Η αυξημένη ζήτηση για διαμερίσματα και επαγγελματικούς χώρους ώθησε τις μεταβιβάσεις ακινήτων σε ανοδική τροχιά κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, δίνοντας νέα δυναμική στην αγορά και ενισχύοντας παράλληλα τα δημόσια έσοδα. Οι αγοραπωλησίες επικεντρώθηκαν κυρίως στις κατοικίες, με τα γραφεία και τα καταστήματα να ακολουθούν, ενώ μικρότερο ήταν το ενδιαφέρον για οικόπεδα και αγροτεμάχια. Η έντονη κινητικότητα αποτυπώθηκε και στις εισπράξεις από τον φόρο μεταβίβασης, οι οποίες κατέγραψαν σημαντική αύξηση σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης αυξήθηκαν τον Μάρτιο κατά 20,2% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, ενώ στο σύνολο του πρώτου τριμήνου η αύξηση διαμορφώθηκε στο 14,1%.
Παράγοντες της αγοράς αποδίδουν την ενίσχυση των συναλλαγών, κυρίως τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, στη μεγάλη ζήτηση που καταγράφεται στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», το οποίο έχει στρέψει το ενδιαφέρον των αγοραστών κυρίως σε παλαιότερες κατοικίες. Το αντίστοιχο διάστημα του 2025 δεν υπήρχε το συγκεκριμένο πρόγραμμα, γεγονός που εξηγεί εν μέρει τη φετινή αύξηση των αγοραπωλησιών και των σχετικών φορολογικών εσόδων.
Την ίδια στιγμή, αναζωπυρώνεται το ενδιαφέρον από ξένους επενδυτές, οι οποίοι το 2025 είχαν περιορίσει τις τοποθετήσεις τους σε ελληνικά ακίνητα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της φορολογικής διοίκησης, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 εισπράχθηκαν συνολικά 149,37 εκατ. ευρώ από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων. Ειδικότερα:
-Μεταβιβάσεις οικοδομών: Τα έσοδα ανήλθαν σε 125,53 εκατ. ευρώ, έναντι 109,84 εκατ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2025.
-Μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων: Τα έσοδα διαμορφώθηκαν σε 23,84 εκατ. ευρώ, από 21,02 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο περσινό διάστημα.
Άνοδος σε κληρονομιές και γονικές παροχές
Αυξημένες ήταν τον Μάρτιο και οι εισπράξεις από φόρους που σχετίζονται με κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές. Συγκεκριμένα, οι φόροι και τα τέλη κληρονομιών ανήλθαν σε 16,73 εκατ. ευρώ, από 14,65 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2025, καταγράφοντας αύξηση 14,21%. Αντίστοιχα, οι φόροι και τα τέλη από δωρεές, γονικές και λοιπές παροχές αυξήθηκαν κατά 34,9%, φθάνοντας τα 5,32 εκατ. ευρώ από 3,94 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα.
Στο σύνολο του πρώτου τριμήνου του 2026, οι βεβαιωμένοι φόροι και τα τέλη από κληρονομιές, δωρεές, γονικές και λοιπές παροχές ανήλθαν σε 60,41 εκατ. ευρώ, έναντι 56,95 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση του ενδιαφέροντος παίζει το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού, δηλαδή από γονείς προς παιδιά, από παππούδες προς εγγόνια και αντίστροφα. Η συγκεκριμένη ρύθμιση έχει οδηγήσει πολλούς φορολογούμενους να προχωρούν έγκαιρα σε μεταβιβάσεις περιουσίας, προκειμένου να αποφύγουν μελλοντικές φορολογικές επιβαρύνσεις μέσω κληρονομιάς.
Παρά τη φετινή δυναμική εκκίνηση, το 2025 έκλεισε με χαμηλότερες εισπράξεις από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων. Συνολικά εισπράχθηκαν 607,93 εκατ. ευρώ από μεταβιβάσεις οικοδομών, οικοπέδων και αγροτεμαχίων, έναντι 656,49 εκατ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας μείωση κατά 48,56 εκατ. ευρώ ή 7,4%.
Πώς υπολογίζεται ο φόρος μεταβίβασης
Ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων επιβάλλεται με συντελεστή 3% επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου, η οποία είναι συνήθως η αντικειμενική αξία ή η υψηλότερη δηλωθείσα αξία, εφόσον αυτή υπερβαίνει την αντικειμενική. Παράλληλα, προβλέπονται μειώσεις του φόρου σε συγκεκριμένες περιπτώσεις:
-Ο φόρος περιορίζεται στο 50% στις περιπτώσεις ανταλλαγής ακινήτων ίσης αξίας, συνένωσης οικοπέδων ή οριζόντιων ιδιοκτησιών, συγχωνεύσεων ανωνύμων εταιρειών και συνεταιρισμών, καθώς και σε περιπτώσεις αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για λόγους δημόσιας ωφέλειας.
-Ο φόρος μειώνεται στο 25% στις περιπτώσεις διανομής ακινήτων μεταξύ συγκυρίων ή κατά τη λύση προσωπικών και κεφαλαιουχικών εταιρειών (Ο.Ε., Ε.Ε., Ε.Π.Ε. και Ι.Κ.Ε.), όταν τα ακίνητα μεταβιβάζονται στα μέλη τους σύμφωνα με την εταιρική τους συμμετοχή.
