργεί ως μεταβατική ασπίδα απέναντι στον κίνδυνο άμεσης αναπροσαρμογής των χρεώσεων μετά την ένταξη των ΤΟΕΒ και των υπόλοιπων αρδευτικών φορέων στην ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ. Δεν αποκλείει μεταβολές μετά την πάροδο της τριετίας, αλλά προβλέπει ότι στο πρώτο διάστημα λειτουργίας του νέου μοντέλου οι αγρότες δεν θα αντιμετωπίσουν αυξήσεις λόγω της αλλαγής παρόχου.
Η μελλοντική τιμολογιακή πολιτική θα πρέπει να περάσει από τον έλεγχο της ΡΑΑΕΥ και να συνδέεται με το πραγματικό κόστος λειτουργίας, τις ανάγκες συντήρησης και το επενδυτικό πρόγραμμα των εταιρειών.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
