Το παρασκήνιο μιας πολύ μεγάλης οικονομικής απάτης και σκανδάλου υπεξαίρεσης, που προκάλεσε τριγμούς στον πολωνικό ενεργειακό κολοσσό Orlen αποκαλύπτει σημερινό ρεπορτάζ των Financial Times.
Στα τέλη του 2023, η ελβετική θυγατρική του ομίλου, Orlen Trading Switzerland, υπέγραψε συμφωνία ύψους περίπου 345 εκατομμυρίων δολαρίων με την εταιρεία διαμεσολάβησης Hannon International για την προμήθεια 6 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου Merey 16 από τη Βενεζουέλα, προσδοκώντας κέρδη της τάξεως των 25 έως 30 εκατομμυρίων δολαρίων.
Μέσα σε διάστημα μόλις πέντε ημερών από την υπογραφή της σύμβασης, η θυγατρική της Orlen διοχέτευσε προκαταβολή ύψους 230 εκατομμυρίων δολαρίων προς τον διαμεσολαβητή στο Ντουμπάι, χωρίς την απαίτηση τραπεζικών εγγυήσεων ή εξασφαλίσεων.
Κρυπτονομίσματα στο «παιχνίδι»
Λόγω των διεθνών κυρώσεων που εμπόδιζαν την ομαλή χρήση του δολαρίου από την κρατική εταιρεία πετρελαίου της Βενεζουέλας PDVSA, τα κεφάλαια αυτά μετατράπηκαν στη συνέχεια σε κρυπτονομίσματα και συγκεκριμένα στο σταθερό ψηφιακό νόμισμα USDT.
Η διαδρομή των χρημάτων αποδείχθηκε ιδιαίτερα σκοτεινή και περίπλοκη, καθώς οι διαμεσολαβητές χρησιμοποίησαν φορητές συσκευές αποθήκευσης USB με ψηφιακά κλειδιά για τη μεταφορά εκατομμυρίων.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, πραγματοποιήθηκαν παραδόσεις στικ που περιείχαν πρόσβαση σε 60 εκατομμύρια USDT και 50 εκατομμύρια USDT σε τοπικούς μεσίτες στο Καράκας, ενώ σε άλλες συναλλαγές μεταφέρθηκαν επιπλέον 22 εκατομμύρια USDT.
Παράλληλα, ξέσπασε δικαστική διαμάχη για ποσό 50 εκατομμυρίων δολαρίων που «χάθηκε» κατά τη διαδικασία μετατροπής των χρημάτων στο Ντουμπάι.
Μια καλοστημένη απάτη
Η υπόθεση φέρει όλα τα χαρακτηριστικά μιας καλοστημένης απάτης και σοβαρής εταιρικής υπεξαίρεσης.
Οι βασικές ενδείξεις και τα στοιχεία που δείχνουν απάτη περιλαμβάνουν:
- Εικονικοί διαμεσολαβητές: Η εταιρεία Hannon International, με την οποία υπέγραψε η Orlen Trading Switzerland, ήταν μια εμπορική οντότητα χωρίς προηγούμενο ιστορικό ή διαπιστευμένα κεφάλαια στον χώρο του πετρελαίου, η οποία λειτούργησε ως βιτρίνα.
- Πληρωμές χωρίς εξασφαλίσεις: Καταβλήθηκαν προκαταβολές εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων μέσα σε μόλις πέντε ημέρες, παραβιάζοντας κάθε εσωτερικό πρωτόκολλο ασφαλείας και χωρίς να ζητηθούν οι απαραίτητες τραπεζικές εγγυήσεις.
- Σκοτεινές διαδρομές χρήματος: Η μεταφορά τεράστιων ποσών σε κρυπτονομίσματα μέσω στικ USB και τοπικών μεσιτών στο Καράκας και το Ντουμπάι έγινε με σκοπό να χαθούν τα ίχνη των κεφαλαίων, τα οποία στη συνέχεια εξαφανίστηκαν.
- Ποινικές διώξεις: Οι εισαγγελικές αρχές στη Βαρσοβία αντιμετωπίζουν το περιστατικό ως κακουργηματική απάτη και κατάχρηση εξουσίας, τόνισαν ότι τα χρήματα καταχράστηκαν και άσκησαν διώξεις στα πρώην στελέχη της εταιρείας.
Ουσιαστικά, οι εμπλεκόμενοι εκμεταλλεύτηκαν το καθεστώς των διεθνών κυρώσεων κατά της Βενεζουέλας ως πρόσχημα για να δικαιολογήσουν τις αντικανονικές πληρωμές σε κρυπτονομίσματα, με αποτέλεσμα τα εκατομμύρια να κάνουν «φτερά» χωρίς να παραδοθεί ποτέ το συμφωνημένο πετρέλαιο.
Πρόσθετες απώλειες και ζημίες
Το αποτέλεσμα ήταν τα τρία ναυλωμένα υπερδεξαμενόπλοια της πολωνικής Orlen να παραμείνουν ακινητοποιημένα στα ανοικτά των ακτών της Βενεζουέλας, δημιουργώντας ημερήσιο κόστος αναμονής ύψους περίπου 600.000 δολαρίων, ενώ τα συνολικά έξοδα αδράνειας των πλοίων ξεπέρασαν τα 72 εκατομμύρια δολάρια.
Τελικά, η εταιρεία παρέλαβε μόλις ένα μικρό φορτίο καυσίμων αξίας 28,8 εκατομμυρίων δολαρίων, με τις συνολικές ζημίες του ομίλου να υπολογίζονται από την έρευνα σε τουλάχιστον 424 εκατομμύρια δολάρια.
Η υπόθεση οδήγησε τις εισαγγελικές αρχές της Βαρσοβίας στην άσκηση ποινικών διώξεων κατά τριών πρώην διευθυντικών στελεχών για πρόκληση ζημίας ύψους 1,5 δισεκατομμυρίου ζλότι, ποσό που ισοδυναμεί με περίπου 378 εκατομμύρια δολάρια, ενώ οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν πλέον ποινές φυλάκισης που φτάνουν έως και τα 25 έτη.
