Η Ρωσία προετοιμάζεται, σύμφωνα με πηγές κοντά στο Κρεμλίνο, να κλιμακώσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία, καθώς στη Μόσχα εκτιμάται ότι οι προσπάθειες για ειρηνευτική συμφωνία έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο.
Όπως μεταδίδει το Bloomberg, επικαλούμενο τρεις ανθρώπους που γνωρίζουν τις συζητήσεις στο Κρεμλίνο, η Ρωσία εξετάζει την εντατικοποίηση των επιθέσεων με συμβατικούς βαλλιστικούς πυραύλους, με το Κίεβο και το κέντρο της ουκρανικής πρωτεύουσας να περιλαμβάνονται στα πιθανά σημεία στόχευσης.
Στο στόχαστρο ενδέχεται να βρεθούν επίσης κρίσιμες υποδομές σε άλλες ουκρανικές πόλεις.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι τα διαφορετικά διαπραγματευτικά κανάλια έχουν ουσιαστικά καταρρεύσει και ότι οι δύο πλευρές έχουν επιστρέψει στο σημείο μηδέν. Η Μόσχα, σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, δεν θεωρεί ότι οι οικονομικές πιέσεις από τις δυτικές κυρώσεις ή τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια και δίκτυα logistics μπορούν να υποχρεώσουν τον Βλαντίμιρ Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο.
Η Μόσχα θεωρεί τις ουκρανικές επιθέσεις «νατοϊκές»
Στο Κρεμλίνο φαίνεται να ενισχύεται η αντίληψη ότι οι ουκρανικές επιθέσεις δεν αποτελούν πλέον αποκλειστικά επιχειρήσεις του Κιέβου, καθώς οι χώρες του ΝΑΤΟ παρέχουν στην Ουκρανία όπλα και πληροφορίες.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι επιθέσεις της Ουκρανίας στο εσωτερικό της Ρωσίας έχουν ενταθεί. Διυλιστήρια, αποθήκες καυσίμων και υποδομές logistics έχουν δεχθεί επανειλημμένα πλήγματα, προκαλώντας προβλήματα στην αγορά καυσίμων.
Η Ρωσία έχει φτάσει μάλιστα να εισάγει βενζίνη για να καλύψει ελλείψεις στην εσωτερική αγορά.
Ο Πούτιν έδωσε πρόσφατα το στίγμα της αντίδρασής του, προειδοποιώντας ότι η Ουκρανία άνοιξε «το κουτί της Πανδώρας» και ότι θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για πλήγματα στους πιο ευαίσθητους τομείς της οικονομίας της.
Γιατί κατέρρευσαν οι προσπάθειες για συμφωνία
Οι αμερικανικές προσπάθειες για τερματισμό του πολέμου δεν έχουν οδηγήσει μέχρι στιγμής σε συμφωνία. Παράλληλα, η αμερικανική διπλωματική προσοχή έχει στραφεί σημαντικά προς τη σύγκρουση με το Ιράν.
Στη Μόσχα φαίνεται επίσης να έχει εγκαταλειφθεί η προσδοκία ότι θα εφαρμοστεί μια συνεννόηση που, σύμφωνα με τις πηγές του Bloomberg, είχε διαμορφωθεί μεταξύ Πούτιν και Ντόναλντ Τραμπ στη σύνοδο της Αλάσκας.
Κεντρικό στοιχείο αυτής της προσέγγισης ήταν η αμερικανική πίεση προς την Ουκρανία να παραχωρήσει το Ντονέτσκ.
Η Ουκρανία έχει απορρίψει σταθερά την απαίτηση της Ρωσίας να παραδώσει τη ζώνη οχυρωμένων πόλεων του Ντονέτσκ, την οποία οι ρωσικές δυνάμεις δεν έχουν καταφέρει να καταλάβουν πλήρως από την έναρξη των συγκρούσεων στην περιοχή το 2014.
Παράλληλα, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ πραγματοποίησε την Τρίτη σπάνια επίσκεψη στη Μόσχα για συνομιλίες με Ρώσους αξιωματούχους, χωρίς να έχει γίνει γνωστό το αντικείμενο των επαφών.
Οι απεσταλμένοι των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ αναμενόταν επίσης να επισκεφθούν τη Μόσχα, αλλά δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία.
Η πυρηνική απειλή επιστρέφει στο προσκήνιο
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις πηγές του Bloomberg, η συνεχιζόμενη κλιμάκωση οδηγεί ορισμένους Ρώσους αξιωματούχους να θεωρούν πλέον πιθανό, ως έσχατη επιλογή, ακόμη και το ενδεχόμενο χρήσης τακτικών πυρηνικών όπλων στην Ουκρανία.
Δεν υπάρχει, ωστόσο, καμία ένδειξη ότι η Ρωσία προετοιμάζεται αυτή τη στιγμή να χρησιμοποιήσει πυρηνικό όπλο. Πρόκειται για εκτίμηση που διακινείται σε κύκλους της Μόσχας και όχι για ειλημμένη απόφαση.
Τακτικά πυρηνικά όπλα διαθέτουν μικρότερη ισχύ και μικρότερο βεληνεκές από τα στρατηγικά πυρηνικά όπλα και θεωρητικά προορίζονται για χρήση σε συγκεκριμένο πεδίο μάχης. Παρ’ όλα αυτά, η χρήση τους θα έσπαγε το διεθνές ταμπού που ισχύει από το 1945, όταν χρησιμοποιήθηκαν για τελευταία φορά πυρηνικά όπλα σε πόλεμο.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η πιθανότητα παραμένει εξαιρετικά χαμηλή, καθώς η στρατιωτική αποτελεσματικότητα ενός τακτικού πυρηνικού πλήγματος στο σημερινό, ιδιαίτερα διασκορπισμένο πεδίο μάχης είναι περιορισμένη, ενώ το πολιτικό κόστος για τη Ρωσία θα ήταν τεράστιο.
Όσο η Μόσχα διαθέτει περιθώριο να κλιμακώνει τις συμβατικές πυραυλικές επιθέσεις, δεν έχει ισχυρό κίνητρο να περάσει το πυρηνικό κατώφλι.
Η Μαύρη Θάλασσα γίνεται νέο μέτωπο
Η κλιμάκωση δεν περιορίζεται στις χερσαίες και αεροπορικές επιθέσεις. Ρωσία και Ουκρανία έχουν εντείνει τα πλήγματα σε εμπορικά πλοία και λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, αυξάνοντας τους κινδύνους για τις εξαγωγές σιτηρών.
Η Ουκρανία έχει πλήξει ρωσικές υποδομές και πλοία, ενώ οι ρωσικές επιθέσεις έχουν περιορίσει σημαντικά τη λειτουργία των ουκρανικών λιμανιών. Οι δύο χώρες αντιπροσωπεύουν μαζί περισσότερο από το ένα τέταρτο των παγκόσμιων εξαγωγών σιταριού, γεγονός που καθιστά την περιοχή κρίσιμη για τις διεθνείς αγορές τροφίμων.
Στη Ρωσία, οι επιθέσεις έχουν ήδη προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις εξαγωγές σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Στο Νοβοροσίσκ, ένα από τα σημαντικότερα ρωσικά λιμάνια, επιθέσεις τον Αύγουστο έθεσαν εκτός λειτουργίας σημαντικούς τερματικούς σταθμούς σιτηρών.
Για την ώρα, πάντως, η Μόσχα φαίνεται να προετοιμάζεται περισσότερο για νέα συμβατική κλιμάκωση παρά για άμεση πυρηνική χρήση.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η αύξηση των πυραυλικών επιθέσεων θα αποτελέσει μέσο πίεσης για την επανέναρξη των συνομιλιών ή το πρώτο βήμα μιας ακόμη πιο επικίνδυνης φάσης του πολέμου.
