Στη Βόρεια Εύβοια πραγματοποιούνται αυτές τις μέρες τα γυρίσματα μιας μεγάλης κινηματογραφικής ευρωπαϊκής παραγωγής. Πρόκειται για την κινηματογραφική διασκευή του κλασικού αριστουργήματος του Φρεντερίκο Γκαρθία Λόκα, «Γέρμα». Η σκηνοθέτης, Λάρα Ιζαγκίρε, από τη χώρα των Βάσκων, εντόπισε την ιδανική τοποθεσία για το γύρισμα της ταινίας της στην Αιδηψό όταν συμμετείχε στο Evia Film Project του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Συγκεκριμένα, το 2023 το Evia Film Project διοργάνωσε στη Βόρεια Εύβοια ένα ειδικό πρόγραμμα κατά τη διάρκεια του οποίου σκηνοθέτες, παραγωγοί και κυρίως location managers περιηγήθηκαν στην περιοχή για να εντοπίσουν τοποθεσίες για γυρίσματα ταινιών. Τότε η Λάρα Ιζαγκίρε ενθουσιάστηκε με την περιοχή και αποφάσισε να πραγματοποιήσει ένα μέρος των γυρισμάτων της εκεί.
Η «Γέρμα» στην Αιδηψό
Η «Γέρμα» του Λόρκα είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα του ευρωπαϊκού θεάτρου και πραγματεύεται την αγωνιώδη αναζήτηση της μητρότητας μέσα σε ένα καταπιεστικό περιβάλλον πατριαρχίας και κοινωνικών συμβάσεων. Η ομότιτλη ηρωίδα (γέρμα στα ισπανικά σημαίνει στείρα) είναι μια γυναίκα εγκλωβισμένη σε έναν γάμο χωρίς αγάπη πιστεύοντας ότι ένα παιδί θα της προσφέρει τη χαρά που τόσο έχει στερηθεί. Ο σύζυγός της, ωστόσο, είναι απόμακρος και δεν μοιράζεται τις ίδιες ανησυχίες με εκείνη κι έτσι, η εμμονή της μητρότητας γίνεται ο μηχανισμός που ωθεί όλους τους χαρακτήρες στα άκρα, καθώς ο Λόρκα ασκεί έντονη κριτική στην παραδοσιακή ισπανική κοινωνία της εποχής, η οποία αρνείται στη γυναίκα την ισότητα.
Η Ιζαγκίρε, ωστόσο, βγάζει τη δράση της ταινίας από το 1934 που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά και την τοποθετεί στο σήμερα. Η αρχική της έμπνευση βασίστηκε σε μια θεατρική διασκευή, η οποία παρουσιάστηκε στο Μπιλμπάο, στο Λονδίνο και αλλού και αποτυπώνει τις φεμινιστικές ανησυχίες δείχνοντας ότι τα κεντρικά θέματα του έργου είναι ακόμη επίκαιρα και επιτακτικά.
«Περάσαμε υπέροχες ημέρες με το ελληνικό συνεργείο, το οποίο είναι αφοσιωμένο στην ταινία. Η δουλειά εδώ ήταν πραγματικά μαγική, χάρη στη συμβολή της Neda Film σε συνεργασία με την Gariza Films. Πιστεύω ότι η διεθνής αυτή διάσταση θα βοηθήσει την ταινία να φτάσει σε ένα ευρύτερο, παγκόσμιο κοινό, ενώ θα προσθέσει βάθος μέσα από τα τοπία και τις ιστορίες που αφηγούμαστε σε αυτό το μέρος της ταινίας. Είμαι πολύ ικανοποιημένη και περήφανη για τη δουλειά τόσο της ελληνικής όσο και της βασκικής ομάδας. Ξέρω ότι βρίσκομαι σε πολύ καλά χέρια σε κάθε επίπεδο και ότι αποδίδουμε στην ιστορία αυτό που της αξίζει: μια σπουδαία ταινία» ανέφερε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Λάρα Ιζαγκίρε.
Από ελληνικής πλευράς στην παραγωγή συμμετέχει η εταιρεία παραγωγής Neda Film της Αμάντας Λιβανού, η οποία δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η “Γέρμα” είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό πρότζεκτ για εμάς που προέκυψε από μια ουσιαστική σύγκληση δυνάμεων της ελληνικής πλευράς. Η συμβολή της Αγοράς του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ήταν καθοριστική καθώς εκεί γνωριστήκαμε με τους παραγωγούς και την σκηνοθέτη για πρώτη φορά, πριν από αρκετά χρονιά, και ξεκινήσαμε την διαδικασία ανάπτυξης και χρηματοδότησης της ταινίας. Είχαμε την τύχη να υποστηριχθούμε από όλα τα ελληνικά επιλεκτικά προγράμματα (ΕΚΚΟΜΕΔ πρώην ΕΚΚ, ΕΡΤ), από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα συμπαραγωγών Eurimages και φυσικά το πρόγραμμα κινήτρων του EKKOMEΔ, ενώ το Evia Film Project έπαιξε καθοριστικό ρόλο καθώς η επίσκεψη της σκηνοθέτιδας στην Αιδηψό πριν τρία χρόνια κατέληξε στα γυρίσματα της εβδομάδας που μας πέρασε. Τονίζω, επίσης, την αποφασιστική συμβολή του Δήμου και της τοπικής κοινωνίας της Αιδηψού που μας υποδέχθηκε με θέρμη προσφέροντάς μας φιλοξενία και διευκολύνσεις και κάνοντας τα γυρίσματα μια υπέροχη εμπειρία για τους Έλληνες και τους Ισπανούς μας συνεργάτες».
Για τον δήμαρχο Ιστιαίας Αιδηψού, Γιάννη Κοντζιά, η φιλοξενία στα Λουτρά Αιδηψού των γυρισμάτων της ταινίας «Γέρμα», βασισμένης στο εμβληματικό έργο του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για τον τόπο του. «Η ισπανοελληνική αυτή παραγωγή αναδεικνύει τη μοναδική ταυτότητα και την ομορφιά της περιοχής μας, ενισχύοντας την εξωστρέφεια και τη διεθνή προβολή της. Ο δήμος μας στηρίζει έμπρακτα κάθε πρωτοβουλία που προάγει τον πολιτισμό, την καλλιτεχνική δημιουργία και τη συνεργασία μεταξύ λαών, συμβάλλοντας στην πολιτιστική και αναπτυξιακή δυναμική της Βόρειας Εύβοιας» τόνισε.
Και ένα φεμινιστικό κλείσιμο του ματιού
Αξίζει να σημειωθεί ότι μία σημαντική σκηνή της ταινίας γυρίστηκε στο θερινό κινηματογράφο Απόλλωνα στα Λουτρά Αιδηψού, κατά την οποία οι κεντρικοί χαρακτήρες παρακολουθούν την προβολή μιας ελληνικής ταινίας. Όπως μας είπε η σκηνοθέτης, τη σκηνή εμπνεύστηκε παρακολουθώντας ανάλογες προβολές του Evia Film Project το 2023.
Όσο για την ταινία, ταιριάζει απόλυτα με το φεμινιστικό θέμα της «Γέρμα», καθώς πρόκειται για την «Εύα» (1953) της Μαρίας Πλυτά, της πρώτης γυναίκας σκηνοθέτιδας του ελληνικού κινηματογράφου.
“Εύα” (1953) της Μαρίας Πλυτά, ©kleidarithmos
Η ομότιτλη ηρωίδα της ταινίας -που την ερμηνεύει η Νίνα Σγουρίδου- ζει και αυτή σ’ έναν συμβατικό γάμο με τον Μάνο Κατράκη και ερωτεύεται τον Αλέκο Αλεξανδράκη. Η ταινία αποκαταστάθηκε πρόσφατα χάριν των προσπαθειών της καθηγήτριας του ΑΠΘ, Μπέτυς Κακλαμανίδου, η οποία και την παρουσίασε πριν από έναν μήνα στο 79ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών στο πλαίσιο του αγαπημένου τμήματος «Cannes Classics», όπου φιλοξενούνται αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου σε νέες, αποκατεστημένες κόπιες.
