Το ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo έφθασε στο Ηράκλειο και ετοιμάζεται να αναλάβει τις έρευνες βυθού για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, όμως η έναρξή τους εξακολουθεί να εξαρτάται από την έκδοση της NAVTEX και από τους χειρισμούς γύρω από το αίτημα της Άγκυρας για γραπτή ενημέρωση. Το πλοίο έφθασε στο Ηράκλειο την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, έχοντας αποπλεύσει από τη Νάπολη στις 23 του μήνα. Θα χρησιμοποιήσει την Κρήτη ως βάση για τις εργασίες, οι οποίες σχεδιάζεται να ξεκινήσουν νοτιοανατολικά της Καρπάθου και να συνεχιστούν προς την Κύπρο. Η NAVTEX που θα ορίσει το ακριβές πεδίο και το χρονοδιάγραμμα παραμένει σε εκκρεμότητα, η κυπριακή πλευρά είχε εκτιμήσει ότι θα εκδοθεί εντός Οκτωβρίου, ενώ νεότερες πληροφορίες τοποθετούν την έναρξη των ερευνών στις αρχές Νοεμβρίου.
Η άφιξη του Abeille Marengo στην Κρήτη συνέπεσε με την τηλεφωνική επικοινωνία του Εμανουέλ Μακρόν με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Σύμφωνα με την τουρκική προεδρία, οι δύο ηγέτες συζήτησαν τις διμερείς σχέσεις και περιφερειακά και διεθνή ζητήματα, μεταξύ των οποίων τη διαδικασία επιλογής του νέου γενικού γραμματέα του ΟΗΕ. Ο Ερντογάν προσκάλεσε τον Γάλλο πρόεδρο στη Σύνοδο Ηγετών της COP31 στην Τουρκία, ενώ ο Μακρόν τον συνεχάρη για την Ημέρα της Δημοκρατίας. Η ανακοίνωση δεν αναφέρεται στο GSI, επομένως η χρονική σύμπτωση δεν αρκεί για να συνδέσει την επικοινωνία με το έργο.
Στο μεταξύ, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η Άγκυρα δεν αντιτίθεται στο καλώδιο, υπό την προϋπόθεση ότι θα λάβει γραπτή ενημέρωση για τις εργασίες και τις συντεταγμένες τους. Η Αθήνα επιμένει ότι άδεια για το έργο ζητείται μόνο από την Ελλάδα, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο ενημέρωσης και άλλων χωρών, με τη σαφή διευκρίνιση ότι αυτή δεν συνιστά διαδικασία αδειοδότησης.
Η λέξη «ενημέρωση» και το όριο της άδειας
Η τοποθέτηση του Φιντάν διαφοροποιείται από προηγούμενες, πιο απειλητικές προειδοποιήσεις της Άγκυρας για ενδεχόμενη επανέναρξη των ερευνών. Ο Τούρκος υπουργός είπε ότι η χώρα του δεν αντιτίθεται στις εργασίες εφόσον λάβει γραπτώς περιγραφή τους και τις συντεταγμένες της περιοχής, προσθέτοντας ότι δεν επιθυμεί να μεταβληθεί το υφιστάμενο καθεστώς ούτε να δημιουργηθεί προηγούμενο που θα περιπλέξει περαιτέρω τις σχέσεις των δύο πλευρών. Η αναφορά στο status quo, ωστόσο, δείχνει ότι η Άγκυρα δεν εγκαταλείπει τις αξιώσεις της στην περιοχή ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου, την οποία θεωρεί τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Η Αθήνα απορρίπτει αυτή την αξίωση.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει διατυπώσει τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης με σαφή διάκριση ανάμεσα στην άδεια και στην ενημέρωση. «Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα από την οποία θα ζητηθεί άδεια», ανέφερε, προσθέτοντας ότι μετά την ελληνική αδειοδότηση θα μπορούσε να υπάρξει ενημέρωση για τις έρευνες και την πόντιση, υπό τον όρο ότι θα διευκρινίζεται ρητά πως δεν πρόκειται για διαδικασία αδειοδότησης. Αντίστοιχα, κυβερνητικές πηγές έχουν υπογραμμίσει ότι δεν θα ζητηθεί άδεια από άλλη χώρα, χωρίς να αποκλείουν μια γενική ενημέρωση των κρατών της περιοχής από τη γαλλική πλευρά.
Εδώ βρίσκεται και το λεπτό σημείο της συζήτησης. Μια έγγραφη γνωστοποίηση προς την Τουρκία, εφόσον διατυπωθεί ως τεχνική ενημέρωση και όχι ως αίτημα έγκρισης, θα μπορούσε να ικανοποιήσει την απαίτηση του Φιντάν χωρίς να αναγνωρίζει τουρκική δικαιοδοσία. Ορισμένες πλευρές, ωστόσο, φοβούνται ότι μια τέτοια πρακτική θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως προηγούμενο σε μελλοντικές έρευνες ή ποντίσεις. Άλλοι θεωρούν ότι ο κίνδυνος μπορεί να περιοριστεί με προσεκτική διατύπωση και με ταυτόχρονη αποστολή της ενημέρωσης σε περισσότερα κράτη της περιοχής, όπως η Αίγυπτος, ώστε να έχει σαφώς γενικό και τεχνικό χαρακτήρα.
Η Nexans έχει δηλώσει ότι δεν είχε και δεν σχεδιάζει να έχει επαφές με τις τουρκικές αρχές για το έργο, σημειώνοντας ότι συντονίζεται με τον φορέα υλοποίησης και τις ελληνικές και κυπριακές αρχές. Την ίδια ώρα, τουρκικά δημοσιεύματα έχουν κάνει λόγο για παρασκηνιακές επαφές ανάμεσα στην Άγκυρα και το Παρίσι, χωρίς οι πληροφορίες αυτές να έχουν επιβεβαιωθεί. Η διάκριση έχει σημασία: άλλο οι επαφές μιας εταιρείας με τις αρχές και άλλο οι ενδεχόμενες διπλωματικές συνομιλίες μεταξύ κρατών.
Το πλοίο περιμένει τον επιχειρησιακό χάρτη
Η ελληνική διαδικασία περιλαμβάνει την εξέταση του αιτήματος της Nexans και τις προβλεπόμενες εγκρίσεις για τη χρήση του πλοίου. Η NAVTEX που θα ακολουθήσει θα προσδιορίσει πότε και σε ποια σημεία θα γίνουν οι εργασίες· δεν υποκαθιστά τη διαδικασία αδειοδότησης ούτε επιλύει από μόνη της τις διαφωνίες για τις θαλάσσιες ζώνες. Με βάση τους όρους του αιτήματος, το Abeille Marengo θα ενημερώνει τις αρμόδιες υπηρεσίες του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των εργασιών και θα δίνει καθημερινές ενημερώσεις για την εξέλιξή τους.
Οι μετρήσεις θα χαρτογραφήσουν τον πυθμένα και θα δώσουν στοιχεία για τη χάραξη και την προστασία του καλωδίου. Το ερευνητικό πρόγραμμα προβλέπει χρήση πολυδεσμικού ηχοβολιστικού, πλευρικού σόναρ, μαγνητομέτρου και βιντεοσκόπησης, καθώς και λήψη δειγμάτων από τον βυθό. Οι πληροφορίες αυτές είναι κρίσιμες, καθώς η διαδρομή περιλαμβάνει μεγάλα βάθη και απότομες μεταβολές του ανάγλυφου. Οι έρευνες, που εκκρεμούν από το καλοκαίρι του 2024, απαιτούν αρκετούς μήνες πριν μπορέσει να οριστικοποιηθεί ο τεχνικός σχεδιασμός.
Τότε, το ιταλικό πλοίο Ievoli Relume, που εργαζόταν για λογαριασμό της Nexans, είχε διακόψει τις έρευνες στην περιοχή της Κάσου και της Καρπάθου, μετά την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Το προηγούμενο αυτό εξηγεί γιατί οι σημερινές δηλώσεις του Φιντάν αντιμετωπίζονται με προσοχή: η ηπιότερη διατύπωση δεν αρκεί από μόνη της για να αποσαφηνίσει τι θα συμβεί όταν το ερευνητικό σκάφος βρεθεί στην περιοχή.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
