Τον κώδωνα του κινδύνου για την αύξηση των επιτοκίων και τις επιπτώσεις στα χαρτοφυλάκια των δανείων τους, κρούει ο SSM στις τράπεζες, καλώντας τις σε εγρήγορση και ζητώντας συγκράτηση στην αύξηση των δανείων.
Το διεθνές σκηνικό που παραμένει ταραγμένο και οι αυξήσεις επιτοκίων που αναμένεται να έχουν και συνέχεια χτυπά συναγερμό στις εποπτικές αρχές. Στις συναντήσεις που είχαν με τις ελληνικές τράπεζες το προηγούμενο διάστημα κλιμάκια του SSM, το μήνυμα ήταν σαφές: «προσέξτε πολύ με την πιστωτική επέκταση, γιατί οι καιροί είναι πονηροί». Αυξημένη προσοχή συνέστησαν οι επόπτες και για τις δανειοδοτήσεις των ελληνικών τραπεζών στο εξωτερικό, με πλέον τρανταχτό το παράδειγμα αυτό της Βουλγαρίας, όπου η πιστωτική επέκταση γνωρίζει μεγάλη άνθηση, καθώς οι μισθοί έχουν ανέβει 80% – 90% την τελευταία τριετία. Με τη χώρα να γνωρίζει την ευφορία της εισόδου στη ζώνη του ευρώ, η Βουλγαρία παρουσιάζει εκρηκτική πιστωτική επέκταση, με ρυθμό μεγέθυνσης των χορηγήσεων στο 16,06% και τα δάνεια προς νοικοκυριά να «τρέχουν» με ετήσια άνοδο 20,8%, έναντι 3,1% μέσου όρου της ευρωζώνης. Ατμομηχανή της εκρηκτικής ανόδου είναι τα στεγαστικά δάνεια που «τρέχουν» με ρυθμό αύξησης 25,2% σε ετήσια βάση, ενώ ισχυρή ανοδική τροχιά με ρυθμό αύξησης 15,9%, παρουσιάζουν και τα καταναλωτικά δάνεια.
Τι δείχνουν τα στοιχεία της ΤτΕ για τον δανεισμό και γιατί ανησυχεί ο εποπτικός φορέας
Οι ανησυχίες του επόπτη αφορούν τόσο στην πιστοδοτική δραστηριότητα των θυγατρικών εξωτερικού, όσο και στις χορηγήσεις στην Ελλάδα. Τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, δείχνουν ότι τον Αύγουστο o ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής τραπεζικής χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκε στο 7,1% από 6,8% τον προηγούμενο μήνα. Παράλληλα, τα επιτόκια κινούνται ανοδικά, με τα στοιχεία της ΤτΕ να δείχνουν ότι τον Αύγουστο, το μεσοσταθμικό επιτόκιο των νέων δανείων αυξήθηκε κατά 11 μονάδες βάσης από τον προηγούμενο μήνα, στο 4,79%. Τα επιτόκια είχαν εν πολλοίς προεξοφλήσει την επόμενη άνοδο επιτοκίων από την ΕΚΤ, με το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια να αυξάνεται κατά 4 μονάδες βάσης, στο 14,59%, το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο κατά 12 μονάδες βάσης, στο 4,35% και το επιτόκιο για τα δάνεια τακτής λήξης προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις να ενισχύεται κατά 10 μονάδες βάσης, στο 4,58%. Οι αυξήσεις αυτές δεν επεκτάθηκαν σε όλο το φάσμα των δανείων, με χαρακτηριστική την περίπτωση των στεγαστικών δανείων όπου το μέσο επιτόκιο των δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο υποχώρησε κατά 14 μονάδες βάσης, στο 3,39%. Ωστόσο, η εικόνα αυτή αναμένεται να αλλάξει με τα στοιχεία Σεπτεμβρίου που θα ανακοινώσει η ΤτΕ στο τέλος Οκτωβρίου, καθώς θα ενσωματώνεται η αύξηση του επιτοκίου του ευρώ στο 2,50%, από 2,25%, στην οποία προχώρησε η ΕΚΤ τον προηγούμενο μήνα. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται να αποτυπωθεί ανοδική αναπροσαρμογή και στα κυμαινόμενα επιτόκια των δανείων συνολικά, με φόβους, μάλιστα, η ανοδική τάση να αρχίσει να αγγίζει και τα σταθερά επιτόκια. Τα τελευταία αφορούν κατά πλειοψηφία τα στεγαστικά δάνεια. Σε μια προσπάθεια να τονώσουν τη στεγαστική πίστη, οι ελληνικές τράπεζες έχουν χαμηλότερα σταθερά επιτόκια σε σχέση με την Ευρωζώνη, τα οποία ξεκινούν από 2,90% για διάρκεια 3 ετών και φτάνουν έως το 4,70% για διάρκεια 30 ετών, έναντι κυμαινόμενων επιτοκίων τα οποία κινούνται από 3,30% έως και 5,50%.
Οι αγορές εκτιμούν ότι τον Οκτώβριο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα τηρήσει στάση αναμονής με τις κινήσεις της στα επιτόκια, αλλά θα προχωρήσει σε αύξηση τον Δεκέμβριο, ανεβάζοντας το επιτόκιο του ευρώ στο 2,75%. Μία επιπλέον αύξηση τον Μάρτιο του 2027 θεωρείται πιθανή, με την έναρξη των μειώσεων επιτοκίων από την ΕΚΤ να τοποθετείται στον Σεπτέμβριο του 2027. Πράγμα που σημαίνει ότι νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα κινηθούν σε περιβάλλον υψηλού κόστους χρήματος για το επόμενο σχεδόν δωδεκάμηνο, καλώς εχόντων των πραγμάτων.
Το τοπίο διεθνώς διατηρεί μεγάλο βαθμό αβεβαιότητας και περιορισμένης ορατότητας και αυτό αποτυπώνεται στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων που σημειώνουν άνοδο σχεδόν καθημερινά σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι επενδυτές ξεπουλούν ομόλογα εν μέσω συνθηκών επίμονου πληθωρισμού, δημοσιονομικών ανησυχιών και ταυτόχρονα ανθεκτικής οικονομικής ανάπτυξης. Μεγάλη πηγή ανησυχίας συνιστά η πορεία της αγοράς ενέργειας, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν έχει προκαλέσει το μεγαλύτερο σοκ στην προσφορά πετρελαίου που έχει καταγραφεί ποτέ.
Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή
