Σε όλη τη διάρκεια της σχεδόν εξαετούς ιστορίας της, η Anthropic βρέθηκε αντιμέτωπη με τη δυσκολία του πώς να αναπτύξει την τεχνητή νοημοσύνη με ασφάλεια, και, παράλληλα, να δημιουργήσει αρκετά έσοδα για να διευρύνει περισσότερο τα όρια της έρευνας. Στις 12 Σεπτεμβρίου, αυτή η ένταση έφτασε στο αποκορύφωμά της. Ο Dario Amodei, διευθυντής της εταιρείας, κάλεσε τον κλάδο να «επιβραδύνει το ρυθμό» της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, ακριβώς τη στιγμή που η εταιρεία του θεωρούνταν ότι βρισκόταν στο κατώφλι της πραγματοποίησης της πιθανώς μεγαλύτερης αρχικής δημόσιας προσφοράς (IPO) όλων των εποχών.
Η έκκλησή του για επιβράδυνση, την οποία υποστήριξαν κι άλλοι επικεφαλής εργαστηρίων τεχνητής νοημοσύνης, όπως ο Sam Altman της OpenAI και ο Elon Musk της SpaceXAI, ήρθε μετά από μια εβδομάδα κατά την οποία η ανησυχία για ενδεχόμενους καταστροφικούς κινδύνους από την τεχνητή νοημοσύνη «ξέφυγε» από τους κλειστούς κύκλους της Σίλικον Βάλεϊ κι έφτασε στα βραδινά δελτία ειδήσεων και στις συζητήσεις στα τραπέζια των δείπνων. Αφορμή έδωσαν οι προειδοποιήσεις ερευνητών της Anthropic για βάσιμους φόβους εντός της εταιρείας ότι μέσα σε λίγα χρόνια η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να εξαφανίσει την ανθρωπότητα.
Είναι, το λιγότερο, ασυνήθιστο για άτομα εντός μιας εταιρείας να εκφράζουν τέτοιες καταστροφικές προειδοποιήσεις σχετικά με τα πιο πρωτοποριακά προϊόντα τους. Είναι διπλά ασυνήθιστο όταν επιδιώκουν να προσελκύσουν επενδυτές για να υποστηρίξουν μια αρχική δημόσια προσφορά που, σύμφωνα με πληροφορίες, στοχεύει να αποτιμήσει την εταιρεία στα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια — περίπου όσο και οι δέκα υψηλότερες προηγούμενες δημόσιες προσφορές τεχνολογικών εταιρειών μαζί. Αν οι προειδοποιήσεις επαληθευτούν (και υποθέτοντας ότι μερικοί δικηγόροι επιβιώσουν από την καταστροφή), η Anthropic θα μπορούσε να αντιμετωπίσει αυτό που ο David Sacks, πρώην επικεφαλής σύμβουλος του Donald Trump σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης, έχει ονομάσει «τη μητέρα όλων των αγωγών για ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων».
Αυτό έχει οδηγήσει σε εικασίες ότι, τουλάχιστον, η Anthropic θα πρέπει να τροποποιήσει τα εμπιστευτικά έγγραφα S-1 που έχει καταθέσει στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC) εν όψει της δημόσιας προσφοράς. Ακόμη σοβαρότερα, οι αναδόχοι (underwriters) της θα μπορούσαν να μειώσουν την αποτίμηση που ελπίζουν να επιτύχουν ή να αναβάλουν την προσφορά. Ο κ. Altman ανέβασε τον πήχη στις 12 Σεπτεμβρίου, δηλώνοντας σε συνέντευξή του στο περιοδικό Fortune ότι η OpenAI, η οποία έχει επίσης υποβάλει τα έγγραφα για δημόσια προσφορά, δεν σχεδιάζει πλέον να εισαχθεί στο χρηματιστήριο φέτος. «Δεδομένων όλων όσων συμβαίνουν σε σχέση με την ασφάλεια, αυτή η στιγμή θα ήταν ακατάλληλη για δημόσια προσφορά», είπε.
Οι δηλώσεις του κ. Altman ήταν αναμφίβολα μια ειρωνική βολή προς τον κύριο αντίπαλό του. Η OpenAI είχε προηγουμένως γνωστοποιήσει ότι ήταν απίθανο να είναι έτοιμη για δημόσια προσφορά πριν από το επόμενο έτος. Και ορισμένοι επενδυτές της Anthropic, όπως ο Brad Gerstner της Altimeter Capital, η οποία συν-ηγήθηκε του τελευταίου γύρου χρηματοδότησης του εργαστηρίου τεχνητής νοημοσύνης, έσπευσαν να στηρίξουν τον κ. Amodei και την εταιρεία του. «Η Anthropic θα μπει στη διαδικασία της δημόσιας προσφοράς. Η αγορά ξέρει πώς να αποτιμά τον κίνδυνο», έγραψε στο X.
Το πόσο γρήγορα η εταιρεία θα εισαχθεί στο χρηματιστήριο και σε ποια τιμή εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. Ο John Coffee, ειδικός στο δίκαιο των κινητών αξιών στη Νομική Σχολή του Columbia, αναφέρει ότι δεν είναι ασυνήθιστο για εταιρείες που υπάγονται στον νόμο, πριν από μια δημόσια εγγραφή, να τροποποιούν τις καταθέσεις τους στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Αυτό μπορεί να γίνει γρήγορα. Υποστηρίζει ότι η Anthropic, η οποία διαθέτει μια δομή διακυβέρνησης σχεδιασμένη να δίνει προτεραιότητα στην ασφάλεια έναντι του κέρδους, ενδέχεται να έχει ήδη γνωστοποιήσει επαρκώς τους κινδύνους στο έντυπο της S-1. Μόλις οι γνωστοποιήσεις της εγκριθούν από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, η ευθύνη της Anthropic για απάτη σε τίτλους σε περίπτωση καταστροφής περιορίζεται, λέει. Η ευθύνη για τα προϊόντα είναι ένα διαφορετικό ζήτημα, αλλά η εταιρεία πιθανότατα έχει επίσης γνωστοποιήσει τους κινδύνους αγωγών στο έντυπο S-1.
Η αγορά, ωστόσο, ενδέχεται να αναγκάσει την Anthropic να πάρει θέση. Η εταιρεία θα θέλει να δει πώς η αναταραχή θα επηρεάσει τις τιμές των μετοχών των εισηγμένων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης τις επόμενες ημέρες, λέει ο κ. Coffee. Εάν η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται κάτω από ένα «βαθύ, σκοτεινό σύννεφο» και ο τομέας στο σύνολό του υποφέρει, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή επανεξέταση της δημόσιας προσφοράς. Μια μέτρια πτώση στις τιμές των μετοχών ίσως να μην καθυστερήσει τη δημόσια προσφορά για πολύ.
Οι υποστηρικτές της Anthropic αναφέρουν ότι το μακρόχρονο ιστορικό προειδοποιήσεων του κ. Amodei σχετικά με τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης είναι καθησυχαστικό. Σε ένα δοκίμιο που δημοσιεύθηκε το Σαββατοκύριακο, ο διευθυντής της Anthropic ανέφερε ότι οι παράγοντες που πυροδότησαν την τελευταία έκρηξη ανησυχίας ήταν δύο. Πρώτον, οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνονται ταχύτερα από ό,τι η κατανόηση του κλάδου σχετικά με τον τρόπο ελέγχου τους. Αυτό, έγραψε, οφείλεται κυρίως στην «αυξανόμενη ικανότητα της τεχνητής νοημοσύνης να δημιουργεί την επόμενη γενιά τεχνητής νοημοσύνης». Δεύτερον, διάφορα πρόσφατα περιστατικά όπου ανεξέλεγκτοι πράκτορες πραγματοποίησαν παράνομες εισβολές, όπως η επίθεση από σμήνη πρακτόρων της OpenAI στην πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης Hugging Face, θα μπορούσαν να αποτελούν προάγγελους μεγαλύτερων κινδύνων που θα ακολουθήσουν.
Ο κ. Amodei περιέγραψε διάφορους τρόπους με τους οποίους ο κλάδος θα μπορούσε να επιβραδύνει τον ρυθμό ανάπτυξης των μοντέλων για να διασφαλίσει την ασφάλεια. Ανέφερε ότι η Anthropic θα παρέχει σε εξωτερικούς αξιολογητές την ίδια πρόσβαση στα μοντέλα της με αυτή που έχουν οι υπάλληλοί της. Έτσι, θα μπορούν να επαληθεύουν τις πρακτικές ασφάλειας και να αναφέρουν περιστατικά. Ο κ. Altman δημοσίευσε ότι η OpenAI θα πράξει το ίδιο.
Ο κ. Amodei πρότεινε επίσης τη ρύθμιση των πρωτοποριακών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ. Μέχρι να συμβεί αυτό, ζήτησε εθελοντική συνεργασία μεταξύ των εργαστηρίων, με νομική απαλλαγή από την αμερικανική κυβέρνηση, ώστε οι συζητήσεις να μην προκαλέσουν ανησυχίες σχετικά με τον ανταγωνισμό. Επιπλέον, πίεσε για ένα ευρύ διεθνές ρυθμιστικό καθεστώς, που θα περιλαμβάνει και την Κίνα.
Ο Πρόεδρος Trump υποτίμησε τις ανησυχίες για την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης στις 13 Σεπτεμβρίου, δηλώνοντας ότι το πιο σημαντικό είναι να ξεπεράσουμε την Κίνα στην ανάπτυξη της. «Όποιος κερδίσει στην τεχνητή νοημοσύνη, κερδίζει», δήλωσε στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στην Ιρλανδία. Ο κ. Sacks, πρώην σύμβουλός του, επίσης υποτίμησε την ανάγκη για ρύθμιση, υποστηρίζοντας ότι αν η Anthropic και η OpenAI πίστευαν ότι ήταν σημαντικό να επιβραδύνουν την ανάπτυξη μοντέλων, θα έπρεπε να προχωρήσουν και να το κάνουν οι ίδιες.
Καμία από τις προτάσεις του κ. Amodei δεν θα έβλαπτε σοβαρά τις εμπορικές προοπτικές της Anthropic. Η επιβράδυνση της προόδου στα πρωτοποριακά πεδία πιθανότατα θα έχει ελάχιστη επίδραση στα έσοδα, καθώς τα μοντέλα της διαθέτουν ήδη περισσότερη από αρκετή νοημοσύνη για τους επιχειρηματικούς χρήστες που αποτελούν την κύρια πηγή εσόδων της. Μια παύση θα μπορούσε μάλιστα να αποβεί προς όφελός της, αν οι δημιουργοί μοντέλων ανοιχτού κώδικα, οι οποίοι κερδίζουν μερίδιο αγοράς από την Anthropic και την OpenAI παρέχοντας φθηνότερα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης σε εταιρικούς πελάτες, αναγκαστούν επίσης να επιβραδύνουν το ρυθμό τους.
Ωστόσο, οι πιθανοί επενδυτές της δημόσιας προσφοράς, πολλοί από τους οποίους παρασύρονται από τον ενθουσιασμό για την τεχνητή νοημοσύνη, δεν πρέπει να υποτιμήσουν τον πρόσφατο πανικό για την ασφάλεια. Εάν αυτό ενισχύσει τους φόβους, που είναι ευρέως διαδεδομένοι στη Δύση (λιγότερο στην Ασία), ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα εξαλείψει θέσεις εργασίας, θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας και θα διευρύνει το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών, η πολιτική πίεση για προσωρινή αναστολή της ανάπτυξης της τεχνολογίας και για πάγωμα της κατασκευής κέντρων δεδομένων, ενδέχεται να αυξηθεί. Ακόμα κι όσοι δεν ανησυχούν για το ενδεχόμενο τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης να εξαφανίσουν τους ανθρώπους θα πρέπει να ανησυχούν για τους αγχωμένους πολιτικούς που προσπαθούν να εξαφανίσουν την τεχνητή νοημοσύνη.
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com
