Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια πέτυχε ένα άλμα ψηφιακού μετασχηματισμού που λίγοι θα φαντάζονταν εφικτό. Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αποτέλεσε καταλύτη για την επιτάχυνση κρίσιμων έργων, από την ψηφιοποίηση του Δημοσίου έως την ενίσχυση ψηφιακών υποδομών και επιχειρήσεων. Το ερώτημα, όμως, που πλέον τίθεται με ρεαλισμό και ευθύνη είναι σαφές: Mετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι;
Οι πόροι του Ταμείου λειτούργησαν ως επιταχυντής, δεν μπορούν – ούτε πρέπει – όμως να αποτελούν μόνιμο υποκατάστατο μιας σταθερής εθνικής επενδυτικής πολιτικής. Η επόμενη ημέρα απαιτεί τη μετάβαση από τη λογική του «έκτακτου χρηματοδοτικού εργαλείου» σε ένα σταθερό, προβλέψιμο και διαρκές επενδυτικό πλαίσιο. Είναι ουσιαστικά σημαντικό πλέον από την επιτάχυνση να περάσουμε στη θεσμική κανονικότητα.
Κομβικό ρόλο οφείλει να διαδραματίσει το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, τα οποία πρέπει να εγγυώνται τη συνέχεια των ψηφιακών έργων. Τα ευρωπαϊκά εργαλεία – όπως το ΕΣΠΑ – οφείλουν να συμπληρώνουν και όχι να υποκαθιστούν τις εθνικές επενδύσεις. Ενώ, την ίδια στιγμή, είναι ξεκάθαρο πλέον σε όλους, πως η ψηφιακή τεχνολογία δεν είναι πια ένας τομέας πολιτικής. Είναι η υποδομή πάνω στην οποία στηρίζεται το σύνολο της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας.
Η επόμενη πρόκληση για το Δημόσιο δεν είναι να «ανεβάσει» απλώς περισσότερες υπηρεσίες στο διαδίκτυο. Είναι να επανασχεδιάσει τις διαδικασίες του. Να περάσει από την ψηφιοποίηση στην απλοποίηση. Η πραγματική μεταρρύθμιση θα έρθει μέσα από: τη διασύνδεση συστημάτων και βάσεων δεδομένων, την εξάλειψη επικαλύψεων και γραφειοκρατικών βαρών αλλά και τη διασφάλιση συντήρησης και αναβάθμισης των ψηφιακών έργων. Χωρίς πρόβλεψη για λειτουργικά κόστη, αναβαθμίσεις και κυβερνοασφάλεια, κάθε ψηφιακή επένδυση κινδυνεύει να απαξιωθεί. Η βιωσιμότητα είναι εξίσου σημαντική με την υλοποίηση.
Παράλληλα, και ο ιδιωτικός τομέας βρίσκεται μπροστά στο δικό του στοίχημα. Για τις επιχειρήσεις ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν είναι πλέον επιλογή, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιβίωση τους. Χρειάζονται όμως, ισχυρά επενδυτικά και φορολογικά κίνητρα για να υλοποιήσουν το επόμενο βήμα: με επενδύσεις σε τεχνολογίες cloud, τεχνητής νοημοσύνης και αυτοματοποίησης, με αναβάθμιση ψηφιακών δεξιοτήτων και με ενσωμάτωση λύσεων κυβερνοασφάλειας. Η χώρα διαθέτει πλέον εκτεταμένες ψηφιακές υποδομές – με κάλυψη 5G που υπερβαίνει το 98%. Το ζητούμενο είναι η ουσιαστική αξιοποίησή τους από το σύνολο της παραγωγικής βάσης.
Η υλοποίηση των παραπάνω προϋποθέτει ταυτόχρονα την τοποθέτηση του ανθρώπινου κεφάλαιου στο επίκεντρο. Καμία στρατηγική δεν μπορεί να επιτύχει χωρίς το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό. Ο ελληνικός ψηφιακός κλάδος έχει αποδείξει τη δυναμική του διεθνώς με δεκάδες διακρίσεις, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα 44 παγκόσμια βραβεία “WITSA Global ICT Excellence Awards” που έχουν κατακτήσει ελληνικές επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς.
Κοιτάζοντας επομένως την επόμενη δεκαετία, η Ελλάδα δεν πρέπει να επιβραδύνει τις δράσεις της για ψηφιακό μετασχηματισμό, αλλά να τις ενισχύσει σε όλες τις κατευθύνσεις και τομείς. Να περάσει από τη φάση της επιτάχυνσης στη φάση της θεσμικής σταθερότητας. Να ενσωματώσει τον ψηφιακό μετασχηματισμό στον πυρήνα κάθε δημόσιας πολιτικής. Να διασφαλίσει ότι κάθε οργανισμός – δημόσιος και ιδιωτικός – προβλέπει συστηματικά επενδύσεις σε τεχνολογία και καινοτομία, εξασφαλίζοντας, ταυτόχρονα, την συντήρηση και λειτουργία των έργων.
Στον ΣΕΠΕ πιστεύουμε ότι μια ισχυρή και εξωστρεφής ψηφιακή βιομηχανία αποτελεί τον θεμέλιο λίθο για μια ανταγωνιστική οικονομία και ένα αποτελεσματικό κράτος. Το Ταμείο Ανάκαμψης και όλα τα Ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία ήταν η αρχή. Η συνέχεια θα κριθεί από το αν η χώρα θα επιλέξει να καταστήσει την ψηφιακή τεχνολογία μόνιμο πυλώνα ανάπτυξης – με ανθρωποκεντρικό πρόσημο, θεσμική συνέχεια και μακροπρόθεσμο όραμα.
