Πιο συγκρατημένες προβλέψεις από εκείνες της κυβέρνησης για τους ρυθμούς ανάπτυξης και εντονότερες πιέσεις στις τιμές διατυπώνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την Ελλάδα στην τελευταία του έκθεση για τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας World Economic Outlook που δημοσιεύεται στο πλαίσιο των ετήσιων συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας που λαμβάνουν χώρα στην Μπανγκόκ της Ταϊλάνδης από τις 12 έως τις 18 Οκτωβρίου.
Χαμηλότερα ο πήχης του ΔΝΤ για την ανάπτυξη
Η ενεργειακή κρίση επιβαρύνει τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, με το Ταμείο να προβλέπει ρυθμούς ανάπτυξης 1,8% τόσο φέτος όσο και το 2027 (έναντι 2,1% το 2025), που είναι κάτω από τον πήχη των προβλέψεων της κυβέρνησης για το ΑΕΠ -όπως καταγράφονται στο προσχέδιο του φετινού προϋπολογισμού- που κάνουν λόγο για αύξηση 2% φέτος και 2,3% το 2027. Ενώ δηλαδή το οικονομικό επιτελείο αναμένει ενίσχυση της δυναμικής της οικονομίας το επόμενο έτους, το Ταμείο βλέπει διατήρηση του ίδιου ρυθμού μεγέθυνσης. Οι υψηλές τιμές ενέργειας και η εξασθένηση της εξωτερικής ζήτησης αποτελούν εστίες κινδύνου, με πιθανές επιπτώσεις στην κατανάλωση και στον τουρισμό.
Η ακρίβεια παραμένει το βασικό μέτωπο
Στο «μέτωπο» του πληθωρισμού, το ΔΝΤ βλέπει αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή κατά 4,2% φέτος (έναντι 2,9% το 2025) και κατά 3,6% το 2027. Η απόκλιση αποτυπώνει τις διαφορετικές εκτιμήσεις για τις αντοχές της οικονομίας απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος. Η διάρκεια της αναταραχής θα επηρεάσει τόσο τις δαπάνες νοικοκυριών και επιχειρήσεων όσο και τα περιθώρια της κυβέρνησης για πρόσθετες παρεμβάσεις στήριξης.
Οι κυβερνητικές προβλέψεις είναι ευνοϊκότερες. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού τοποθετεί τον εθνικό πληθωρισμό στο 3,8% φέτος και στο 2,6% το 2027. Για τον εναρμονισμένο δείκτη, που χρησιμοποιείται στις συγκρίσεις μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, προβλέπει 3,6% και 2,4% αντίστοιχα.
Σε αυτό το περιβάλλον, αύριο, Τετάρτη, αναμένεται το επόμενο πακέτο των παρεμβάσεων της κυβέρνησης έναντι της ενεργειακής ακρίβειας, με βασικό συστατικό την επιδότηση στην αντλία για το πετρέλαιο θέρμανσης και την διεύρυνση του επιδόματος για το επίδομα θέρμανσης. Παράλληλα, αναμένονται οι αποφάσεις για το εάν θα συνεχιστεί η στήριξη και στο πετρέλαιο κίνησης καθώς και στην αμόλυβδη βενζίνη, με δεδομένο ότι πλέον οι αποφάσεις για επιδοτήσεις επανεξετάζονται κάθε 15 ημέρες. Στόχος είναι να περιοριστούν οι επιβαρύνσεις για τα νοικοκυριά και τους επαγγελματίες, με φόντο την συνεχιζόμενη υψηλή πτήση της τιμής του πετρελαίου brent που κινείται πάνω από τα 106 δολάρια το βαρέλι, συντηρώντας τις ανησυχίες για το κόστος των καυσίμων.
Καλύτερη εικόνα στην απασχόληση
Η αγορά εργασίας αποτελεί το πεδίο στο οποίο το ΔΝΤ εμφανίζεται πιο αισιόδοξο από την κυβέρνηση. Προβλέπει υποχώρηση της ανεργίας στο 8% το 2026 και στο 7,6% το 2027, έναντι κυβερνητικών εκτιμήσεων για 8,4% και 7,9% αντίστοιχα.
Η περαιτέρω μείωση της ανεργίας, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα ενισχύσει την απασχόληση και τα εισοδήματα περισσότερων νοικοκυριών. Ωστόσο, η βελτίωση αυτή δεν εξουδετερώνει από μόνη της τις απώλειες αγοραστικής δύναμης, όσο οι τιμές εξακολουθούν να αυξάνονται με υψηλούς ρυθμούς.
Τα βασικά θέματα που θα συζητηθούν στην Μπανγκόκ
Η ενεργειακή ασφάλεια, οι αντοχές των δημόσιων οικονομικών και οι προοπτικές ανάπτυξης θα βρεθούν στο επίκεντρο των συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ, όπου η κυβέρνηση θα εκπροσωπηθεί από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup Κυριάκο Πιερρακάκη. Σύμφωνα με το Ταμείο η παγκόσμια οικονομία παραμένει ανθεκτική, αλλά με ολοένα μικρότερα περιθώρια αντιμετώπισης νέων αναταράξεων. Οι επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη στηρίζουν τη δραστηριότητα, ενώ ο παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι εμπορικές εντάσεις αυξάνουν το κόστος και διευρύνουν τις ανισότητες μεταξύ των χωρών.
Το ΔΝΤ προβλέπει ότι η παγκόσμια οικονομία θα τρέξει με ρυθμούς 3,1% φέτος και 3,4% το 2027, διατηρώντας αμετάβλητη την εκτίμηση για φέτος και αναθεωρώντας ελαφρά προς τα πάνω εκείνη για την επόμενη χρονιά έναντι των προβλέψεων του Απριλίου. Ωστόσο, αναμένει έντονη άνοδο του παγκόσμιου πληθωρισμού στο 4,7% φέτος, πριν υποχωρήσει στο 4,1% το 2027, κυρίως λόγω των ανατιμήσεων στην ενέργεια και στα τρόφιμα.
Παγκόσμια οικονομία δυο ταχυτήτων
Πίσω από τους συνολικούς αριθμούς διαμορφώνεται μια οικονομία δύο ταχυτήτων. Οι χώρες που συμμετέχουν στις τεχνολογικές αλυσίδες παραγωγής και οι εξαγωγείς ενέργειας εκτός των ζωνών συγκρούσεων διαθέτουν ισχυρότερα στηρίγματα. Αντίθετα, οι εισαγωγείς ενέργειας με περιορισμένη συμμετοχή στην τεχνολογική ανάπτυξη αντιμετωπίζουν ακριβότερες εισαγωγές, πιέσεις στα πραγματικά εισοδήματα και στενότερα δημοσιονομικά περιθώρια.
Ενέργεια και τεχνητή νοημοσύνη οι βασικοί κίνδυνοι
Το Ταμείο προειδοποιεί ότι περαιτέρω κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή μπορεί να διατηρήσει υψηλές και ευμετάβλητες τις τιμές ενέργειας και τροφίμων, επιβαρύνοντας την ανάπτυξη και αναζωπυρώνοντας τον πληθωρισμό. Παράλληλα, ενδεχόμενη διάψευση των προσδοκιών για την κερδοφορία και την παραγωγικότητα της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να περιορίσει τις επενδύσεις, να προκαλέσει χρηματιστηριακές διορθώσεις και να δυσκολέψει τη χρηματοδότηση.
Απέναντι σε αυτές τις πιέσεις, το ΔΝΤ ζητεί αξιόπιστα σχέδια ενίσχυσης των δημόσιων οικονομικών και προσωρινή, στοχευμένη εισοδηματική στήριξη των πιο ευάλωτων, χωρίς υπονόμευση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Προτάσσει επίσης την ενεργειακή ασφάλεια, την προετοιμασία για την τεχνητή νοημοσύνη και τη διατήρηση ανοικτών διαύλων εμπορίου και συνεργασίας.
Διαβάστε ΕΔΩ την έκθεση του ΔΝΤ
