Με αντίστροφη μέτρηση για την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης του διεθνούς διαγωνισμού παραχώρησης των 22 περιφερειακών αεροδρομίων, εντείνεται η συζήτηση όχι μόνο για το επενδυτικό ενδιαφέρον, αλλά και για το πλαίσιο λειτουργίας που θα διέπει τις υποδομές την επόμενη 40ετία.
Εκτός από το οικονομικό σκέλος της επένδυσης, εκπρόσωποι της γενικής αεροπορίας ζητούν η νέα σύμβαση να προβλέπει συγκεκριμένες εγγυήσεις, υποστηρίζοντας ότι από τις τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθεί η ανάπτυξη της αεροπορικής εκπαίδευσης, του αεροπορικού τουρισμού και των ιδιωτικών πτήσεων στην Ελλάδα.
Το διαγωνισμό «τρέχει» το Υπερταμείο και αφορά την παραχώρηση της διοίκησης, λειτουργίας, ανάπτυξης, συντήρησης και εκμετάλλευσης 22 περιφερειακών αεροδρομίων για περίπου 40 χρόνια.
Ποιά είναι τα 22 αεροδρόμια
Πρόκειται για τους αερολιμένες: Αλεξανδρούπολης, Αράξου, Αστυπάλαιας, Ικαρίας, Ιωαννίνων, Καλύμνου, Καρπάθου, Κάσου, Καστελόριζου, Καστοριάς, Κοζάνης, Κυθήρων, Λέρου, Λήμνου, Μήλου, Νάξου, Νέας Αγχιάλου, Πάρου, Σητείας, Σκύρου, Σύρου και Χίου.
Η προθεσμία για την εκδήλωση ενδιαφέροντος λήγει στις 20 Αυγούστου, ενώ στη δεύτερη φάση οι προεπιλεγμένοι επενδυτές θα αποκτήσουν πρόσβαση στα στοιχεία των αεροδρομίων και θα υποβάλουν δεσμευτικές οικονομικές προσφορές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του διαγωνισμού, τα 22 αεροδρόμια εξυπηρέτησαν περισσότερους από 2,44 εκατ. επιβάτες το 2025, έναντι περίπου 1,8 εκατ. το 2022, καταγράφοντας μέση ετήσια αύξηση της επιβατικής κίνησης άνω του 10%.
Τα μεγαλύτερα σε κίνηση είναι η Πάρος, η Αλεξανδρούπολη, η Χίος, η Κάρπαθος και η Νάξος, ενώ αρκετές από τις υποδομές εξυπηρετούν παράλληλα ακριτικές περιοχές, πτήσεις δημόσιας υπηρεσίας και ανάγκες πολιτικής προστασίας.
Παρεμβάσεις από ΙCC Eλλάς
Σε αυτό ακριβώς το σημείο εστιάζουν τις παρεμβάσεις τους το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο Ελλάς (ICC Ελλάς), μέσω του Τομέα Αεροπορικής Ανάπτυξης, και η Πανελλήνια Ένωση Πιλότων.
Οι δύο φορείς επισημαίνουν ότι τα συγκεκριμένα αεροδρόμια έχουν διαφορετικό ρόλο από εκείνον των 14 περιφερειακών αεροδρομίων που διαχειρίζεται η Fraport Greece και εκτιμούν πως δεν μπορεί να εφαρμοστεί αυτούσιο το ίδιο μοντέλο λειτουργίας.
Όπως υποστηρίζουν, η Πολιτεία έχει την ευκαιρία να αξιοποιήσει τη διαδικασία παραχώρησης για να άρει χρόνιες διοικητικές και θεσμικές δυσλειτουργίες που αποθαρρύνουν τη γενική αεροπορία και περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας έναντι άλλων ευρωπαϊκών προορισμών.
Στο πλαίσιο αυτό ζητούν να προβλεφθούν στη σύμβαση συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τον μελλοντικό παραχωρησιούχο, όπως η εξασφάλιση επαρκών θέσεων στάθμευσης για ιδιωτικά αεροσκάφη, η διαθεσιμότητα καυσίμων, διαφανείς και αναλογικές χρεώσεις, ξεκάθαρο πλαίσιο για την επίγεια εξυπηρέτηση (handling), αλλά και ωράρια λειτουργίας που θα επιτρέπουν την εξυπηρέτηση όλων των κατηγοριών πτήσεων.
Παράλληλα, ζητούν να ληφθεί μέριμνα για την υποστήριξη της αεροπορικής εκπαίδευσης και για τη βελτίωση των διαδικασιών Schengen και τελωνειακού ελέγχου.
Οι ενστάσεις της Ένωσης Πιλότων
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Πιλότων, Γιώργος Τσιπριάνης, χαρακτήρισε τη συγκυρία κρίσιμη για το μέλλον του κλάδου, υποστηρίζοντας ότι αν δεν ενσωματωθούν από τώρα οι απαραίτητες προβλέψεις στις συμβάσεις παραχώρησης, η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει μια αγορά με σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν οι εκπρόσωποι του κλάδου, στην Ευρώπη δραστηριοποιούνται περίπου 100.000 ιδιοκτήτες ιδιωτικών αεροσκαφών και έως 160.000 χειριστές, ενώ η γενική αεροπορία δημιουργεί οικονομική δραστηριότητα που υπερβαίνει τα 100 δισ. ευρώ ετησίως.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν, η Ελλάδα δεν έχει καταφέρει να αξιοποιήσει αυτό το δυναμικό, κυρίως λόγω γραφειοκρατικών περιορισμών και υψηλού λειτουργικού κόστους.
Στις παρεμβάσεις τους αναφέρθηκαν επίσης σε προβλήματα που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι χειριστές ιδιωτικών αεροσκαφών, όπως οι πολύπλοκες τελωνειακές διαδικασίες ακόμη και για πτήσεις εντός της ζώνης Σένγκεν, αλλά και διοικητικές απαιτήσεις που θεωρούνται ξεπερασμένες για τα ευρωπαϊκά δεδομένα.
Οι χρεώσεις επίγειας εξυπηρέτησης
Ένα ακόμη σημείο κριτικής αφορά τις χρεώσεις επίγειας εξυπηρέτησης. Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της γενικής αεροπορίας, σε αρκετές περιπτώσεις οι σχετικές επιβαρύνσεις ανέρχονται σε 200 ή και 300 ευρώ, χωρίς δημοσιευμένους τιμοκαταλόγους, γεγονός που –όπως υποστηρίζουν– λειτουργεί αποτρεπτικά για την προσέλκυση ιδιωτικών πτήσεων.
Παράλληλα, το ICC Ελλάς προτείνει ένα ευρύτερο πακέτο θεσμικών αλλαγών, που περιλαμβάνει την απλοποίηση των διαδικασιών Schengen και τελωνείου, την επιτάχυνση της έκδοσης θεωρήσεων εισόδου για εκπαιδευόμενους πιλότους από τρίτες χώρες, τη δημιουργία χρηματοδοτικών εργαλείων για αεροπορικές σχολές, συνεργασίες με πανεπιστήμια, αναθεώρηση του πλαισίου χρεώσεων και μεγαλύτερη ευελιξία στη λειτουργία των μικρότερων αεροδρομίων μέσω νέων τεχνολογικών λύσεων.
Οι προτάσεις αυτές θα συγκεντρωθούν σε υπόμνημα που θα κατατεθεί στην κυβέρνηση και στους εμπλεκόμενους φορείς, με στόχο –όπως αναφέρουν οι εκπρόσωποι του κλάδου– η παραχώρηση να μην περιοριστεί μόνο στην αναβάθμιση των υποδομών, αλλά να αποτελέσει αφετηρία για την ουσιαστική ανάπτυξη της γενικής αεροπορίας, της εκπαίδευσης νέων πιλότων και του αεροπορικού τουρισμού στη χώρα.
