Η Ιταλία εξετάζει το ενδεχόμενο να επαναγοράσει από την Euronext NV την πλατφόρμα διαπραγμάτευσης ομολόγων MTS SpA, καθώς η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι επιδιώκει να διατηρήσει τον εθνικό έλεγχο πάνω σε βασικές υποδομές της αγοράς κρατικού χρέους της χώρας.
Η κρατική Cassa Depositi e Prestiti SpA (CDP) θα μπορούσε να είναι ο αγοραστής, σύμφωνα με πηγές του Bloomberg που μίλησαν υπό τον όρο ανωνυμίας. Η εταιρεία προτίθεται να αγοράσει το 63% της MTS που ανήκει στην Euronext. Η MTS ιδρύθηκε ειδικά για να ενισχύσει τη ρευστότητα στην αγορά ιταλικών κρατικών ομολόγων. Το υπόλοιπο 37% της MTS βρίσκεται στα χέρια άλλων μετόχων.
Πιθανό εμπόδιο θα μπορούσε να είναι το κόστος, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Το ποσοστό της Euronext αποτιμάται περίπου στα 600 εκατ. ευρώ.
Οι συζητήσεις αντανακλούν την ανησυχία της Μελόνι για το ενδεχόμενο απώλειας του εθνικού ελέγχου σε κρίσιμα τμήματα της ιταλικής οικονομίας — ιδιαίτερα στις αγορές ομολόγων — καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί την περαιτέρω ενοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών.
Η Μελόνι υποστηρίζει γενικά τη στενότερη οικονομική διασύνδεση των ευρωπαϊκών χωρών, αλλά έχει πιέσει ώστε να διατηρηθεί κάποιος βαθμός εθνικής εποπτείας, προκειμένου να παρακολουθείται το υψηλό επίπεδο χρέους της Ιταλίας. Η πρόσφατη αναταραχή στις αγορές ομολόγων της Ευρώπης έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο αυτή την επιθυμία.
Εκπρόσωπος της Euronext δήλωσε ότι η εταιρεία «δεν σχολιάζει φήμες ή εικασίες της αγοράς», προσθέτοντας ότι η MTS αποτελεί στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο για την ανάπτυξη του οποίου η εταιρεία παραμένει πλήρως δεσμευμένη.
Επιφυλάξεις για την ενιαία ευρωπαϊκή αρχή
Η προσπάθεια της Ιταλίας για μεγαλύτερο εθνικό έλεγχο έρχεται αντιμέτωπη με την προτεινόμενη ευρωπαϊκή ρύθμιση που θα έδινε τη δυνατότητα σε χρηματοπιστωτικές εταιρείες όπως η Euronext να εποπτεύονται από την ενιαία ευρωπαϊκή αρχή ESMA, αντί να υπάγονται στις εθνικές εποπτικές αρχές κάθε χώρας όπου δραστηριοποιούνται.
Οι νέοι κανόνες θα επέτρεπαν στην Euronext να λειτουργεί με ενιαία άδεια (Pan-European Market Operator), καταργώντας την ανάγκη να εγκαθίσταται και να ζητά ξεχωριστή κανονιστική έγκριση σε κάθε χώρα.
Οι πιθανές αλλαγές έχουν προκαλέσει ανησυχία σε ορισμένους κύκλους της ιταλικής κυβέρνησης, οι οποίοι θα προτιμούσαν η MTS —η βασική ρυθμιζόμενη αγορά χονδρικής για τα ιταλικά κρατικά ομόλογα— να παραμείνει υπό εθνικό έλεγχο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Η ανησυχία για τη διαχείριση των ιταλικών κρατικών ομολόγων ήταν εν μέρει ο λόγος για τον οποίο η Ρώμη έδωσε μάχη για τον διορισμό του Ιταλού Κάρλο Κομπόρτι στην ηγεσία της ESMA. Ωστόσο, η επαναγορά της MTS εξετάζεται επίσης ως ένα επιπλέον μέτρο διασφάλισης, ανέφεραν οι πηγές.
Ο φόβος είναι ότι η απομάκρυνση της MTS από τον έλεγχο των εθνικών εποπτικών αρχών θα μπορούσε να δημιουργήσει κίνδυνο για τη ρευστότητα των ιταλικών κρατικών ομολόγων.
Το ιταλικό χρέος παίρνει την ανιούσα
Η Ιταλία έχει διαχρονικά αντιμετωπίσει με ιδιαίτερη προσοχή τη στρατηγική διαχείρισης του χρέους της, καθώς διαθέτει ένα από τα υψηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, πάνω από 130% του ΑΕΠ.
Παράλληλα, το spread μεταξύ των 10ετών ιταλικών κρατικών ομολόγων και των αντίστοιχων γερμανικών έχει διευρυνθεί τον τελευταίο μήνα, εντείνοντας τις ανησυχίες σχετικά με τις εκδόσεις ιταλικού χρέους και τη διατήρηση επαρκούς ρευστότητας στην αγορά.
Η MTS ιδρύθηκε το 1988 με στόχο να συμβάλει στη σταθεροποίηση της ιταλικής αγοράς κρατικών ομολόγων. Για να εξασφαλίζεται η ρευστότητα, οι μεγάλοι συμμετέχοντες συμφώνησαν να δημοσιεύουν συνεχώς τιμές αγοράς και πώλησης, ώστε κάθε επενδυτής που ήθελε να αγοράσει ή να πουλήσει ομόλογα να μπορεί να βρει αντισυμβαλλόμενο.
Αρχικά, η MTS αποτελούσε συνεργασία μεταξύ του ιταλικού υπουργείου Οικονομικών, της Τράπεζας της Ιταλίας και άλλων διαμεσολαβητών της αγοράς.
Στα τέλη της δεκαετίας του 2000, πέρασε στον όμιλο London Stock Exchange, μετά την εξαγορά του ιταλικού χρηματιστηρίου Borsa Italiana. Το 2021, η Euronext εξαγόρασε την Borsa Italiana, με αποτέλεσμα η MTS να ενταχθεί στον ευρωπαϊκό χρηματιστηριακό όμιλο.
Έκτοτε, κατά διαστήματα έχει συζητηθεί η επιστροφή της MTS υπό κρατικό έλεγχο, χωρίς όμως να προχωρήσει κάποια συμφωνία, εν μέρει λόγω του κόστους.
Υπέρ του εθνικού ελέγχου η Μελόνι
Η Μελόνι είναι εδώ και χρόνια γνωστή για την έμφαση που δίνει στον εθνικό έλεγχο και στη διαχείριση των ιταλικών κρατικών ομολόγων. Επιδιώκει να αποφύγει οποιαδήποτε ένδειξη κρίσης χρέους, έχοντας επηρεαστεί πολιτικά από τη χρηματοπιστωτική αναταραχή που οδήγησε στην πτώση του πολιτικού της μέντορα Σίλβιο Μπερλουσκόνι, σύμφωνα με το Bloomberg.
Για παράδειγμα, όταν η ασφαλιστική Assicurazioni Generali πρότεινε να συγχωνευθεί η δραστηριότητά της στη διαχείριση κεφαλαίων με τη γαλλική Natixis, η ιταλική κυβέρνηση εξέφρασε επιφυλάξεις.
Υποστήριξε ότι η ιδιοκτησία της ασφαλιστικής εταιρείας —η οποία διαχειρίζεται τις αποταμιεύσεις των ιταλικών νοικοκυριών και επενδύει σε ιταλικά κρατικά ομόλογα— είχε στρατηγική σημασία για τη χώρα. Η συμφωνία τελικά δεν προχώρησε.
Ο Ντάριο Σκαναπιέκο, διευθύνων σύμβουλος της Cassa Depositi e Prestiti, έχει χαρακτηρίσει την MTS «συστημική υποδομή», της οποίας η διακυβέρνηση χρειάζεται κατάλληλες δικλίδες ασφαλείας.
Η CDP κατέχει σήμερα περίπου 8% της Euronext — επένδυση που είχε παρουσιαστεί ως απαραίτητη προκειμένου να διατηρηθεί ο ιταλικός ρόλος στον ευρωπαϊκό χρηματιστηριακό όμιλο.
