Ρωσικά assets: Νέα πίεση στην ΕΕ για αξιοποίησή τους υπέρ της Ουκρανίας

Νέα προσπάθεια για την αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων υπέρ της Ουκρανίας βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς τέσσερις χώρες ζητούν να επανέλθει στο τραπέζι ένα σχέδιο που είχε μπλοκάρει λόγω των ενστάσεων του Βελγίου.

Όπως μεταδίδει το Bloomberg, οι υπουργοί Εξωτερικών της Ισπανίας, της Πολωνίας, της Ολλανδίας και της Σουηδίας απέστειλαν επιστολή στην επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, υποστηρίζοντας ότι οι αυξανόμενες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας καθιστούν αναγκαία την επανεξέταση της πρότασης.

Στην επιστολή επισημαίνεται ότι το Κίεβο χρειάζεται πρόσθετη οικονομική στήριξη τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Οι τέσσερις χώρες υποστηρίζουν ότι μέσω της αξιοποίησης των δεσμευμένων assets η ΕΕ θα μπορούσε να διασφαλίσει ότι η Ρωσία θα επωμιστεί μέρος του κόστους των καταστροφών στην Ουκρανία, περιορίζοντας παράλληλα την επιβάρυνση για τους Ευρωπαίους φορολογουμένους.

Η νέα πρωτοβουλία αναμένεται να συζητηθεί στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα στην Ιρλανδία. Οι Financial Times είχαν νωρίτερα αποκαλύψει το περιεχόμενο της επιστολής.

Το εμπόδιο του Βελγίου και η Euroclear

Η αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων είχε βρεθεί ψηλά στην πολιτική ατζέντα της Ευρώπης το 2025 ως πιθανός τρόπος χρηματοδότησης της Ουκρανίας. Η ΕΕ, ωστόσο, δεν κατάφερε να καταλήξει σε συμφωνία, κυρίως λόγω της αντίθεσης του Βελγίου, όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος των δεσμευμένων κεφαλαίων.

Τα περισσότερα assets τηρούνται στην Euroclear, τον χρηματοπιστωτικό οργανισμό εκκαθάρισης με έδρα τις Βρυξέλλες. Τα κέρδη που παράγονται από αυτά ήδη διοχετεύονται προς την Ουκρανία, όμως η χρήση του ίδιου του κεφαλαίου αποτελεί πολύ πιο σύνθετο ζήτημα.

Το Βέλγιο έχει εκφράσει φόβους ότι θα μπορούσε να επωμιστεί δυσανάλογο οικονομικό ή νομικό κίνδυνο σε περίπτωση που η Μόσχα κινηθεί δικαστικά.

Για τον λόγο αυτό, οι τέσσερις υπουργοί ζητούν από τους τεχνικούς εμπειρογνώμονες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξετάσουν «νέες επιλογές», οι οποίες θα επιτρέπουν την αξιοποίηση των ρωσικών κεφαλαίων με τον κίνδυνο να κατανέμεται μεταξύ όλων των κρατών-μελών και χωρίς κάποια χώρα να επωμίζεται δυσανάλογο βάρος.

Υπάρχουν πάντως ενδείξεις μετατόπισης της βελγικής στάσης. Ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου Μαξίμ Πρεβό δήλωσε κατά την επίσκεψή του στο Κίεβο αυτόν τον μήνα ότι η χώρα του θα μπορούσε κατ’ αρχήν να αποδεχθεί τη χρήση των παγωμένων assets, εφόσον οι υπόλοιπες χώρες της ΕΕ συμφωνήσουν να μοιραστούν τους σχετικούς κινδύνους.

Το χρηματοδοτικό κενό του Κιέβου

Η πίεση για εξεύρεση νέων πόρων εντείνεται καθώς η Ουκρανία αντιμετωπίζει σημαντικές ανάγκες χρηματοδότησης. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι το έλλειμμα στον αμυντικό προϋπολογισμό της χώρας για φέτος φθάνει τα 27 δισ. δολάρια.

Παράλληλα, σύμφωνα με άλλο δημοσίευμα του Bloomberg, η Ρωσία προετοιμάζεται να κλιμακώσει τις επιθέσεις της στην Ουκρανία, έχοντας καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι διαπραγματεύσεις για ειρηνευτική συμφωνία έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο, σύμφωνα με τρία πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στο Κρεμλίνο.

Το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης ενισχύει έτσι την πίεση προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να βρουν πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης για το Κίεβο, επαναφέροντας στο επίκεντρο ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα οικονομικά εργαλεία που διαθέτει σήμερα η ΕΕ.