Στις 12 Μαΐου τα αποτελέσματα α’ τριμήνου της ΔΕΗ
Ένα πολύ πυκνό διάστημα έχει μπροστά της η ΔΕΗ, καθώς οι εξελίξεις τρέχουν μετά τις πρόσφατες ανακοινώσεις για την αύξηση κεφαλαίου 4 δισ. ευρώ, που είναι εκ των βασικών πυλώνων χρηματοδότησης του mega επενδυτικού πλάνου των 24 δισ. ευρώ έως το 2030. Το επόμενο μεγάλο ορόσημο που έχει μπροστά της η Επιχείρηση είναι η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του α’ τριμήνου 2026 -στις 12 Μαΐου-, που αναμένεται να είναι αισθητά βελτιωμένα σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Και τούτο διότι σύμφωνα με το guidance που παρείχε στους αναλυτές ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης, στην τηλεδιάσκεψη της περασμένης Πέμπτης, τα προσαρμοσμένα EBITDA για την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου 2026 αναμένεται να διαμορφωθούν στα 700 εκατ. ευρώ (έναντι 450 εκατ. ευρώ στο τέλος Μαρτίου 2025), με την αύξηση να αποδίδεται -μεταξύ άλλων- στις ήπιες καιρικές συνθήκες κατά την εξεταζόμενη περίοδο που συνέβαλε στη βελτίωση των περιθωρίων στη λιανική, τις καλύτερες ανεμολογικές συνθήκες σε όλο τον στόλο της ΔΕΗ (σε Ελλάδα και Ρουμανία) και τις βελτιωμένες υδρολογικές συνθήκες σε σχέση με τις εκτιμήσεις της Επιχείρησης. Με «προίκα» τα ενισχυμένα μεγέθη του α’ τριμήνου (που αποτελούν στέρεη βάση για την επίτευξη του στόχου για EBITDA 2,4 δισ. ευρώ και καθαρά κέρδη 700 εκατ. ευρώ για τη φετινή χρήση έναντι EBITDA 2 δισ. ευρώ και καθαρά κέρδη 450 εκατ. ευρώ το 2025), η ΔΕΗ θα συγκαλέσει στις 14 Μαΐου όπως έχει ήδη προαναγγείλει έκτακτη Γενική Συνέλευση, με βασικό θέμα στην ημερήσια διάταξη την έγκριση της ΑΜΚ, ώστε στη συνέχεια να ξεκινήσουν τα επίσημα roadshows (διότι εύλογα θα υπέθετε κανείς ότι ανεπισήμως οι ανάδοχοι Citigroup και Goldman Sachs και η διοίκηση της Επιχείρησης έχουν ήδη ξεκινήσει τις επαφές), με το βλέμμα στο άνοιγμα του βιβλίου προσφορών και την ολοκλήρωση της διαδικασίας στα τέλη Μαΐου.
Γιατί η Ευρώπη έχει μείνει πίσω – Food for thought από τον Β. Ψάλτη
Food for thought για το δομικό χάσμα μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, που πρέπει κάποια στιγμή να προβληματίσει πολύ σοβαρά τους ιθύνοντες της Γηραιάς ηπείρου (και γηράσκουσας…), έδωσε από τους Δελφούς ο CEO της Alpha Bank, Βασίλης Ψάλτης. Από το 2008 μέχρι το 2023 -είπε- οι ΗΠΑ μεγάλωσαν κατά 87%. Η Ευρώπη, κατά 13,5%. Με αυτούς τους ρυθμούς, η Ευρώπη θα χρειαστεί 43 χρόνια για να διπλασιάσει την κατά κεφαλήν παραγωγή της. Οι ΗΠΑ 20. Δεν είναι κύκλος. Είναι δομή. Το πρόβλημα δεν είναι τα χρήματα. Τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά αποταμιεύουν σχεδόν διπλάσια από τα αμερικανικά. Αλλά 300 δισ. ευρώ φεύγουν κάθε χρόνο προς τις ΗΠΑ. Όχι γιατί οι Ευρωπαίοι δεν θέλουν να επενδύσουν στην Ευρώπη. Αλλά γιατί η Ευρώπη δεν τους δίνει τον τρόπο. Η λύση έχει όνομα – και παραμένει στο συρτάρι: Τραπεζική Ένωση – Ένωση Κεφαλαιαγορών. Savings and Investments Union. Εργαλεία που μαζί μπορούν να κινητοποιήσουν το κεφάλαιο που η Ευρώπη ήδη έχει, αλλά δεν μπορεί να αξιοποιήσει. Η Ευρώπη χρειάζεται επιπλέον 700 δισ. ευρώ ετησίως για την πράσινη μετάβαση, την ψηφιοποίηση και τη στρατηγική αυτονομία. Δεν θα τα βρει από δημόσιο χρήμα που δεν υπάρχει. Θα τα βρει -ή δεν θα τα βρει- από το αν αποφασίσει επιτέλους να ενοποιήσει τη χρηματοοικονομική της αρχιτεκτονική. Τα εμπόδια είναι μετρήσιμα: 475 δισ. ευρώ δεσμευμένα σε θυγατρικές που δεν μπορούν να κινηθούν διασυνοριακά. Μία τραπεζική συγχώνευση στην ΕΕ χρειάζεται 285 ημέρες – 100 περισσότερες απ’ ό,τι το 2014. Στην Ελβετία χρειάζονται 85. Η γραφειοκρατία δεν είναι παράπλευρη απώλεια. Είναι επιλογή. Ή πολιτική αντίφαση. Οι ίδιες κυβερνήσεις που ζητούν ευρωπαϊκούς πρωταθλητές μπλοκάρουν τις ευρωπαϊκές συγχωνεύσεις όταν η δική τους τράπεζα είναι αυτή που εξαγοράζεται. Δεν είναι ζήτημα χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Είναι ζήτημα ελέγχου. Η απόδειξη υπάρχει ήδη. Η Alpha Bank και η UniCredit το έχουν κάνει. Χωρίς εξαγορά, χωρίς απώλεια αυτονομίας. Μία τράπεζα που πριν από δέκα χρόνια ήταν αποκλεισμένη από τις αγορές είναι σήμερα το πιο συγκεκριμένο παράδειγμα που έχει η Ευρώπη για το τι σημαίνει ενοποίηση στην πράξη. Το ερώτημα δεν είναι αν λειτουργεί. Είναι γιατί παραμένει η εξαίρεση. Τα παραπάνω είπε ο CEO της Alpha Bank και χρήζουν επισήμανσης και παραδειγματισμού…
Η συνεργασία Quest – Φουρλή πέρα από το 10% και ο ρόλος Βασιλάκου
Ανοιχτό αφήνουν τα στελέχη του ομίλου Quest τόσο το θέμα πιθανών συνεργειών στη λιανική με τον όμιλο Φουρλή όσο και την ενδεχόμενη απόκτηση μεγαλύτερου ποσοστού στην εταιρεία. Κομβικής σημασίας, εκτός από την εμπιστοσύνη στις δυνατότητες του ομίλου Φουρλή, έχει και η παρουσία του Γιάννη Βασιλάκου στο τιμόνι του. Στο πρόσωπο του οποίου ο Θεόδωρος Φέσσας τρέφει ιδιαίτερη εκτίμηση και εμπιστοσύνη ήδη από την εποχή που ήταν διευθύνων σύμβουλος στην Κωτσόβολος. Από τα συμφραζόμενα η στήλη καταλαβαίνει ότι η απόκτηση ποσοστού λίγο πάνω από 10% έως και σήμερα θα έχει σύντομα και συνέχεια. Με κινήσεις που αναμένεται να κρατήσουν ζωηρό το ενδιαφέρον της αγοράς.
Φέσσας περί φημολογίας εξαγοράς της Uni Systems
Να τοποθετηθεί για τη φημολογία, που εντείνεται το τελευταίο διάστημα και θέλει τον επιχειρησιακό βραχίονα του ομίλου στο ΙΤ, τη Uni Systems, να πωλείται, κλήθηκε χθες ο επικεφαλής του ομίλου της Quest Συμμετοχών, Θεόδωρος Φέσσας. Κατά την ετήσια ενημερωτική συνάντηση της διοίκησης με τους δημοσιογράφους, ο κ. Φέσσας -αφού σχολίασε ότι δέχεται αυτήν την ερώτηση συστηματικά εδώ και μια πενταετία- ανέφερε με νόημα: «Διαχειριζόμαστε τις εταιρείες με προοπτική να είμαστε 200 χρόνια ιδιοκτήτες. Ταυτόχρονα, όταν υπάρχουν ενδιαφέρουσες προτάσεις συνεργασιών, εξαγορών, συμμαχιών, τις ακούμε, αρκεί να προσθέτουν αξία και να αποτιμούν σωστά την εταιρεία». Ο ίδιος, απαντώντας εμμέσως πλην σαφώς αρνητικά στη σχετική ερώτηση, πρόσθεσε: «Ουδέποτε αρνηθήκαμε να συζητήσουμε. Στη διάρκεια των ετών έχουμε συζητήσει με πολλούς για πολλά. Μέχρι στιγμής αυτό που βλέπετε είναι μια δυναμική ανάπτυξη», δίνοντας συγχαρητήρια στη διοικητική ομάδα της εταιρείας για τα αποτελέσματα που έχει φέρει. Όσον αφορά δε την προοπτική αυτόνομης εισόδου της Uni Systems στο Χρηματιστήριο, ο επικεφαλής του ομίλου τόνισε: «Είναι μια σύνθετη διαδικασία. Εισηγμένη είναι η μητρική εταιρεία. Έχει νόημα να μπει μια θυγατρική στο Χρηματιστήριο; Μπλέκεται η μετοχική βάση όταν έχεις μια εισηγμένη holding και μια δεύτερη εισηγμένη θυγατρική. Το να μπουν θυγατρικές της Quest στο Χρηματιστήριο το έχουμε αποφύγει τόσο καιρό και νομίζουμε πως είναι μια στρατηγική που δεν πρόκειται να αλλάξει. Δεν το αποκλείουμε, όμως είναι η τελευταία μας επιλογή». Πάντως, ο ίδιος αναγνώρισε ότι το Χρηματιστήριο έχει αποκτήσει μεγαλύτερο βάθος μετά την εξαγορά από το Euronext. «Δίνει βάθος η εξαγορά του ΧΑ από το Euronext. Η Quest είναι στο όριο να θεωρηθεί μια μεσαία ευρωπαϊκή εταιρεία. Έχει το ΧΑ κάποιες εταιρείες που δεν θα έπρεπε να είναι εισηγμένες», σχολίασε σκωπτικά ο επικεφαλής του ομίλου.
Πράσινο φως στον διαγωνισμό για το ακίνητο του ΕΦΚΑ στην Ακτή Μιαούλη
Ενέκρινε το ΔΣ του ΕΦΚΑ τη διενέργεια Δημόσιου Πλειοδοτικού Διαγωνισμού Εκμίσθωσης του αυτοτελούς ακινήτου επί της οδού Ακτής Μιαούλη 17-19, στον Πειραιά, συνολικής επιφάνειας 4.066,87 τ.μ. Σύμφωνα με την απόφαση του ΕΦΚΑ, ο διαγωνισμός θα είναι πλειοδοτικός με κλειστές προσφορές. Η χρήση του ακινήτου θα είναι επαγγελματική, σύμφωνα με τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης της περιοχής ως ορίζει η σχετική πολεοδομική νομοθεσία. Η διάρκεια της εκμίσθωσης ορίζεται σε τριάντα έτη, αρχής γενομένης από την ημερομηνία του Πρωτοκόλλου Παράδοσης – Παραλαβής του ακινήτου, με δυνατότητα παράτασης κατά δέκα έτη. Το ελάχιστο μηνιαίο μίσθωμα, το οποίο θα αποτελέσει τη βάση για τη διενέργεια της πλειοδοσίας του διαγωνισμού, ορίζεται στο ποσό των 40.000 ευρώ. Παρέχεται περίοδος χάριτος και μη καταβολής μισθώματος δύο (2) ετών, για την ολοκλήρωση του επενδυτικού προγράμματος. Περαιτέρω, δύναται να δοθεί παράταση μέχρι ένα έτος στην υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου έπειτα από σχετική έγκριση του e-ΕΦΚΑ, εφόσον προβληθούν αιτιολογημένοι λόγοι που την καθιστούν αναγκαία, οι οποίοι καθυστερούν την ολοκλήρωση του επενδυτικού προγράμματος και δεν ανάγονται στην ευθύνη του αναδόχου, χωρίς παράταση στην απαλλαγή καταβολής μισθώματος πλέον των αρχικών δύο ετών. Ο μισθωτής θα εκτελέσει εργασίες ανακαίνισης-αναβάθμισης (επενδυτικό πρόγραμμα) ποσού 7.000.000 ευρώ, με ΦΠΑ κατ’ ελάχιστον εντός των δύο πρώτων ετών της μίσθωσης.
Το σχέδιο ΟΑΣΑ για το Μετρό της Αθήνας έως το 2045
Μια νέα, φιλόδοξη κυκλική γραμμή Μετρό περιλαμβάνεται στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του ΟΑΣΑ για την επόμενη εικοσαετία, συμπληρώνοντας το πλέγμα των επεκτάσεων στις υφιστάμενες γραμμές 1, 2 και 4 και διαμορφώνοντας τη μελλοντική εικόνα του μητροπολιτικού σιδηροδρόμου της Αθήνας. Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσεται και μία ακόμη περιφερειακή γραμμή, που αναμένεται να εξυπηρετεί περιοχές από την Ιερά Οδό έως την Κατεχάκη. Το πλάνο παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα από τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΟΑΣΑ, Αντώνη Κεραστάρη, στο πλαίσιο εκδήλωσης του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τα προγράμματα ΕΣΠΑ 2021-2027, που πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο Μέγαρο. Σύμφωνα με τον ευρύτερο σχεδιασμό, μέχρι το 2045 το δίκτυο μέσων σταθερής τροχιάς της πρωτεύουσας -που θα περιλαμβάνει Μετρό, Τραμ και Προαστιακό- αναμένεται να φτάσει τα 455 χιλιόμετρα, με 274 σταθμούς. Το μεγαλύτερο μέρος του μήκους θα αφορά τον Προαστιακό Σιδηρόδρομο, ενώ εκτιμάται ότι θα εξυπηρετούνται καθημερινά έως 5,7 εκατομμύρια μετακινήσεις και περίπου 1,45 εκατομμύρια εργαζόμενοι. Με βάση την ενδεικτική αποτύπωση, η γραμμή θα μπορούσε να εκκινεί από τους Αμπελόκηπους (με σύνδεση στη γραμμή 3) και να διέρχεται από τη Μιχαλακοπούλου και το Παγκράτι, φτάνοντας έως την Καισαριανή, όπου θα συναντά τη γραμμή 4. Στη συνέχεια θα κατευθύνεται προς Βύρωνα και το υπό σχεδιασμό Κυβερνητικό Πάρκο στην πρώην ΠΥΡΚΑΛ, ενώ θα συνδέεται με τη γραμμή 2 στον Άγιο Δημήτριο.
Η πορεία της θα συνεχίζεται προς τη Νέα Σμύρνη, με σύνδεση με το Τραμ, και κατόπιν προς την Καλλιθέα, όπου προβλέπονται ανταποκρίσεις τόσο με τη γραμμή 1 όσο και με τον νέο κλάδο προς ΚΠΙΣΝ. Από εκεί θα διέρχεται από τον σταθμό Ρουφ του Προαστιακού και θα κατευθύνεται δυτικά, με στάσεις σε κομβικά σημεία, όπως η Πέτρου Ράλλη με τον Κηφισό και ο Άγιος Ιωάννης Ρέντης. Στη βορειοδυτική του τροχιά, το έργο προβλέπει σύνδεση με τη γραμμή 3 στο Χαϊδάρι και σταθμό στη Λεωφόρο Αθηνών, στο ύψος του Δαφνίου. Η κυκλική διαδρομή θα ολοκληρώνεται μέσω της Λεωφόρου Αθηνών και της Λένορμαν, με συνδέσεις στον Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό (γραμμή 2 και σιδηρόδρομος), στη Βικτώρια (γραμμή 1) και στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας με τη γραμμή 4, πριν επιστρέψει στους Αμπελόκηπους. Στην πλήρη ανάπτυξή της, η νέα γραμμή εκτιμάται ότι θα διαθέτει περίπου 21 έως 23 σταθμούς, αριθμός που θα οριστικοποιηθεί με την τελική χωροθέτηση. Το έργο, εφόσον προχωρήσει, αναμένεται να αλλάξει ουσιαστικά τον χάρτη των μετακινήσεων στην Αθήνα, ενισχύοντας τη διασυνδεσιμότητα και περιορίζοντας τις πιέσεις στο υφιστάμενο δίκτυο.
Το τίμημα της σύμβασης παραχώρησης των λαχείων
Κατά 5 εκατ. ευρώ αυξήθηκε το τίμημα της 10ετούς σύμβασης παραχώρησης των Κρατικών Λαχείων, αποκάλυψε χθες στη Ελληνική Βουλή ο αν. διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου, Πάνος Σταμπουλιίδης. Απαντώντας σε ερώτηση βουλευτή, το στέλεχος του Υπερταμείου σημείωσε ότι η αρχική προσφορά του ΟΠΑΠ (νυν Allwyn) ήταν 75 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, κατά τη συνήθη διαδικασία του Υπερταμείου, παρ’ όλο που στον διαγωνισμό ήταν ένας ενδιαφερόμενος, ζήτησε βελτιωμένο τίμημα. Ο ΟΠΑΠ ανταποκρίθηκε και τελικά πρόσφερε 80 εκατ. ευρώ ή 5 εκατ. ευρώ περισσότερο από το αρχικό προσφερθέν τίμημα. Ο ανεξάρτητος απομιμητής της νέας σύμβασης παραχώρησης των κρατικών λαχείων που προσελήφθη από το Υπερταμείο είχε δώσει ως εύλογο τίμημα μεταξύ 64 και 75 εκατ. ευρώ.
Ακόμη μεγαλύτερη αξιοποίηση της αποθήκευσης ενέργειας
Τη δυνατότητα σε καταναλωτές να μειώσουν το ενεργειακό τους κόστος, αξιοποιώντας την υψηλή διείσδυση ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα, σχεδιάζει να δώσει το ΥΠΕΝ. Συγκεκριμένα, το υπουργείο θα επιτρέψει σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να εγκαθιστούν μπαταρίες, ώστε να αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια τις ώρες χαμηλού κόστους (κυρίως τα μεσημέρια) και να τη χρησιμοποιούν σε ώρες που η αγορά καταγράφει «υψηλές πτήσεις» (κυρίως τα απογεύματα) και να περιορίσουν τις ποσότητες που τότε αντλούν από το δίκτυο. Η δυνατότητα αυτή αναμένεται να αξιοποιηθεί κυρίως από επιχειρήσεις. Σύμφωνα με ειδικούς, μία επιχείρηση μέσης τάσης θα μπορεί με αυτόν τον τρόπο να εξοικονομήσει έως και το 25% του ενεργειακού της κόστους. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι αυτήν τη στιγμή η εγκατάσταση μπαταρίας πρέπει να συνοδεύεται από την τοποθέτηση ηλιακού συστήματος, το οποίο πλέον θα αποσυνδεθεί με νομοθετική ρύθμιση του ΥΠΕΝ. Ο λόγος είναι πως έτσι κι αλλιώς η διείσδυση των φωτοβολταϊκών κινείται σε τέτοια επίπεδα, που οι τιμές καταρρέουν τις μεσημβρινές ώρες – πολλές φορές μάλιστα παίρνοντας αρνητικό πρόσημο. Επομένως, μέσω της αποθήκευσης ένας καταναλωτής μπορεί να αξιοποιήσει τα οφέλη από την επέλαση των φωτοβολταϊκών, χωρίς να χρειάζεται να αποκτήσει δικό του ηλιακό πάρκο για να μειώσει τους λογαριασμούς του. Τον δρόμο για να εφαρμοστεί αυτή η δυνατότητα θα ανοίξει διάταξη (Άρθρο 51) στο σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ που συζητείται στη Βουλή – αποτελώντας χθες αντικείμενο συνεδρίασης της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου. Για να «ενεργοποιηθεί», θα πρέπει μετά την υπερψήφιση της διάταξης να εκδοθεί Υπουργική Απόφαση, η οποία θα εξειδικεύει τις παραμέτρους για την εγκατάσταση «σκέτων» μπαταριών. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι σχετικές προβλέψεις πιθανότητα θα συμπεριληφθούν στη νέα Υπουργική Απόφαση, η οποία θα βελτιώνει το νέο καθεστώς ενεργειακού συμψηφισμού (net billing).
Κάθε ρύθμιση και άλλο επιτόκιο
Κανείς δεν αμφιβάλλει πως το νέο πακέτο ρυθμίσεων για χρέη στο Δημόσιο, το οποίο εξήγγειλε η κυβέρνηση την περασμένη εβδομάδα είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Φυσικά, μένει να δούμε πόσοι οφειλέτες θα ενταχθούν σε αυτές και άρα πόσο θα ελαφρυνθούν οι ίδιοι από τη μέγγενη των κατασχετηρίων, αλλά και πόσο θα αυξηθούν τα έσοδα του Δημοσίου. Παρ’ όλα αυτά, η στήλη δεν μπορεί να αφήσει… ασχολίαστο το διαφορετικό καθεστώς που υπάρχει για τα επιτόκια με τα οποία επιβαρύνονται οι ρυθμίσεις των οφειλών, καθώς άλλο ισχύει για τις 24 δόσεις, άλλο για τις 72 δόσεις και άλλο για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό. Όποια οφειλή εντάσσεται στις 24 δόσεις υπόκειται σε επιτόκιο πάνω από 7%, όποια οφειλή ενταχθεί στις 72 δόσεις υπόκειται σε επιτόκιο 5,84%, ενώ όποια οφειλή ενταχθεί στον εξωδικαστικό συμβιβασμό υπόκειται σε επιτόκιο 3%. Μάλιστα, πηγές της στήλης στο οικονομικό επιτελείο αναφέρουν πως δόθηκε μάχη για να πέσει το επιτόκιο του εξωδικαστικού στο 3%. Από εκεί και πέρα, τα υψηλότερα -σε σχέση με του εξωδικαστικού- επιτόκια για τις 72 δόσεις και τα ακόμη υψηλότερα για τις 24 δόσεις δικαιολογούνται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, από την άποψη ότι η καθεμία ρύθμιση έχει τα δικά της χαρακτηριστικά. Αυτό δεν σημαίνει πως υπάρχει κάποιος… άγραφος ή γραπτός υπέρτατος νόμος που «υποχρεώνει» το οικονομικό επιτελείο να διαφοροποιεί το επιτόκιο με το οποίο επιβαρύνονται οι οφειλές που μπαίνουν σε ρύθμιση. Παράλληλα, να συμφωνήσουμε πως άλλο η μία ρύθμιση, άλλο η άλλη και άλλο η… παράλλη, αλλά όλες απευθύνονται έτσι ή αλλιώς στο ίδιο «κοινό», δηλαδή σε εκείνους που δεν μπορούν να πληρώσουν εφάπαξ τις ληξιπρόθεσμες οφειλές τους και θέλουν να προσπαθήσουν να το κάνουν σε δόσεις. Συνεπώς, ακόμα και αν «πρέπει» (;) συνεχίσουν να υπάρχουν διαφορετικά επιτόκια στις ρυθμίσεις, αναρωτιέται κανείς γιατί να μην είναι όλα πιο χαμηλά…
Κρίσιμοι οι επόμενοι μήνες για τα επιτόκια
Κρίσιμες εξελίξεις για τις μεγάλες οικονομίες του πλανήτη φέρνει η τρέχουσα εβδομάδα, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται σε στοιχεία πληθωρισμού, ανάπτυξης και στις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών. Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης και της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, ενώ τα βασικά επιτόκια φαίνεται να παραμένουν -προς το παρόν- αμετάβλητα, όπως εκτιμούν οι αναλυτές της Bank of America. Στις ΗΠΑ, η FED αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, ωστόσο η στάση της παραμένει επιφυλακτική, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις (ο δομικός πληθωρισμός αναμένεται στο 3,1% για τον Μάρτιο) δεν έχουν υποχωρήσει πλήρως. Παράλληλα, αναμένονται σημαντικά στοιχεία για ΑΕΠ (προκαταρκτικά στοιχεία), προσωπικό εισόδημα, βιομηχανική δραστηριότητα (ISM). Στην Ευρωζώνη, η ΕΚΤ αναμένεται ότι θα περιμένει επίσης, καθώς τα διαθέσιμα δεδομένα δεν δικαιολογούν ακόμη μία παρέμβαση, αλλά οι αυξήσεις επιτοκίων είναι καθ’ οδόν. Οι προβλέψεις δείχνουν άνοδο του πληθωρισμού στο 3,0% τον Απρίλιο (από 2,6%) και πιθανές αυξήσεις επιτοκίων τον Ιούνιο και τον Ιούλιο (κατά 25 μονάδες βάσης). Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Bank of England, όπως εκτιμά η BofA, θα διατηρήσει επίσης αμετάβλητα τα επιτόκια, με ψήφους 7-2 υπέρ της διατήρησης. Οι δύο διαφωνούντες αναμένεται να ταχθούν υπέρ της αύξησης επιτοκίων, αντανακλώντας την αβεβαιότητα για τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη και τις δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις. Στην Ιαπωνία, η Bank of Japan αναμένεται να κρατήσει τα επιτόκια σταθερά, αλλά με αυστηρότερο τόνο. Ο διοικητής Kazuo Ueda αναμένεται να τονίσει την εξάρτηση από τα δεδομένα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης επιτοκίων από τον Ιούνιο. Η εβδομάδα είναι ιδιαίτερα «γεμάτη» και για τις αναδυόμενες οικονομίες, με αποφάσεις επιτοκίων σε χώρες όπως Βραζιλία, Τουρκία, Χιλή, Ουκρανία, Πακιστάν, Ταϊλάνδη. Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχουν: ο δείκτης μεταποίησης PMI της Κίνας, το ΑΕΠ του Μεξικού, η βιομηχανική παραγωγή της Ινδίας. Συμπέρασμα; Παρά τη γενικευμένη στάση αναμονής από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες, οι πληθωριστικές πιέσεις και η ενεργειακή αβεβαιότητα διατηρούν τις αγορές σε εγρήγορση. Οι επόμενοι μήνες αναμένονται κρίσιμοι, καθώς οι αποφάσεις που θα ληφθούν το καλοκαίρι ενδέχεται να καθορίσουν την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας για το υπόλοιπο του έτους.
Ο πόλεμος στο Ιράν περιόρισε τον δανεισμό των επιχειρήσεων της ευρωζώνης
Δυσκολότερη έχει γίνει η πρόσβαση σε δανεισμό για τις επιχειρήσεις της ευρωζώνης, όπως αποδεικνύεται από τα αποτελέσματα του 38ου γύρου του SAFE (Survey on the Access to Finance of Enterprises), που διεξάγει η ΕΚΤ. Η έρευνα διεξήχθη μεταξύ 19 Φεβρουαρίου και 1 Απριλίου 2026. Σε αυτόν τον γύρο έρευνας, οι επιχειρήσεις ρωτήθηκαν για τις οικονομικές και χρηματοοικονομικές εξελίξεις κατά την περίοδο μεταξύ Οκτωβρίου 2025 και Μαρτίου 2026 και κατά την περίοδο μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου 2026. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις ανέφεραν τις προσδοκίες τους για τον πληθωρισμό, τις τιμές πώλησης και άλλα κόστη της ζώνης του ευρώ. Το δείγμα περιελάμβανε 10.544 επιχειρήσεις στη ζώνη του ευρώ, εκ των οποίων οι 9.750 (92%) είχαν λιγότερους από 250 υπαλλήλους. Έχουμε και λέμε: Οι επιχειρήσεις της ζώνης του ευρώ ανέφεραν καθαρή αύξηση στα επιτόκια των τραπεζικών δανείων (26%, σε σύγκριση με 12% το προηγούμενο τρίμηνο). Παρόμοια αύξηση παρατηρήθηκε τόσο από τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) όσο και από τις μεγάλες επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, το 37% των επιχειρήσεων (αυξημένο από 28% το προηγούμενο τρίμηνο) παρατήρησε περαιτέρω αυξήσεις τόσο στα άλλα κόστη χρηματοδότησης (χρεώσεις, τέλη και προμήθειες) όσο και στις απαιτήσεις για εξασφαλίσεις (14%, αμετάβλητο από το τέταρτο τρίμηνο του 2025). Οι επιχειρήσεις ανέφεραν σταθερές ανάγκες χρηματοδότησης για τραπεζικά δάνεια, ταυτόχρονα με μια μικρή μείωση της διαθεσιμότητας δανείων. Ως αποτέλεσμα, το κενό χρηματοδότησης από τραπεζικά δάνεια -ένας δείκτης που αποτυπώνει τη διαφορά μεταξύ της ανάγκης για τραπεζικά δάνεια και της διαθεσιμότητας- παρέμεινε θετικό, αλλά ήταν ελαφρώς χαμηλότερο στο 2%, μειωμένο από 3% το προηγούμενο τρίμηνο. Όσον αφορά το μέλλον, οι επιχειρήσεις αναμένουν ότι η διαθεσιμότητα εξωτερικής χρηματοδότησης θα μειωθεί οριακά τους επόμενους τρεις μήνες, υποδεικνύοντας μια λιγότερο αισιόδοξη προοπτική απ’ ό,τι στον προηγούμενο γύρο της έρευνας. Οι επιχειρήσεις συνέχισαν να αντιλαμβάνονται τις γενικές οικονομικές προοπτικές ως τον κύριο παράγοντα που περιορίζει τη διαθεσιμότητα εξωτερικής χρηματοδότησης (26%, σε σύγκριση με 20% στον προηγούμενο γύρο της έρευνας), αλλά έδειξαν μικρές βελτιώσεις στην προθυμία των τραπεζών να δανείσουν (5%, από 4%). Η πλειονότητα των επιχειρήσεων ανέφερε πτώση τζίρου και κερδών σε σχέση με το δ’ τρίμηνο του 2025, αλλά παραδόξως η αισιοδοξία για τις μελλοντικές επενδύσεις παρέμεινε υψηλή (13% αναμένει αύξηση, από 9% το προηγούμενο τρίμηνο).
ΟΟΣΑ: Ραγδαία αύξηση των αμυντικών δαπανών την περίοδο 2022-2025
Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του ΟΟΣΑ, από τις 27 χώρες του οργανισμού που είναι ταυτόχρονα μέλη του ΝΑΤΟ, μόνον δύο μείωσαν τις αμυντικές δαπάνες μέσα στην περίοδο 2022-2025. Οι άλλες 25 αύξησαν τις δαπάνες και μάλιστα ορισμένες από αυτές πάνω από το 3,5%, που είναι ο διακηρυγμένος στόχος του ΝΑΤΟ για το 2035 και μετά. Μεταξύ των δύο χωρών που μείωσαν δαπάνες είναι η Ελλάδα, ενώ η δεύτερη χώρα είναι η Κορέα. Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, είχε ξοδέψει το 2022 περίπου 3,9% του ΑΕΠ σε αμυντικούς εξοπλισμούς και το 2025 η δαπάνη αυτή διαμορφώθηκε στο 2,8% του ΑΕΠ. Σε ονομαστικές τιμές η μείωση των δαπανών είναι πολύ μικρότερη, δεδομένης της σημαντικής αύξησης του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2022-2025. Σημειώνεται ότι για το 2022 η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα από τις 27 χώρες του ΟΟΣΑ και του ΝΑΤΟ που οι αμυντικές της δαπάνες ξεπερνούσαν το 3,5% του ΑΕΠ. Καμία άλλη χώρα, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, δεν ξεπερνούσαν αυτό το ποσοστό, που έχει τεθεί ως στόχος για το 2035 για όλες τις χώρες του ΝΑΤΟ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 2022 η Τουρκία ξόδευε για την άμυνα το 1,4% του ΑΕΠ και οι ΗΠΑ το 3,2%. Εν γένει τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν τις 27 χώρες του ΝΑΤΟ που είναι μέλη του ν’ αυξάνουν ραγδαία τις δαπάνες τους. Μεταξύ αυτών η Πολωνία, η οποία το 2025 υπερδιπλασίασε τις δαπάνες της ως ποσοστό του ΑΕΠ, φτάνοντας στο 4,5% από 2,2% που ήταν το 2022. Και με δεδομένη την αύξηση του ΑΕΠ της χώρας, σε ονομαστικές τιμές η δαπάνη εκτοξεύθηκε πάνω από δύο φορές. Επίσης, πάνω από το 3,5% του ΑΕΠ δαπάνες έχουν πλέον οι χώρες της Βαλτικής (Λιθουανία, Λετονία), ενώ κοντά στο 3,5% χωρίς να το φτάνουν έχουν η Εσθονία (3,4%) και η Νορβηγία (3,4%). Οι χώρες αυτές το 2022 ξόδευαν περίπου το 2% του ΑΕΠ σε αμυντικούς εξοπλισμούς. Μεγάλη αύξηση των αμυντικών δαπανών έχουν και άλλες χώρες, όπως η Ιαπωνία, ο Καναδάς και το Βέλγιο, που σχεδόν διπλασιάσανε τις αμυντικές τους δαπάνες από περίπου 1%, που ήταν το 2022, σε 2% του ΑΕΠ το 2025. Η Γερμανία από 1,5% που ήταν το 2022 έφτασε στο 2,4% το 2025, ενώ αντίστοιχη αύξηση σημειώθηκε και στην Τουρκία, από 1,4% σε 2,3% του ΑΕΠ.
