Η ΕΚΤ φαίνεται να πλησιάζει σε νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, καθώς η οικονομία της ευρωζώνης αποδεικνύεται ανθεκτικότερη, ενώ οι ενεργειακές τιμές δημιουργούν νέους πληθωριστικούς κινδύνους. Τα πρακτικά της συνεδρίασης του Ιουλίου αποκαλύπτουν παράλληλα αυξανόμενη στήριξη για προληπτική δράση.
Παράλληλα στις ΗΠΑ αυξάνονται οι πιέσεις στη Fed να ανεβάσει τα επιτόκια καθώς ενισχύεται ο πληθωρισμός. Ο πρόεδρος της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας Κέβιν Γουόρς, απευθυνόμενος σε κεντρικούς τραπεζίτες, υπουργούς Οικονομικών και διαχειριστές χαρτοφυλακίων από όλο τον κόσμο στο Τζάκσον Χολ του Γουαϊόμινγκ στο ετήσιο οικονομικό συμπόσιο της Federal Reserve Bank του Kansas, έστειλε σαφέστερο μήνυμα: η αμερικανική κεντρική τράπεζα ενδέχεται να χρειαστεί να αυξήσει τα επιτόκια τους επόμενους μήνες, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο.
Οι δηλώσεις του στο Τζάκσον Χολ εντείνουν την αβεβαιότητα στις αγορές. Στην πρώτη του ομιλία υψηλού προφίλ, ο Κέβιν Γουόρς αναγνώρισε ότι τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν κάποια αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων.
Ο πρόεδρος της Fed υπογράμμισε ότι η κεντρική τράπεζα θα πρέπει να είναι βέβαιη πως ο υποκείμενος πληθωρισμός κατευθύνεται προς τον στόχο της με σαφήνεια και επαρκή ταχύτητα. Διαφορετικά, όπως προειδοποίησε, η νομισματική πολιτική θα χρειαστεί να γίνει αυστηρότερη.
Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Γουόρς, ο οποίος διαδέχθηκε τον Τζερόμ Πάουελ στις 22 Μαΐου, βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων στη Wall Street σχετικά με το κατά πόσο θα δώσει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού.
Οι ανησυχίες αυτές ενδέχεται να έχουν συμβάλει στην άνοδο των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων. Ο ίδιος έχει αποφύγει μέχρι σήμερα να παράσχει «καθοδήγηση» για την πορεία των επιτοκίων, υποστηρίζοντας ότι μια συγκεκριμένη δέσμευση θα περιόριζε την ευελιξία της Fed στις επόμενες συνεδριάσεις.
Ωστόσο, οικονομολόγοι εκτιμούν ότι θα μπορούσε να αποσαφηνίσει περισσότερο την άποψή του για την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής, χωρίς να προδικάσει εάν η επόμενη κίνηση θα είναι αύξηση, μείωση ή διατήρηση των επιτοκίων.
H αγορά ομολόγων αναζητά ενδείξεις για την οπτική της Fed, καθώς σημαντικό μέρος της μεταβλητότητας στην αγορά επιτοκίων οφείλεται ακριβώς στην αβεβαιότητα σχετικά με το πώς θα αντιδράσει η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ στον πληθωρισμό.
Το βέβαιο είναι ότι οι πιέσεις για άνοδο των επιτοκίων εντείνονται και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
ΕΚΤ: Αυξάνονται οι πιέσεις για νέα άνοδο επιτοκίων
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίαση του Ιουλίου, όμως τα πρακτικά που δόθηκαν στη δημοσιότητα δείχνουν ότι η συζήτηση για νέα αύξηση έχει ήδη ξεκινήσει. Η Κριστίν Λαγκάρντ είχε αποκαλύψει ότι ορισμένα μέλη είχαν υποστηρίξει υψηλότερα επιτόκια, επιλέγοντας τελικά να στηρίξουν την απόφαση για αναμονή.
Τα πρακτικά δείχνουν ότι η ΕΚΤ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ένα κλασικό σοκ προσφοράς, καθώς οι ενεργειακές τιμές αποτελούν τον βασικό παράγοντα πίεσης στον πληθωρισμό, αναφέρουν αναλυτές της ING. Παράλληλα, όμως, ενισχύεται η εκτίμηση ότι η οικονομία παρουσιάζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από την αναμενόμενη.
Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου διαπίστωσαν ότι οι πληθωριστικοί κίνδυνοι παραμένουν ανοδικοί, ενώ δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής ενδείξεις για ισχυρές δευτερογενείς επιπτώσεις από την άνοδο του ενεργειακού κόστους. Η αύξηση των μισθών επιβραδύνεται, οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν αγκυρωμένες και τα περιθώρια κέρδους σταθερά.
Ωστόσο, η πορεία των τιμών φυσικού αερίου προκαλεί ανησυχία. Η ΕΚΤ υπενθυμίζει ότι το 2022 το φυσικό αέριο είχε ιδιαίτερα ισχυρή επίδραση στον πληθωρισμό, καθώς χρησιμοποιούνταν ως οριακό καύσιμο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Ορισμένα μέλη υποστήριξαν ότι τα νέα δεδομένα δικαιολογούν ήδη περαιτέρω σύσφιξη και δήλωσαν πως δεν θα είχαν αντίρρηση για αύξηση επιτοκίων από τον Ιούλιο. Εκτίμησαν, μάλιστα, ότι η έγκαιρη δράση μπορεί να περιορίσει το κόστος μιας μελλοντικής παρέμβασης και τον κίνδυνο η ΕΚΤ να βρεθεί πίσω από τις εξελίξεις.
Η πλειοψηφία επέλεξε την αναμονή, ώστε να αξιολογηθεί η πορεία της οικονομίας κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Ωστόσο, οι εξελίξεις από τη συνεδρίαση του Ιουλίου ενισχύουν τις πιθανότητες μιας αύξησης τον Σεπτέμβριο.
Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ © EPA/HAYOUNG JEON
ΕΚΤ: Προληπτική αύξηση επιτοκίων, όχι απαραίτητα περιοριστική πολιτική
Η ανθεκτικότητα της οικονομίας της ευρωζώνης, σε συνδυασμό με την υψηλότερη γενική πληθωριστική τάση, τις αυξημένες τιμές πετρελαίου και τον κίνδυνο νέου ενεργειακού σοκ, ενισχύουν το επιχείρημα υπέρ μιας νέας κίνησης. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και πρόσφατες δηλώσεις της Ιζαμπέλ Σνάμπελ.
Μια δεύτερη αύξηση επιτοκίων φέτος θα μπορούσε να θεωρηθεί «ασφαλιστική» κίνηση, με στόχο την ενίσχυση της αξιοπιστίας της ΕΚΤ και την αποτροπή έμμεσων ή δευτερογενών επιπτώσεων από την ενεργειακή κρίση.
Το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα ακολουθήσει. Μία ακόμη αύξηση θα διατηρούσε το επιτόκιο καταθέσεων εντός του εύρους που η ίδια η ΕΚΤ χαρακτηρίζει ουδέτερο. Περαιτέρω αυξήσεις, αντίθετα, θα σήμαιναν στροφή σε περιοριστική νομισματική πολιτική. Με δεδομένα τα δημοσιονομικά προβλήματα και την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων, παραμένει δύσκολο να φανεί κατά πόσο η ΕΚΤ θα θελήσει να αυξήσει περαιτέρω την πίεση σε μια οικονομία που αντιμετωπίζει κυρίως ένα σοκ προσφοράς.
Οι πιέσεις για άνοδο επιτοκίων εντείνονται και στην πλευρά της Fed στις ΗΠΑ. Η πρόεδρος της Fed του Κλίβελαντ, Μπεθ Χάμακ, επανέρχεται υπέρ μιας αύξησης των αμερικανικών επιτοκίων, υποστηρίζοντας ότι ο πληθωρισμός παραμένει υπερβολικά υψηλός. Η θέση της διαφοροποιείται από τις προσδοκίες των αγορών, που βλέπουν παρατεταμένη στάση αναμονής.
Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ παραμένει σε επίπεδα υψηλότερα από τον στόχο της Fed, με τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Κάνσας Σίτι, Τζέφρι Σμιντ, να χαρακτηρίζει τις πληθωριστικές πιέσεις «επίμονες» και «κολλημένες». Ωστόσο, απέφυγε να ταχθεί υπέρ μιας νέας αύξησης των επιτοκίων.
Μιλώντας στο CNBC, στο περιθώριο του ετήσιου συμποσίου της Fed στο Τζάκσον Χολ του Γουαϊόμινγκ, το οποίο φιλοξενεί η Ομοσπονδιακή Τράπεζα του Κάνσας Σίτι, ο Σμιντ υπογράμμισε ότι ο πληθωρισμός εξακολουθεί να αποδεικνύεται ανθεκτικός.
Τζεφ Σμιντ, πρόεδρος της Kansas City Fed © EPA/YouTube screenshot/Powergame
Πιέσεις στη Fed για αύξηση επιτοκίων – «Τώρα είναι η ώρα για δράση»
Η Μπεθ Χάμακ επανέλαβε την έκκλησή της για υψηλότερα επιτόκια, υποστηρίζοντας ότι τα τελευταία στοιχεία για τον πληθωρισμό δείχνουν πως η Federal Reserve απέχει ακόμη σημαντικά από τον στόχο της. Μιλώντας στο CNBC από το ετήσιο συμπόσιο της Fed στο Τζάκσον Χολ, τόνισε ότι, παρά την επιβράδυνση των μηνιαίων αυξήσεων τιμών τους τελευταίους μήνες, η νομισματική πολιτική παραμένει ανεπαρκώς περιοριστική.
«Δεν θέλω να προδικάσω τίποτα, αλλά πιστεύω ότι τώρα είναι η ώρα για δράση», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι ο πληθωρισμός κινείται επί χρόνια πάνω από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας.
Η διαφωνία στη συνεδρίαση του Ιουλίου για τα επιτόκια
Η τοποθέτησή της βρίσκεται σε συνέχεια προηγούμενων δηλώσεών της. Στη συνεδρίαση του Ιουλίου, η Χάμακ ήταν μεταξύ των τριών μελών της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής που διαφώνησαν με τη διατήρηση του βασικού επιτοκίου στο 3,5%-3,75%, προτιμώντας αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης.
Κατά την ίδια, η Fed δεν μπορεί να αγνοεί τις επιπτώσεις του επίμονου πληθωρισμού στα νοικοκυριά. Όσο περισσότερο οι τιμές παραμένουν πάνω από τον στόχο, τόσο δυσκολότερη γίνεται η αποκλιμάκωσή τους και τόσο μεγαλύτερη η πίεση σε καταναλωτές και επιχειρήσεις.
Πληθωρισμός και κίνδυνος παγίωσης
Η Χάμακ προειδοποίησε επίσης ότι η παρατεταμένη απόκλιση από τον στόχο μπορεί να δημιουργήσει μια μόνιμη πληθωριστική νοοτροπία στην οικονομία. Φέτος, σημαντικό μέρος των πληθωριστικών πιέσεων αποδίδεται στον πόλεμο με το Ιράν, τους δασμούς και τη ζήτηση που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη.
Παρότι η Fed συνήθως αντιμετωπίζει τέτοιους παράγοντες ως προσωρινούς, αυξάνονται οι ανησυχίες ότι οι επιπτώσεις τους μπορεί να ενσωματωθούν ευρύτερα στην οικονομία.
Η αξιωματούχος επικαλέστηκε συναντήσεις της με εργαζομένους στην Πενσιλβάνια, οι οποίοι, όπως είπε, αισθάνονται ότι δυσκολεύονται να ανταποκριθούν ακόμη και στις βασικές οικογενειακές δαπάνες.
Παρά τις προειδοποιήσεις της, οι αγορές δεν προεξοφλούν άμεση αλλαγή πολιτικής. Οι τιμές των συμβολαίων δείχνουν ότι η Fed αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια τόσο τον Σεπτέμβριο όσο και τον Οκτώβριο, με την επόμενη αύξηση να τοποθετείται πλέον για τον Δεκέμβριο.
