Σε νέα εποχή περνούν οι σχέσεις Καναδά και Τουρκίας, με τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ και τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν να ανακοινώνουν στρατηγική εταιρική σχέση με επίκεντρο το εμπόριο, την αμυντική βιομηχανία και την ενέργεια. Η συμφωνία, η οποία ανακοινώθηκε την Πέμπτη στην Άγκυρα, εντάσσεται στην προσπάθεια της Οτάβα να διαφοροποιήσει τις εμπορικές της σχέσεις και να περιορίσει την εξάρτησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι δύο χώρες, που είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, συμφώνησαν να διευρύνουν τη συνεργασία τους σε τέσσερις βασικούς άξονες: εμπόριο και επενδύσεις, άμυνα και ασφάλεια, ενέργεια και επαφές μεταξύ των πολιτών τους. Τον Νοέμβριο αναμένεται να ξεκινήσει στην Άγκυρα ο πρώτος γύρος διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου, ενώ προβλέπεται και νέα συμφωνία για τη συνεργασία των αμυντικών βιομηχανιών των δύο χωρών.
Στο επίκεντρο οι επενδύσεις στην ενέργεια και η πυρηνική τεχνολογία
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στον ενεργειακό τομέα, με τις δύο πλευρές να εξετάζουν ευκαιρίες συνεργασίας στην πυρηνική ενέργεια και τις κρίσιμες πρώτες ύλες. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, αναμένεται να συγκροτηθεί ομάδα εργασίας για να αξιολογήσει τη δυνατότητα συμμετοχής της καναδικής τεχνολογίας CANDU στην κατασκευή ενός από τους επόμενους πυρηνικούς σταθμούς που σχεδιάζει η Τουρκία.
Η Άγκυρα επιδιώκει να ενισχύσει σημαντικά την ενεργειακή της δυναμικότητα τις επόμενες δεκαετίες, ενώ η καναδική πλευρά βλέπει περιθώρια συνεργασίας σε έργα υψηλής τεχνολογίας, εξορύξεις και ενεργειακές υποδομές. Στον αμυντικό τομέα, η νέα συμφωνία αναμένεται να διευκολύνει τη διασύνδεση των επιχειρήσεων των δύο χωρών.
Στόχος της τουρκικής πλευράς είναι, παράλληλα, να αυξηθεί ο όγκος του διμερούς εμπορίου από περίπου 3 δισ. δολάρια στα 5 δισ. δολάρια και στη συνέχεια στα 10 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τον Ερντογάν. Το διμερές εμπόριο αγαθών ανήλθε σε 4,3 δισ. δολάρια το 2025, με τις καναδικές εξαγωγές να διαμορφώνονται σε 1,1 δισ. δολάρια και τις εισαγωγές από την Τουρκία σε 3,2 δισ. δολάρια.
Η προσέγγιση πραγματοποιείται, πάντως, στη σκιά των διαφωνιών που είχαν οδηγήσει τον Καναδά σε περιορισμούς στις εξαγωγές αμυντικού εξοπλισμού προς την Τουρκία, οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό άρθηκαν το 2024. Παράλληλα, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καλέσει τον Κάρνεϊ να θέσει στην τουρκική ηγεσία ζητήματα σχετικά με την καταστολή της αντιπολίτευσης και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Η καναδική κυβέρνηση δίνει, ωστόσο, έμφαση στην ενίσχυση των οικονομικών και στρατηγικών δεσμών με έναν σημαντικό σύμμαχο του ΝΑΤΟ.
