Τα ρομποταξί δεν ανήκουν πλέον στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας καθώς ήδη κυκλοφορούν σε αρκετές πόλεις των ΗΠΑ και της Κίνας, δοκιμάζονται σε νέες αγορές και προσελκύουν δισεκατομμύρια δολάρια από τεχνολογικούς κολοσσούς, αυτοκινητοβιομηχανίες και πλατφόρμες μετακίνησης.
Ωστόσο, παρά τον ενθουσιασμό που έχουν προκαλέσει από τα αυτόνομα ταξί, η πραγματικότητα παραμένει πιο σύνθετη καθώς για τους περισσότερους πολίτες, η πιθανότητα να καλέσουν σήμερα ένα όχημα χωρίς οδηγό εξακολουθεί να είναι περιορισμένη.
Σύμφωνα με το Bloomberg, τα ρομποταξί έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται σε μικρή κλίμακα από το 2018, με τις ΗΠΑ και την Κίνα να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Τον τελευταίο χρόνο, αντίστοιχες υπηρεσίες εμφανίστηκαν ή δοκιμάστηκαν σε αγορές όπως η Κροατία, η Σιγκαπούρη, το Ντουμπάι, το Άμπου Ντάμπι και το Ριάντ, ενώ η αγορά του Λονδίνου ετοιμάζεται να γίνει ένα από τα επόμενα μεγάλα πεδία δοκιμής.
Η πρόοδος, όμως, είναι πιο αργή από τις αρχικές προβλέψεις, καθώς οι εταιρείες βρίσκονται αντιμέτωπες με τεχνικές δυσκολίες, ζητήματα ασφάλειας, υψηλό κόστος και διάφορα εμπόδια.
Από το όραμα της Google στη μάχη για την πρωτιά
Η ιδέα για ταξί χωρίς οδηγό δεν είναι καινούργια. Όταν η Google παρουσίασε το 2010 το ερευνητικό της πρόγραμμα για τα αυτόνομα αυτοκίνητα, το αφήγημα ήταν φιλόδοξο και αφορούσε την ανάγκη για λιγότερα ιδιωτικά αυτοκίνητα, ασφαλέστερες μετακινήσεις, μικρότερη κυκλοφοριακή συμφόρηση και καλύτερη αξιοποίηση των οχημάτων παραμένουν παρκαρισμένα. Από εκείνο το πρόγραμμα προέκυψε η Waymo, θυγατρική της Alphabet, η οποία θεωρείται σήμερα ένας από τους πιο προχωρημένους παίκτες της αγοράς.
Η Waymo έχει ήδη συμπληρώσει εκατοντάδες χιλιάδες διαδρομές την εβδομάδα στις ΗΠΑ, με παρουσία σε μεγάλες πόλεις και σχέδια επέκτασης. Παράλληλα, η Baidu, μέσω της υπηρεσίας Apollo Go, έχει αναπτύξει ισχυρή βάση στην Κίνα και επεκτείνεται διεθνώς, μεταξύ άλλων μέσω συνεργασιών με την Uber και άλλες πλατφόρμες. Στο Λονδίνο, σύμφωνα με το Reuters Breakingviews, αναμένεται να αναμετρηθούν διαφορετικές τεχνολογικές προσεγγίσεις. Η Waymo και η Baidu βασίζονται σε lidar και λεπτομερείς χάρτες, ενώ η βρετανική Wayve προωθεί μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης χωρίς χαρτογράφηση.
Η Tesla από την άλλη ακολουθεί διαφορετική διαδρομή, ποντάροντας περισσότερο στις κάμερες και στο λογισμικό Full Self-Driving. Ο Έλον Μασκ έχει περιγράψει ένα μοντέλο όπου οι ιδιοκτήτες Tesla θα μπορούν να διαθέτουν τα αυτοκίνητά τους σε δίκτυο ρομποταξί όταν δεν τα χρησιμοποιούν. Μέχρι στιγμής, όμως, η ανάπτυξη της υπηρεσίας παραμένει περιορισμένη, με αναφορές για μικρό στόλο, μεγάλους χρόνους αναμονής και δυσκολίες στην καθημερινή λειτουργία.
Τα ερωτήματα για ασφάλεια και κόστος
Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι πλέον αν ένα αυτόνομο όχημα μπορεί να κινηθεί σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Το ερώτημα είναι αν μπορεί να λειτουργήσει αξιόπιστα, φθηνά και με ασφάλεια σε πραγματικές συνθήκες και κανονικές πόλεις, με έργα στους δρόμους, έντονη βροχή, πεζούς, ποδηλάτες, κακή σήμανση και απρόβλεπτους οδηγούς.
Τα πρόσφατα προβλήματα της Waymo δείχνουν το μέγεθος της πρόκλησης. Η εταιρεία προχώρησε σε ανάκληση σχεδόν 3.900 οχημάτων στις ΗΠΑ, καθώς το λογισμικό τους μπορούσε, υπό ορισμένες συνθήκες, να εισέλθει σε κλειστές ζώνες έργων σε αυτοκινητοδρόμους. Η ανάκληση ακολούθησε περιστατικά σε Φοίνιξ και περιοχή του Σαν Φρανσίσκο, σύμφωνα με στοιχεία που κατατέθηκαν στην αμερικανική υπηρεσία οδικής ασφάλειας NHTSA.
Για τις εταιρείες ride-hailing, όπως η Uber και η Lyft, το δέλεαρ είναι εξόφθαλμο και έχει να κάνει με την αφαίρεση του ανθρώπινου οδηγού η οποία θα μπορούσε να μειώσει δραστικά το βασικό κόστος λειτουργίας. Όμως η εξίσωση δεν είναι τόσο απλή. Τα ρομποταξί χρειάζονται ακριβούς αισθητήρες, συντήρηση, στόλους, καθαρισμό, απομακρυσμένη υποστήριξη, άδειες και συνεχή αναβάθμιση λογισμικού. Κυρίως, χρειάζονται κάτι που δεν αγοράζεται εύκολα… την εμπιστοσύνη του επιβατικού κοινού και των ρυθμιστικών αρχών.
Γι’ αυτό και η μετάβαση από τα ταξί με οδηγό στα ταξί με «ρομπότ» δεν θα γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Τα robotaxis προχωρούν αλλά σχετικά αργά και βήμα- βήμα. Από πόλη σε πόλη, ζώνη με ζώνη και έγκριση με έγκριση. Η αυτόνομη μετακίνηση έχει πλέον περάσει από την υπόσχεση στην πράξη, απέχει όμως ακόμη από το να αντικαταστήσει μαζικά τα παραδοσιακά ταξί και τους οδηγούς στις καθημερινές μετακινήσεις.
