Η Ευρωπαϊκή Ένωση πιέζει την κυβέρνηση Τραμπ να διατηρήσει απρόσκοπτες τις εξαγωγές ντίζελ προς την Ευρώπη, καθώς οι Βρυξέλλες προειδοποιούν ότι η ήπειρος οδεύει προς τον δυσκολότερο ενεργειακά χειμώνα από το 2022. Παράλληλα, ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, καλεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να κινηθούν άμεσα απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, το οποίο αποκτά πλέον και έντονη κοινωνική και πολιτική διάσταση.
Μιλώντας στους Financial Times, ο Γιόργκενσεν τόνισε ότι είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών του Ατλαντικού να διατηρηθεί «όσο το δυνατόν πιο ελεύθερη η ροή ενέργειας», επισημαίνοντας ότι ακόμη και με αδιάλειπτες αμερικανικές προμήθειες, οι συνθήκες στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας παραμένουν ιδιαίτερα δύσκολες.
Οι τιμές του ντίζελ στην Ευρώπη κινούνται ήδη κοντά σε ιστορικά υψηλά, ενώ η αγορά αναστατώθηκε μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι θα μπορούσε να στηρίξει απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ. Μια τέτοια κίνηση θα είχε ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες για την Ευρώπη, καθώς οι ΗΠΑ αποτελούν τον μεγαλύτερο προμηθευτή της.
Αν και ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας, Κρις Ράιτ, αμφισβήτησε στη συνέχεια τη σκοπιμότητα ενός πλήρους εμπάργκο, η απειλή προστίθεται σε μια ήδη δύσκολη εξίσωση για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να προκαλεί αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, με τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη να έχουν φθάσει πρόσφατα στα υψηλότερα επίπεδα από την κρίση του 2022 και το Brent να παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Γιόργκενσεν: Στο τραπέζι μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους
Ο επίτροπος απέφυγε να σχολιάσει τις προτάσεις του Γάλλου προέδρου, σημείωσε όμως ότι «μερικές φορές πρέπει να αναβάλλεις πράγματα ή να γίνεσαι πιο ευέλικτος», χωρίς να εγκαταλείπονται οι συνολικοί ευρωπαϊκοί στόχοι. Όπως είπε, τις επόμενες εβδομάδες και μήνες η Κομισιόν θα παρουσιάσει διαφορετικά επίπεδα ευελιξίας που έχουν ζητήσει τα κράτη-μέλη.
Το κόστος για τους καταναλωτές έχει ήδη αυξηθεί αισθητά. Σύμφωνα με την Transport & Environment, οι Ευρωπαίοι πληρώνουν πλέον πάνω από 30 ευρώ περισσότερα για κάθε γέμισμα ντίζελ σε σχέση με την περίοδο πριν από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν.
Η αύξηση της παραγωγής από αμερικανικά και ευρωπαϊκά διυλιστήρια έχει μέχρι στιγμής επιτρέψει στις χώρες της ΕΕ να διατηρούν επαρκείς εισαγωγές ντίζελ και καυσίμων αεροπορίας, αποφεύγοντας προβλήματα επάρκειας. Ωστόσο, η κυβέρνηση Τραμπ δέχεται πιέσεις στο εσωτερικό λόγω των υψηλών τιμών του ντίζελ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ο Γιόργκενσεν σημείωσε ότι το πιθανότερο σενάριο είναι να διατηρηθούν πολύ υψηλές οι τιμές, χωρίς όμως σοβαρό πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού. Όπως τόνισε, για τους πολίτες που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν καύσιμα, μικρή σημασία έχει αν αυτά υπάρχουν στην αγορά.
Παράλληλα, κάλεσε τα κράτη-μέλη να μειώσουν τη φορολογία στην ηλεκτρική ενέργεια και να επενδύσουν περισσότερο στην πράσινη ενέργεια, αξιοποιώντας τις ευελιξίες που έχει εισαγάγει η Κομισιόν στους δημοσιονομικούς κανόνες. Σύμφωνα με τον ίδιο, μέχρι στιγμής μόνο η Ιταλία και η Ελλάδα έχουν κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος επανέλαβε, τέλος, ότι η Ευρώπη πρέπει να επιταχύνει την ηλεκτροποίηση της οικονομίας της, ώστε να περιορίσει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα. Η Κομισιόν έχει προτείνει τον διπλασιασμό του ποσοστού ηλεκτροποίησης της ΕΕ στο 46% έως το 2040 και χαμηλότερη φορολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με το φυσικό αέριο.
Όπως προειδοποίησε χαρακτηριστικά, εάν η Ευρώπη δεν μειώσει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα, «η κρίση θα γίνει μόνιμη».
Καμπανάκι για νοικοκυριά και πολιτικές πιέσεις
Παράλληλα, ο Γιόργκενσεν προειδοποίησε ότι το υψηλό ενεργειακό κόστος δεν αποτελεί μόνο οικονομικό, αλλά και πολιτικό κίνδυνο για την Ευρώπη. Όπως ανέφερε στους Financial Times, περίπου 50 εκατ. Ευρωπαίοι ενδέχεται να βρεθούν τον χειμώνα μπροστά στο δίλημμα ανάμεσα στη θέρμανση και την κάλυψη βασικών αναγκών διαβίωσης.
Ο επίτροπος κάλεσε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να κινηθούν ταχύτερα για τη στήριξη των νοικοκυριών, προειδοποιώντας ότι η παρατεταμένη ακρίβεια μπορεί να ενισχύσει λαϊκιστικές και ακροδεξιές δυνάμεις. Το μήνυμα αυτό αναμένεται να μεταφέρει και στη συνάντηση των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα.
Η Κομισιόν εμφανίζεται διατεθειμένη να δώσει στα κράτη-μέλη μεγαλύτερα περιθώρια για παρεμβάσεις, χωρίς όμως να εγκαταλείψει τον μακροπρόθεσμο στόχο της μείωσης της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Στο τραπέζι και το «Made in Europe»
Στο μεταξύ, στις Βρυξέλλες συνεχίζεται η συζήτηση για τους κανόνες που θα καθορίζουν ποια προϊόντα θα θεωρούνται ευρωπαϊκής προέλευσης στο πλαίσιο της νέας βιομηχανικής πολιτικής της ΕΕ.
Η Ισπανία έχει προτείνει ένα σύστημα τριών επιπέδων, με τις χώρες της ΕΕ στον πρώτο κύκλο, τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και έμπιστους εταίρους όπως το Ηνωμένο Βασίλειο στον δεύτερο και χώρες με συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου στον τρίτο.
Η πρόταση συνδέεται με τον Industrial Accelerator Act, που στοχεύει στη θωράκιση στρατηγικών ευρωπαϊκών κλάδων απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό και κυρίως στην πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα της Κίνας.
