Η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα ώθηση στην αγορά αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται προ των πυλών, καθώς δύο παράλληλες διαδικασίες αναμένεται να ξεκλειδώσουν ένα νέο κύμα επενδύσεων δισεκατομμυρίων ευρώ.
Από τη μία πλευρά, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας βρίσκεται ένα βήμα πριν από την έκδοση της υπουργικής απόφασης που θα επικυρώσει τις λίστες προτεραιότητας για τα έργα standalone μπαταριών συνολικής ισχύος 4,7 GW. Από την άλλη, ο ΑΔΜΗΕ προχωρά ήδη στη χορήγηση όρων σύνδεσης σε λεγόμενες «συνεργατικές μπαταρίες», δηλαδή μονάδες που εγκαθίστανται σε κοινό σημείο σύνδεσης με clusters φωτοβολταϊκών.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Powergame, η Επιτροπή Αξιολόγησης που έχει συστήσει το ΥΠΕΝ έχει πρακτικά ολοκληρώσει τις λίστες προτεραιότητας για τα έργα που συμμετείχαν στην πρόσκληση των merchant μπαταριών, ανοίγοντας τον δρόμο για την Υπουργική Απόφαση που θα επισημοποιεί τους καταλόγους. Η Υπουργική αναμένεται μέσα στον Οκτώβριο.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η συγκεκριμένη πρόσκληση αποτελεί πρωτοβουλία για την πιο μαζική δρομολόγηση μέχρι σήμερα έργων αποθήκευσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση ανεβάζει αισθητά τον πήχη των στόχων για τις μπαταρίες, θεωρώντας τις βασικό εργαλείο για τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Το τρίτο μεγάλο «κύμα» αποθήκευσης
Τα έργα των 4,7 GW αναμένεται να αποτελέσουν το τρίτο μεγάλο «κύμα» ανάπτυξης της αποθήκευσης στην ελληνική αγορά. Προηγήθηκαν οι τρεις διαγωνισμοί της ΡΑΑΕΥ, μέσω των οποίων προκρίθηκαν standalone μονάδες συνολικής ισχύος 900 MW.
Η εικόνα υλοποίησης αυτών των έργων δείχνει ότι η αγορά περνά πλέον από τη φάση των αδειοδοτήσεων στην κατασκευή. Ήδη μονάδες ισχύος 309 MW βρίσκονται σε δοκιμαστική λειτουργία, ενώ για έργα συνολικής ισχύος 401 MW έχουν υποβληθεί δηλώσεις ετοιμότητας.
Παράλληλα, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς μπαταριών στη χώρα έχει φτάσει ήδη τα περίπου 700 MW, καθώς έχουν τεθεί επίσης σε λειτουργία έργα επενδυτών που αξιοποίησαν τη δυνατότητα μετατροπής αδειών θερμικών μονάδων σε άδειες αποθήκευσης.
Οι «συνεργατικές μπαταρίες» ανοίγουν τον δρόμο
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο εξελίσσεται από τον ΑΔΜΗΕ, ο οποίος προχωρά στη διαδικασία χορήγησης όρων σύνδεσης σερ «συνεργατικές μπαταρίες», δηλαδή συστήματα αποθήκευσης που εγκαθίστανται στο κοινό σημείο σύνδεσης με ομάδες φωτοβολταϊκών έργων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Διαχειριστής έχει ήδη προχωρήσει σε όρους σύνδεσης για έργα άνω των 500 MW και κινείται προς την ολοκλήρωση του χαρτοφυλακίου των 1.000 MW που προβλέπει ο πρόσφατος «οδικός χάρτης» του ΥΠΕΝ για την ενίσχυση διείσδυσης της αποθήκευσης.
Η εξέλιξη αυτή δεν είναι ανεξάρτητη από την πρόσκληση των standalone μονάδων. Αντίθετα, οι δύο διαδικασίες έχουν σχεδιαστεί να λειτουργήσουν εκ περιτροπής, προχωρώντας σε δέσμευση ηλεκτρικού «χώρου» από χαρτοφυλάκια έργων 1.000 MW κάθε φορά.
Πώς θα ενεργοποιηθούν τα πρώτα 1.000 MW της πρόσκλησης
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει ότι μόλις κλειδώσουν οι όροι σύνδεσης για τα πρώτα 1.000 MW «συνεργατικών μπαταριών», θα ανοίξει ο δρόμος για τη δέσμευση αντίστοιχης δυναμικότητας από τη «δεξαμενή» των standalone έργων της πρόσκλησης των 4,7 GW.
Η κατανομή της πρόσκλησης προβλέπει ότι τα 900 MW αφορούν έργα που θα συνδεθούν στο δίκτυο διανομής, ενώ τα υπόλοιπα 3.800 MW προορίζονται για το σύστημα μεταφοράς. Αυτό σημαίνει ότι τόσο ο ΔΕΔΔΗΕ όσο και ο ΑΔΜΗΕ θα αναλάβουν τη χορήγηση όρων σύνδεσης έργων της πρόσκλησης, ανάλογα αν αυτά προορίζονται για την υψηλή ή τη μέση τάση.
Παραμένει πάντως ανοικτό το ζήτημα του τρόπου με τον οποίο θα επιλεγούν τα πρώτα 1.000 MW που θα λάβουν προτεραιότητα από την πρόσκληση, καθώς το υπουργείο δεν το έχει ακόμη αποσαφηνίσει τη σχετική παράμετρο.
Το ενδεχόμενο ενστάσεων
Ο μεγαλύτερος βαθμός δυσκολίας αφορά το ηλεκτρικό σύστημα, καθώς οι αιτήσεις για έργα που αφορούν την υψηλή τάση έφτασαν περίπου τα 8 GW, υπερκαλύπτοντας σημαντικά τη διαθέσιμη ισχύ. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι ο μεγάλος αριθμός αιτήσεων, σε συνδυασμό με ορισμένες ασάφειες που υπάρχουν σε επιμέρους κριτήρια αξιολόγησης, αυξάνει την πιθανότητα υποβολής ενστάσεων από επενδυτές που θα βρεθούν χαμηλότερα στις τελικές σειρές προτεραιότητας από εκείνες που ανέμεναν.
Η διαδικασία αυτή ενδέχεται να επηρεάσει τον χρόνο οριστικοποίησης των λιστών προτεραιότητας για το σύστημα μεταφοράς, καθώς θα πρέπει πρώτα να εξεταστούν οι σχετικές προσφυγές.
Αντίθετα, η εικόνα στον ΔΕΔΔΗΕ εμφανίζεται αισθητά πιο ομαλή. Οι αιτήσεις κινούνται περίπου στο 1 GW έναντι διαθέσιμης ισχύος 900 MW, ενώ η διαδικασία κατηγοριοποίησης χαρακτηρίζεται σαφέστερη, περιορίζοντας σημαντικά τον κίνδυνο ενστάσεων και επομένως καθυστερήσεων.
Οι μπαταρίες «κλειδί» για φθηνότερο ρεύμα
Υπενθυμίζεται πως η επιτάχυνση των έργων αποθήκευσης εντάσσεται στον ευρύτερο κυβερνητικό σχεδιασμό για τη μείωση κατά 30% των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στην επόμενη τριετία, όπως προβλέπει η «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας» που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, στη ΔΕΘ.
Η βασική λογική του σχεδίου είναι ότι η μεγαλύτερη διείσδυση μπαταριών θα περιορίσει τις περικοπές «πράσινης» παραγωγής, θα μεταφέρει φθηνή ενέργεια στις ώρες υψηλής ζήτησης και υψηλού χονδρεμπορικού κόστους, με συνέπεια να ασκήσει καθοδικές πιέσεις στην αγορά.
Σε αυτό το πλαίσιο, το ΥΠΕΝ προχωρά και σε σημαντική αναθεώρηση των στόχων για την αποθήκευση. Ενώ η χώρα είχε δεσμευθεί για περίπου 3 GW έως το 2028 στο πλαίσιο της κοινής πρωτοβουλίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πλέον ο νέος στόχος ανεβαίνει στα 3-4 GW.
Ακόμη πιο φιλόδοξη είναι η αναθεώρηση για το τέλος της δεκαετίας. Ο κυβερνητικός οδικός χάρτης προβλέπει πλέον συνολικό χαρτοφυλάκιο 5-7 GW μπαταριών έως το 2030, υπερβαίνοντας αισθητά τα 4,325 GW που προβλέπει το ισχύον αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ). Πρόκειται για μια αλλαγή που αναδεικνύει τον ολοένα πιο κεντρικό ρόλο της αποθήκευσης στο νέο ενεργειακό μοντέλο της χώρας.
Για την εξυπηρέτηση αυτού του σχεδίου, προβλέπεται επίσης ένα κονδύλι ύψους 200 εκατ, από τη ρήτρα διαφυγής, για την επιδότηση σημαντικού μέρους της δαπάνης προμήθειας μπαταριών.
