Στο πώς διαμορφώνεται το τοπίο της ελεύθερης αγοράς και το αν αυτό σημαίνει ότι επέστρεψε η βιομηχανική πολιτική σκιαγράφησε με όσα είπε ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ) Σπύρος Θεοδωρόπουλος, στο πλαίσιο του 11oυ Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, που πραγματοποιείται στους Δελφούς 22- 25 Απριλίου.
Αναφερόμενος στους διεθνείς κινδύνους ο κ. Θεοδωρόπουλος ανέφερε: «Δεν είναι μόνο το Ιράν το οποίο ζούμε αυτή τη στιγμή και είναι ίσως το πιο καυτό. Τώρα αναστέλλουμε αποφάσεις τις οποίες θα έπρεπε τώρα να παίρνουμε για λίγο χρονικό διάστημα μέχρι να δούμε τι γίνεται. Έχουν επαναπροσδιοριστεί σχεδόν τα πάντα. Τα χρήματα φεύγουν από τα ταμεία συνοχής. Οι επιδοτήσεις για την αμυντική βιομηχανία έχουν ανέβει 1.000%. Βλέπουμε λοιπόν διαφορετική κατανομή».
Υπογράμμισε ως μεγαλύτερο πρόβλημα αυτή τη στιγμή είναι τη γραφειοκρατία στην Ευρώπη. «Για την επαναβιομηχανοποίηση της Ευρώπης νομίζω ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η γραφειοκρατία μας» είπε χαρακτηριστικά. Για την κατάσταση που διαμορφώνεται λόγω του πολέμου παρατήρησε ότι «η βιομηχανία πληρώνει το το σπασμένο τζάμι» λέγοντας: «Στην Ελλάδα τα νοικοκυριά έχουν πολύ χαμηλή τιμή ρεύματος σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Υπήρξαν κάποια μέτρα από την κυβέρνηση τελευταία τα οποία είναι γεγονός ότι έδωσαν μια ανάσα μόνο στις βιομηχανίες οι οποίες είχαν έσοδα από το διοξείδιο».
Κληθείς να σχολιάσει τα χθεσινά (22/4) μέτρα της κυβέρνησης σημείωσε: «Πράγματι ένα μεγάλο κομμάτι της ελληνικής οικονομίας -υπολογίζεται περίπου στο 30%- δεν μπορεί να βγάλει το μήνα του. Και τα δικά μας χέρια είναι δεμένα μέσα στα πλαίσια που μας επιτρέπει η παραγωγικότητα της οικονομίας μας. Άρα σε ο,τιδήποτε μπορεί να ανακουφίσει χαμηλοσυνταξιούχους ή χαμηλομισθωτούς εμείς δεν μπορούμε να είμαστε αρνητικοί».
Ενώ πρόσθεσε: «Έχουμε αναγνωρίσει τον τελευταίο καιρό ότι οι μισθοί στην Ελλάδα είναι χαμηλοί. Και επειδή είμαστε και συνδιαμορφωτές των μισθών, αναγνωρίζουμε και το δικό μας μερίδιο ευθύνης σε αυτό. Από την άλλη πλευρά όμως όταν μια χώρα είναι στο 58% της παραγωγικότητας της Ευρώπης δεν μπορεί να γίνουν μεγάλα πράγματα εκεί. Όσο καλή διάθεση και να έχει η εργοδοτική πλευρά».
Αναφερόμενος στις επενδύσεις και την παραγωγή, μεταξύ άλλων τόνισε: «Σίγουρα χρειάζεται να παράξουμε περισσότερο. Χρειάζεται να βάλουμε την παραγωγή μέσα στη νοοτροπία μας. Χρειάζεται να μιλήσουμε στα παιδιά μας. Χρειάζεται να δώσουμε στην παραγωγή την αξία που έχει. Και η παραγωγή είναι και αγροτική. Είναι και κτηνοτροφική. Είναι και η βιομηχανική».
Για τις κλαδικές συμβάσεις ο κ. Θεοδωρόπουλος παρατήρησε: «Δημιουργήσαμε ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο σιγά σιγά να ωριμάσουν οι συλλογικές συμβάσεις και να καλυφθούν οι περισσότεροι άνθρωποι. Έχουμε συνεχείς σκέψεις των κοινωνικών εταίρων με την Υπουργό Εργασίας, πιστεύουμε ότι μέσα στις επόμενες λίγες μέρες αυτά όλα θα έχουν λυθεί. Πιστεύω ότι μόλις λύσουμε αυτά τα λίγο τεχνικά προβλήματα που προέκυψαν από τον νόμο, μέσα στο επόμενο δίμηνο θα δούμε πολλές συμβάσεις εργασίας και πολλές εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι να καλυφθούν από νέες συλλογικές συμβάσεις».
Στο ερώτημα πώς γίνεται να ανεβαίνουν τα κέρδη των επιχειρήσεων κατά μέσο όρο 30 – 35% για μια περίοδο 4 – 5 ετών και να μην ανεβαίνουν οι μισθοί, απάντησε: «Δυστυχώς εάν ανέβουν οι μισθοί, θα χάσουμε τα διεθνούς ανταγωνιστικά προϊόντα. Όλοι θα θέλαμε, ειδικά οι μη εξαγωγικές επιχειρήσεις που έχουμε στην Ελλάδα, το μεγαλύτερο κομμάτι της δουλειάς μας, θα θέλαμε αύριο το πρωί να δώσουμε 30% μισθούς. Αλλά δεν είμαστε απομονωμένοι σε ένα νησί. Είμαστε σε ένα παγκόσμιο οικονομικό γίγνεσθαι.
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ ανέφερε ακόμα ότι ένας παράγων που θα βοηθήσει πολύ τις επενδύσεις είναι η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης. Γνωστοποίησε ότι ο ΣΕΒ διοργάνωσε ήδη ένα μεγάλο συνέδριο και ένα ακόμη για τα μέλη του. «Γιατί πιστεύουμε ότι ένας από τους πολύ σοβαρούς παράγοντες που θα κρίνουν την εξέλιξη της παραγωγικότητας είναι η ταχύτητα με την οποία θα υιοθετήσουμε τεχνητή νοημοσύνη» είπε σχετικά.
Στο κλείσιμο της συζήτησης ο κ. Θεοδωρόπουλος έκανε γνωστό ότι θα παρουσιαστεί στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ σε συμπαραγωγή με τον ΣΕΒ μια σειρά εκπομπών στην οποία θα παρουσιάζονται μεγάλα εργοστάσια. «Θα δείξουμε στους Έλληνες ότι παράγουμε και ότι δεν είμαστε εκεί που έχουμε εμείς καταδικάσει τον εαυτό μας» ανέφερε.
Κύρια σημεία από τις παρεμβάσεις Σπύρου Θεοδωρόπουλου
ΠΑΝΕΛ Ι
Productivity Leap Through Innovation, Human-Centric Organizations, Corporate Governance
Για την Παραγωγικότητα
- Η παραγωγικότητα δεν ταυτίζεται με την εντατικοποίηση της εργασίας αλλά αποτελεί έναν «πολλαπλασιαστή» που μετατρέπει την εργασία σε ΑΕΠ και που στην Ελλάδα έχει παραμείνει στάσιμος με ευθύνη κυρίως των επιχειρήσεων και της πολιτείας, όχι των εργαζομένων. Υπογράμμισε ότι παραγωγικότητα σημαίνει είτε να παράγεις το ίδιο με λιγότερους πόρους, είτε να παράγεις περισσότερα με τους ίδιους πόρους.
Η Σύνδεση Μισθών και Παραγωγικότητας
- Επισήμανε ότι η ανάπτυξη μέχρι τώρα ήρθε κυρίως μέσω της μείωσης της ανεργίας, κάτι που ωστόσο έχει φτάσει στα όρια του. Η παραγωγικότητα είναι ο μοναδικός τρόπος από εδώ και πέρα να αυξήσουμε το ΑΕΠ και ο μοναδικός τρόπος να αυξήσουμε τους μισθούς στην Ελλάδα είπε.
- Σε αυτό το πλαίσιο, ενώ αναγνώρισε ότι ένα μέρος της κοινωνίας δυσκολεύεται να βγάλει το μήνα λόγω πληθωρισμού και ακρίβειας, τόνισε ότι η αύξηση της παραγωγικότητας είναι το μοναδικό εργαλείο για βιώσιμη αύξηση των μισθών και βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
Δημόσια Διοίκηση και «Συναρμοδιότητες»
- Χαρακτήρισε τη «συναρμοδιότητα» των υπουργείων ως μεγάλη πληγή της κοινωνίας, προτείνοντας ως αναγκαία μεταρρύθμιση τη μείωση του δημόσιου τομέα.
- Δήλωσε ότι για τη χαμηλή παραγωγικότητα δεν φταίνε οι εργαζόμενοι, αλλά οι επιχειρήσεις και ο δημόσιος τομέας.
- Επανέλαβε την ανάγκη για περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη διάθεση για ανάληψη ρίσκου, καθώς και υιοθέτηση καινοτόμων λύσεων από τις επιχειρήσεις.
Το Πρόβλημα του Μεγέθους και των Συγχωνεύσεων
- Υπάρχει μεγάλο χάσμα παραγωγικότητας μεταξύ των μεγάλων και των υπόλοιπων επιχειρήσεων στην Ελλάδα: Οι μεγάλες είναι στο 72% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, οι μεσαίες στο 39% και οι μικρές στο 19% ενώ αναφέρθηκε στον προβληματισμό του ΣΕΒ για το μέγεθος των ελληνικών επιχειρήσεων, στηλιτεύοντας την απροθυμία των Ελλήνων επιχειρηματιών να συγχωνευθούν και σημειώνοντας ότι το μικρό μέγεθος αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη.
Ενδεχόμενη Ίδρυση νέου Υπουργείου
- Ο κ. Θεοδωρόπουλος δήλωσε πως ο ΣΕΒ «Παρόλο που η μεταποίηση είναι μεγαλύτερο κομμάτι του ΑΕΠ από τον τουρισμό και τη ναυτιλία μαζί, δεν έχουμε Υπουργείο Βιομηχανίας. Δεν το κάνουμε σημαία αυτό, γιατί πιστεύουμε στα λιγότερα Υπουργεία» και το ζητούμενο είναι η κατανομή αρμοδιοτήτων, μέσω ενός μικρότερου και ευέλικτου κυβερνητικού σχήματος.
ΠΑΝΕΛ ΙΙ
In Conversation: From Free Markets to Strategic States: The Return of Industrial Policy?
- Επιχειρηματικός Προγραμματισμός και Αβεβαιότητα
- Στην παρούσα φάση οι επιχειρήσεις περισσότερο αντιδρούν στις εξελίξεις παρά προγραμματίζουν, λόγω των συνεχών εκπλήξεων και της σταθερής αβεβαιότητας.
- Η βιομηχανία βρίσκεται σε φάση αναμονής για τις νέες επενδυτικές αποφάσεις (για ένα μικρό διάστημα), αν και οι ήδη δρομολογημένες επενδύσεις συνεχίζονται κανονικά λόγω του μακροχρόνιου χαρακτήρα τους.
- Διεθνές Κλίμα και Εγχώριοι Κίνδυνοι
- Προσδιορίζει ως τον μόνο σημαντικό εγχώριο κίνδυνο την πιθανότητα μελλοντικής πολιτικής αστάθειας, η οποία θα επηρέαζε αρνητικά την οικονομία.
- Επισήμανε τις αλλαγές στην Ευρώπη μετά το 2022, με στροφή των κονδυλίων από τα Ταμεία Συνοχής προς την αμυντική βιομηχανία (αύξηση 1000% στις επιδοτήσεις του κλάδου) και σημείωσε την αποτυχία της πρότερης μονοσήμαντης εστίασης στην πράσινη μετάβαση που οδήγησε σε κλείσιμο εργοστασίων π.χ. αλουμινίου ενώ παράλληλα αύξησε τους παγκόσμιους ρύπους και τόνισε την ανάγκη για επιστροφή της παραγωγής στην Ευρώπη.
- Ενεργειακό Κόστος
- Υπογραμμίζει ότι στην Ελλάδα τα νοικοκυριά έχουν χαμηλές τιμές ρεύματος, αλλά η βιομηχανία επιβαρύνεται δυσανάλογα. Τα κυβερνητικά μέτρα ανακούφισαν κυρίως όσους είχαν έσοδα από το διοξείδιο του άνθρακα (μέσω του ETS), ενώ για τις υπόλοιπες μικρομεσαίες βιομηχανίες έγινε μόνο ένα μικρό βήμα.
- Δημοσιονομικά Περιθώρια: Η Ελλάδα μειονεκτεί έναντι χωρών με χαμηλό χρέος (π.χ. Βουλγαρία), καθώς έχει μικρότερα περιθώρια να επιδοτήσει το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας της.
- Μισθοί και Συλλογικές Συμβάσεις
- Αναγνώριση Χαμηλών Μισθών: Παραδέχεται με θάρρος ότι οι μισθοί στην Ελλάδα είναι χαμηλοί και ότι το 30% της κοινωνίας δυσκολεύεται να επιβιώσει.
- Εθνική Κοινωνική Συμφωνία: Ο ΣΕΒ προωθεί ενεργά τις συλλογικές συμβάσεις, και τόνισε ότι οι εργοδοτικοί φορείς οφείλουν να στηρίξουν τους μισθωτούς τώρα που η χώρα βρίσκεται σε ανάπτυξη. Προανήγγειλε πολλές νέες συμβάσεις το επόμενο δίμηνο, μόλις λυθούν κάποια τεχνικά θέματα του νόμου.
- Ανταγωνιστικότητα: Προειδοποίησε οι αυξήσεις μισθών πρέπει να συμβαδίζουν με την παραγωγικότητα, αλλιώς τα ελληνικά προϊόντα θα πάψουν να είναι ανταγωνιστικά διεθνώς, οι επιχειρήσεις θα κλείσουν και οι θέσεις εργασίας θα χαθούν.
- Επενδύσεις και Φορολογικά Κίνητρα
- Μείωση Μη Μισθολογικού Κόστους: Πρότεινε ως απόλυτη προτεραιότητα τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και των φόρων στην εργασία, λόγω του μεγάλου πολλαπλασιαστή που έχουν στην οικονομία.
- Υπεραποσβέσεις: Αντί για μετρητά με τη μορφή επιδοτήσεων, επανέθεσε την πρόταση για φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις, όπως οι υπεραποσβέσεις και οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις.
- Συνέχεια μετά το Ταμείο Ανάκαμψης: Τόνισε ότι δεν είναι αλήθεια ότι οι επενδύσεις θα σταματήσουν το 2026, εξηγώντας ότι πολλά έργα που δεν έχουν ολοκληρωθεί συνεχίζονται ενώ και νέα κονδύλια θα εισρεύσουν την περίοδο 2028-2034.
- Πρωτογενής Παραγωγή και Σχεδιασμός
- Έλλειψη Κεντρικού Σχεδιασμού: Η έλλειψη προγραμματισμού (για παράδειγμα στην καλλιέργεια ντομάτας) οδηγεί σε αστάθεια τιμών και παραγωγής.
- Από τις Επιδοτήσεις στην Παραγωγή: Τονίζει ότι ο αγροτικός τομέας πρέπει να σταματήσει να εστιάζει μόνο στις επιδοτήσεις και να στραφεί στην ουσιαστική αύξηση της παραγωγής.
- Τεχνητή Νοημοσύνη και Εκπαίδευση
- AI και Παραγωγικότητα: Θεωρεί την ταχύτητα υιοθέτησης της Τεχνητής Νοημοσύνης ως τον κρίσιμο παράγοντα που θα καθορίσει την εξέλιξη της ελληνικής παραγωγικότητας.
- Κοινωνικά Στερεότυπα και Τεχνική Εκπαίδευση: Κριτικάρει την εμμονή της ελληνικής οικογένειας με τα «θεωρητικά» επαγγέλματα και την κατάργηση των ΤΕΙ. Υποστηρίζει ότι η χώρα χρειάζεται εξειδικευμένους τεχνίτες που θα στηρίξουν την παραγωγή και θα αμείβονται υψηλά.
- Κλείνει με το μήνυμα ότι η Ελλάδα παράγει σημαντικά πράγματα και ο ΣΕΒ θα αναδείξει αυτά τα εργοστάσια (μέσω τηλεοπτικών εκπομπών) για να τονώσει την αυτοπεποίθηση της κοινωνίας.
