Αν κάποιος αμφιβάλλει ακόμα πως βρισκόμαστε σε μια πλήρη εξέλιξη της προεκλογικής περιόδου -ανεξάρτητα από το πότε θα γίνουν οι εκλογές– δεν έχει παρά να εντοπίσει τα εκλογικά διλήμματα που θέτουν ανοιχτά πλέον οι αρχηγοί των κομμάτων. Δύσκολο εγχείρημα, με την κυβέρνηση να επενδύσει σε μια τρίτη αυτοδύναμη τετραετία-σενάριο με μεγάλο, πλέον, βαθμό δυσκολίας- και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να διαγκωνίζονται για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα την ώρα της κάλπης, με το σενάριο των συγκλίσεων να είναι… εκτός ημερήσιας διάταξης.
Για τη ΝΔ, το δίλημμα τέθηκε κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος, με φόντο την ανάγκη σταθερότητας: «Θα παραμείνει η Ελλάδα ασφαλής, ισχυρή και σταθερή σε μια τροχιά προόδου ή θα ρισκάρει τις κατακτήσεις της για να μετατραπεί σ’ ένα ακυβέρνητο καράβι μέσα σε αχαρτογράφητα διεθνή νερά;». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επενδύει στην πολιτική σταθερότητα και την ασφάλεια που μπορεί να προσφέρει στους πολίτες, ειδικά σε ένα περιβάλλον βίαιων γεωπολιτικών μεταβολών. Ειδικά από τη στιγμή που έχει απέναντι του «μία αλλοπρόσαλλη αντιπολίτευση», όπως την χαρακτήρισε. Παράλληλα, το αφήγημα για σταθερότητα και πυξίδα αλλαγών έως το 2030 συνοδεύεται από την ανάγκη αυτοδυναμίας για τρίτη τετραετία.
Στο στόχο της πολιτικής αλλαγής «χτίζει» ο Νίκος Ανδρουλάκης το δίλημμα του κόμματός του. «Το πραγματικό δίλημμα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης δεν είναι απλώς η εναλλαγή προσώπων και κομμάτων στην εξουσία. Είναι αν η χώρα αποκτήσει άλλη κουλτούρα διακυβέρνησης. Αν περάσει από τη διαχείριση της παρακμής σε μια νέα εποχή προόδου, αξιοκρατίας και σεβασμού των θεσμών» είπε στη συνέλευση του ΣΕΒ. Ωστόσο, έθεσε και ένα… αντιπολιτευτικό δίλημμα καθώς στο μέτωπο κατά της ΝΔ, υπάρχει πλέον και η ανοιχτή αντιπαράθεση με το νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα. Το έθεσε κατά την επίσκεψή του στην Κάρπαθο: «Στο δίλημμα “Ή Κυριάκος ή ό,τι ζήσατε την περίοδο 2015-19”, απαντάμε: Μπροστά με το ΠΑΣΟΚ, με υπευθυνότητα, σχέδιο και σοβαρότητα».
Λίγες μόλις μέρες μετά την αναγγελία ίδρυσης του νέου κόμματος, της ΕΛΑΣ, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να διατυπώσει ένα δίλημμα, που να αποδομεί το βασικό σύνθημα του κυβερνώντος κόμματος. «Το δίλημμα των εκλογών δεν είναι σταθερότητα ή χάος αλλά στασιμότητα ή πρόοδος» (12/6/2026). Το ίδιο μήνα διατύπωνε μια άλλη εκδοχή διλήμματος, που στηριζόταν στη λογική της ηθικής στον πολιτική, ρωτώντας «με τη διαφθορά ή με την εντιμότητα;»
Η αρχηγός ενός άλλου νεότευκτου κόμματος, η Μαρία Καρυστιανού, μετά τις πρώτες αποχωρεήσεις στελεχών της, πέρασε στην αντεπίθεση με μια ανάρτησή τους που υπογράμμιζε ότι «η χώρα χρειάζεται κάθαρση, η χώρα χρειάζεται ελπίδα». Ωστόσο η έκπληξη έγινε με το… δανεισμό ενός παλιού γνώριμου συνθήματος, από την εποχή που ο Αλέξης Τσίπρας ηγείτο του ΣΥΡΙΖΑ και ερχόταν με φόρα στην εξουσία. «Ο αγώνας είναι ένας: ή «ΕΜΕΙΣ» ή «Αυτοί». Και είναι πραγματικά η τελευταία μας ευκαιρία», έγραφε στην ανάρτησή της.
Κατά της «σταθερότητας του συστήματος» τάσσεται και ο Γεν. Γραμματέας του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, που σε συνέντευξή του (28/6/2026) ξεκαθάριζε ότι «το δίλημμα στις εκλογές δεν είναι αν θα ενισχυθούν οι πολιτικές δυνάμεις που υπερασπίζονται τη «σταθερότητα» του συστήματος της εκμετάλλευσης και του πολέμου, για να κερδίσει το κεφάλαιο, αλλά αν θα ενισχυθεί η δύναμη που παλεύει για την ανατροπή του, για να κερδίσει ο λαός κι αυτή η δύναμη είναι μόνο το ΚΚΕ».
Συνάδουν τα διλήμματα αυτά με την κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα της χώρας, με τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών, με το ζητούμενο ανανέωσης και ευχάριστων αιφνιδιασμών στην πολιτική ζωή; Ο καθένας μπορεί να κάνει την αξιολόγησή του, αλλά το σίγουρο είναι πως σε μια προεκλογική περίοδο, με υψηλό βαθμό έντασης και αντιπαράθεσης, ο κάθε πολιτικός αρχηγός επιδιώκει να διατυπώσει τα δικά του διακριτά διλήμματα. Παρά τις εμφανείς διαφορές τους, οι παρεμβάσεις τους συγκλίνουν σε έναν κοινό στόχο: τη διαμόρφωση της ατζέντας και τη συσπείρωση των ψηφοφόρων των κομμάτων, που έτσι ή αλλιώς κινείται σε χαμηλά επίπεδα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέτει το δίλημμα «σταθερότητα ή ακυβερνησία», επιχειρώντας να αναδείξει τους κινδύνους πολιτικής αστάθειας. Από την πλευρά του, ο Νίκος Ανδρουλάκης προβάλλει την ανάγκη «πολιτικής αλλαγής», ακόμη και με οριακή πρωτιά του ΠΑΣΟΚ. Ο Αλέξης Τσίπρας αναδεικνύει το δίπολο «διαφθορά ή ηθική», εστιάζοντας σε ζητήματα διακυβέρνησης και θεσμών. Παράλληλα, άλλες φωνές υιοθετούν πιο συγκρουσιακή ρητορική, με συνθήματα του τύπου «ή αυτοί ή εμείς».
Πίσω από τη διαφορετικότητα των συνθημάτων, διαφαίνεται μια κοινή στρατηγική: η πόλωση και η απλοποίηση της πολιτικής επιλογής σε ένα καθαρό «ναι ή όχι». Οι εκλογές, έτσι, δεν παρουσιάζονται απλώς ως διαδικασία ανάδειξης κυβέρνησης, αλλά ως καθοριστική σύγκρουση αφηγήσεων για το μέλλον της χώρας. Βίοι παράλληλοι, αν όχι αντίθετοι, ακόμα και στη διατύπωση διλημμάτων.
