Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό ANT1, ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προχώρησε σε έναν αναλυτικό απολογισμό της κυβερνητικής πολιτικής, απαντώντας παράλληλα στις εσωκομματικές επικρίσεις των δύο τέως πρωθυπουργών, Αντώνη Σαμαρά και Κώστα Καραμανλή, τις οποίες χαρακτήρισε «άδικες».
Ο Πρωθυπουργός υπεραμύνθηκε της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, τονίζοντας ότι η Ελλάδα έχει αναβαθμίσει το διπλωματικό της κεφάλαιο εν μέσω διεθνών συρράξεων, ενώ παράλληλα είναι εκείνη που βάζει την ατζέντα στα ελληνοτουρκικά, εξασφαλίζοντας «ήρεμα νερά» χωρίς καμία υποχώρηση στις πάγιες εθνικές θέσεις της.
Στο εγχώριο μέτωπο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε τη συσσωρευμένη ακρίβεια ως το μεγαλύτερο πρόβλημα των ελληνικών νοικοκυριών, αποδίδοντας την πρόσφατη έξαρση του πληθωρισμού στις τιμές των καυσίμων, ενώ απέκλεισε τη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης λόγω δημοσιονομικών περιορισμών.
Παράλληλα, εξήρε την πορεία της οικονομίας μετά από την κατάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, αναφέροντας τη δημιουργία 560.000 νέων θέσεων εργασίας και τις αυξήσεις στο διαθέσιμο εισόδημα.
Αναφορικά με την επιδοματική πολιτική, ξεκαθάρισε ότι προτεραιότητα παραμένει η μείωση του δημόσιου χρέους, ενώ άνοιξε παράθυρο για μια «συμφωνία κοινωνικής ευθύνης» με την αγορά για τη μείωση των τιμών στα σούπερ μάρκετ.
Αναλυτικά οι απαντήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη
Για τις επιπτώσεις των διεθνών αναταραχών στην οικονομία: «Η παγκόσμια οικονομική αναταραχή και ο πληθωρισμός, μαζί και ο πληθωρισμός στη χώρα μας, τροφοδοτούνται σχεδόν αποκλειστικά από τις τιμές των καυσίμων».
Για τη διπλωματική θέση της Ελλάδας και τη σύρραξη στη Μέση Ανατολή: «Το διπλωματικό κεφάλαιο της πατρίδας μας, επ’ αφορμή και αυτής της σύρραξης, είναι αναβαθμισμένο. Η Ελλάδα έχει μια στενή σχέση με το Ισραήλ, όχι κατ’ ανάγκη με αυτήν την κυβέρνηση, αλλά με το Ισραήλ. Έχουμε καταδικάσει, δηλαδή, τις επιθέσεις στον νότιο Λίβανο. Ωστόσο, η χώρα έχει παράσχει ουσιαστική βοήθεια στη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και το Κατάρ. Σεβόμαστε τις συμφωνίες που έχουμε υπογράψει».
Για την ελληνική παρουσία σε κρίσιμες γεωπολιτικές ζώνες: «Η Ελλάδα είναι παρούσα στη Λιβύη, είμαστε παρόντες και υποστηρίζουμε τις ένοπλες ομάδες του Λιβάνου, είμαστε παρόντες στις χώρες του Κόλπου και του Συμβουλίου Ασφαλείας, αγωνιζόμενοι για αυτό που είναι προφανές για μια δύναμη της παγκόσμιας ναυτιλίας, δηλαδή την ελεύθερη ναυσιπλοΐα σε όλο τον κόσμο και βέβαια στα Στενά του Ορμούζ».
Για τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και τις προκλήσεις Ερντογάν: «Ξέρετε κάποιον πρωθυπουργό ο οποίος επιδιώκει συνειδητά ταραγμένα νερά; Εγώ δεν το γνωρίζω. Θέλουμε λειτουργικές σχέσεις με την Τουρκία, ήρεμα νερά, αλλά και να μπορούμε να διαχειριστούμε τις φουρτούνες».
Για τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη Διακήρυξη των Αθηνών: «Επέκταση χωρικών υδάτων στο Ιόνιο στα 12 ναυτικά μίλια, αποκλειστική οικονομική ζώνη με την Αίγυπτο, θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, θαλάσσια πάρκα, εξορύξεις για πρώτη φορά μετά από 40 χρόνια, η Chevron νοτίως της Κρήτης… Πείτε μου, πώς ακριβώς υποχώρησε η Ελλάδα στις πάγιες απαιτήσεις της μέσω της Διακήρυξης των Αθηνών; Τώρα, για πρώτη φορά, η Ελλάδα θέτει την ατζέντα και η Τουρκία αντιδρά».
Για τα οφέλη από την ύφεση των ελληνοτουρκικών εντάσεων: «Τα ήρεμα νερά του νοτιοανατολικού Αιγαίου, τα εκμεταλλεύονται χιλιάδες Τούρκοι τουρίστες, ενώ υπάρχει και κοινή μεταναστευτική πολιτική. Σε ό,τι αφορά το νομοσχέδιο, δεν ξέρουμε τι θα περιέχει».
Ο Μητσοτάκης για την κριτική των Σαμαρά, Καραμανλή
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απάντησε σε υψηλούς τόνους στους δύο πρώην πρωθυπουργούς της παράταξης της Νέας Δημοκρατίας: «Και οι δύο τέως πρωθυπουργοί έχουν διαχειριστεί την Τουρκία. Γνωρίζουμε τη συνθετότητα αυτής της σχέσης. Εξ όσων θυμάμαι, επεδίωκαν και αυτοί, και σωστά επαναλαμβάνω, να έχουμε μία λειτουργική σχέση με την Τουρκία. Σε ό,τι αφορά το ζήτημα του SAFE, ουδείς περίμενε να προβάλει η Ελλάδα αντίσταση στην Τουρκία για την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, κάτι που έγινε. Είμαι ο μόνος πρωθυπουργός που πήγε στην Άγκυρα και έθεσε το ζήτημα του casus belli. Δεν θυμάμαι άλλον πρωθυπουργό να το έχει κάνει. Μέχρι το 2023 δεν δεχόμασταν κριτική για αυτά τα ζητήματα».
Για τις σχέσεις του με τον Κώστα Καραμανλή είπε: «Όταν μιλώ στην πολιτική επιτροπή του κόμματος, στον τοίχο είναι οι φωτογραφίες όλων των αρχηγών της Νέας Δημοκρατίας. Τους αντιμετωπίζω όλους με σεβασμό και αξιοπρέπεια, διότι θεωρώ ότι τους αξίζει. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνούμε σε όλα, δεν συμφωνούμε σε όλα, αλλά η σχέση πρέπει να είναι αξιοπρεπής και λειτουργική».
Για τον Αντώνη Σαμαρά, είπε: «Εκ των υστέρων, δεν ήταν λάθος η διαγραφή του. Ο κύριος Σαμαράς προέρχεται από την παράταξη, τον ξαναγκάλιασε, τον έκανε πρωθυπουργό. Ήταν καλός υπουργός, ήμουν υπουργός του. Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι ο άνθρωπος αυτός θα κάνει κάτι που θα ζημιώσει την παράταξη που του έδωσε δεύτερη ευκαιρία και τον έκανε πρωθυπουργό, δεν μπορώ να το δεχτώ. Το θέμα είναι να μπορούμε, όχι να λύσουμε τα προσωπικά μας, αν ο κύριος Σαμαράς πιστεύει αυτά που λέει για την εξωτερική πολιτική. Το ’23 δεν τα πίστευε, πολιτεύτηκε με τη Νέα Δημοκρατία. Αν τα πιστεύει τώρα, προφανώς δεν γίνεται».
Για τη Μαρία Καρυστιανού: «Δεν ξέρω σε ποιο χώρο κινείται, δεν έχει δώσει κάποιο σαφές στίγμα. Αν το απόθεμα συμπάθειας μεταφράζεται σε πολιτική στήριξη, είναι συζητήσιμο. Δε με έχει πείσει ότι έχει τις βασικές γνώσεις, όχι τις ειδικές, να σταθεί ως πολιτικός. Θα τοποθετηθεί ξανά, θα πιεστεί και ο κόσμος θα κρίνει αν μπορεί να σταθεί».
Για το Τσίπρας ή Ανδρουλάκης απάντησε: «Γιατί πρέπει να έχω άποψη για ένα θέμα που δεν με αφορά και δεν μπορώ να επηρεάσω. Βλέπουμε μια πολιτική δύναμη που είναι ξεκάθαρα πρώτη, με υπερδιπλάσιο ποσοστό σε σχέση με το δεύτερο. Χαμηλότερο ποσοστό, αλλά με εφικτό το στόχο της αυτοδυναμίας. Το πολιτικό τοπίο είναι κατακερματισμένο και με μια αξιωματική αντιπολίτευση πολιτικά ανεξάρτητη. Δεν είναι η Αριστερά Βαβέλ και θίασος; Ο τίτλος ΕΛΑΣ συζητήθηκε, αλλά άφησε το ΕΑΜ στον κύριο Πολάκη. Εσάς αν σας πάρουν τρεις φορές το δίπλωμα μπορείτε να οδηγήσετε το ίδιο αυτοκίνητο; Του κύριου Τσίπρα έχουν πάρει τρεις φορές το δίπλωμα, αλλά είναι ο ίδιος. Δεν βλέπω αν υπάρχει εντιμόμετρο, αλλά είδα το ντοκιμαντέρ και ανατρίχιασα. Αν μιλάμε για εντιμότητα και πολιτική εντιμότητα, ο κύριος Τσίπρας θα το πει; Είπαμε για την Πατρών-Πύργου που κατατμήθηκε για να πάει στον αγαπημένο του εργολάβο, που κράτησε μια Βουλή ανοιχτή για μία εβδομάδα».
Εκλογές, υποκλοπές, ΟΠΕΚΕΠΕ, κράτος δικαίου
Σχετικά με τις εκλογές, τόνισε: «Οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027. Δεν θα είναι η πρώτη φορά που το έχω πει. Γιατί η άνοιξη; Αν ήθελα να εξαντλήσω τα συνταγματικά όρια, θα μπορούσα να τις κάνω τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο. Την 1η Ιουλίου η χώρα παραλαμβάνει την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν προεξοφλώ το αποτέλεσμα, αλλά η χώρα πρέπει να είναι έτοιμη. Με προβληματίζει το επίπεδο του πολιτικού διαλόγου, η τοξικότητα. Γιατί δεν συμμετέχουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης στις συζητήσεις της Συνταγματικής Αναθεώρησης».
Σε ό,τι αφορά τις επικείμενες συνεργασίες, σχολίασε: «Ο Φρανσουά Μιτεράν είχε πει κάτι πολύ σωστό. Μεταξύ της προεκλογικής και της μετεκλογικής περιόδου μεσολαβεί ένα σημαντικό γεγονός, που είναι οι εκλογές. Η Νέα Δημοκρατία διεκδικεί την αυτοδυναμία, διεκδικεί την αξιοπιστία, να παίρνει πολύ γρήγορα αποφάσεις. Το σημαντικό είναι αν θα υπάρχει κυβέρνηση τη Δευτέρα. Με βάση όσα έχουν πει τα άλλα κόμματα, η αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας είναι η μόνη επιλογή. Δεν μπορούν να προκύψουν συνεργασίες εκ δεξιών μου. Όλοι έχουν αποκλείσει τις συνεργασίες μαζί μας. Πρέπει να είναι μία κάλπη, για να μην μπούμε σε περιπέτειες. Στόχος μου είναι τη Δευτέρα η χώρα να έχει κυβέρνηση. Επιδιώκω την αυτοδυναμία, αλλά ταυτόχρονα σκέφτομαι τη λαϊκή ετυμηγορία. Θέλω να προειδοποιήσω, δεν μπορούμε να συνεννοηθούμε για το Σύνταγμα, για τις ανεξάρτητες αρχές. Ο κύριος Ανδρουλάκης είχε συμφωνήσει αρχικά για δύο ονόματα και μετά, με τον εκπρόσωπό του, συμφώνησε μόνο σε ένα. Αυτό θέλει ο ελληνικός λαός;».
Για συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία χωρίς τον ίδιο πρωθυπουργό, τόνισε: «Τις πολιτικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης ενώνει η αντιπάθειά τους, για να μη χρησιμοποιήσω άλλον όρο, προς το πρόσωπό μου. Όταν ηγείσαι και παίρνεις αποφάσεις, δημιουργείς έντονα συναισθήματα. Οι πολίτες εκλέγουν πρωθυπουργό. Είναι Μητσοτάκης ή Τσίπρας, Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης, Μητσοτάκης ή Βελόπουλος, Μητσοτάκης ή Κωνσταντοπούλου. Οι Έλληνες ψηφίζουν για πρωθυπουργό. Θα μπορούσα να πω ότι κι εγώ μπορώ να συνεργαστώ με το κόμμα Β, αρκεί να αλλάξει αρχηγό. Δεν είναι σοβαρά πράγματα αυτά».
Για τις υποκλοπές, είπε: «Έχω τοποθετηθεί πολλές φορές. Αναγνώρισα ευθύνες δυσλειτουργίας, έφυγα άνθρωποι από τις θέσεις τους, έγιναν αλλαγές στην ΕΥΠ και η υπόθεση πήγε στο δικαστήριο. Η ΕΥΠ ήταν πολύτιμος σύμμαχος. Τα υπόλοιπα τα διερευνά η Δικαιοσύνη και δεν έχω κάτι να πω για αυτό».
Για τα Τέμπη: «Ξέρετε κάποια άλλη κυβέρνηση να στέλνει στο δικαστήριο υπουργούς της; Έχουμε για τα Τέμπη 36 κατηγορούμενους, οι 33 για κακούργημα. Η δίκη διεξάγεται σε άδεια αίθουσα. Μόνο η Δικαιοσύνη μπορεί, τελικά να αποφανθεί. Στα Τέμπη χτίστηκε ένα τεράστιο ψέμα, την περιβόητη ξυλολιάδα, την οποία καβάλησαν όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης, για να υπονοήσουν ότι εγώ πήγα να καλύψω κάτι. Πια καταλαβαίνουμε τι γίνεται με την υπόθεση των Τεμπών. Πόσες φορές με είπαν εμένα δολοφόνο; Πήγα αμέσως μετά και ποτέ δεν θα ξεχάσω αυτό που είδα. Δεν θα δεχθώ οποιοδήποτε υπονοούμενο ότι εκείνη τη στιγμή είχαμε στο νου μας να συγκαλύψουμε έγκλημα». Σε ό,τι αφορά για την 717, είπε ότι θα αποφανθεί η Δικαιοσύνη. «Πόσοι έχουν σκοτωθεί στην Πατρών-Πύργου; Φτιάχτηκε ο δρόμος, εμείς τον φτιάξαμε και είμαι περήφανος. Για ποιο λόγο δεν κυνηγάμε τους προηγούμενους υπουργούς για να τους στείλουμε στο ειδικό δικαστήριο; Για να σας το πω πολύ απλά, θα πέφτει κάποιος σε λακκούβα, θα τραυματίζεται και θα ζητάμε ποινικές ευθύνες από το δήμαρχο. Πάμε να δούμε τώρα τι κάναμε για τις καθυστερήσεις. Καταργήσαμε τα ειρηνοδικεία και τα συγχωνεύσαμε με τα πρωτοδικεία. Διπλασιάσαμε τους πρωτοδίκες. Έτσι, υπάρχει βελτίωση στην ταχύτητα της εκδίκασης υποθέσεων. Αυτό θέλουν οι πολίτες. Είχα πάντα τη στάση να μη σχολιάζω τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης, μου αρέσουν δεν μου αρέσουν».
Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ: «δίνουμε μεγάλη μάχη με το βαθύ κράτος. Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, καταρχάς, είναι υποθέσεις του ’21. Δεν επικαλούμαι τη διαχρονικότητα. Εγώ πρώτος αναγνώρισα ότι στον ΟΠΕΚΕΠΕ υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση. Πήραμε μια δραστική απόφαση να καταργήσουμε τον ΟΠΕΚΕΠΕ και να τον περιλάβουμε στην ΑΑΔΕ. Αργήσαμε, διότι ο γόρδιος δεσμός έπρεπε να κοπεί και όχι να λυθεί. Αναλαμβάνω το μερίδιο της ευθύνης μου για αυτό. Ξέρετε πόσο σημαντικό θα είναι να ξέρουμε πόσα ζώα έχουμε στη χώρα; Με την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου θα ξέρουμε ποιος καλλιεργεί. Είναι η πιο δύσκολη μεταρρύθμιση στα επτά χρόνια πρωθυπουργός που πρόκειται να κάνω. Κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν την ψήφισε. Ζητήθηκε η άρση ασυλίας 13 βουλευτών μας. Αμέσως είπα ναι. Ήρθε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και είπε ότι θέλω να σε ψάξω παραπάνω. Δύο μπήκαν ήδη στο ταμείο. Ήρθε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και είπε, δεν ήταν 1,5 εκατομμύριο, ήταν 110-120 χιλιάδες. Αφήστε να τελειώσει και θα δούμε. Δεν είμαι σε θέση να πω αν η κυρία Κοβέσι είναι καλή εισαγγελέας. Αυτό κρίνεται από το πόσες καταδίκες έχει κάνει. Εύχομαι να έχει κάνει λάθος, αλλά θα το δούμε».
Για το κράτος δικαίου: «Να τα πάρουμε από την αρχή. Είναι ένα σύνθετο θέμα. Πρώτον, όταν μιλάμε για κράτος δικαίου, μιλάμε για το συνολικό πλαίσιο που πρέπει να λειτουργεί μια ευνομούμενη κοινωνία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βγάζει μια έκθεση για το κράτος δικαίου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση λέει ότι κάνουμε σημαντική πρόοδο από χρονιά σε χρονιά. Πως παίρνουμε πολύ σοβαρά τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στην εκλογή των δικαστών, ας πούμε, που θα το συζητήσουμε στη Συνταγματική Αναθεώρηση. Οι ίδιοι οι δικαστές, πλέον, ψηφίζουν ποιοι θέλουν να προεδρεύουν. Είναι μια σημαντική πρόοδος και ροπή προς τη σωστή κατεύθυνση. Πρέπει να βλέπουμε τι λένε εκτός Ελλάδος για το κράτος δικαίου. Όταν λέει ο Economist ότι έχει γίνει πρόοδος στην Ελλάδα. Για τον Θεό, πιστεύει κανείς ότι στην Ελλάδα υπάρχει λογοκρισία στους δημοσιογράφους; Βγαίνουν εφημερίδες που δεν θα έβγαιναν σε καμία ευρωπαϊκή χώρα. Οκτώ στις 10 εφημερίδες ασκούν αυστηρή κριτική στην κυβέρνηση».
Ακρίβεια, σούπερ μάρκετ, επιδόματα
Για το φλέγον ζήτημα της ακρίβειας και τον φόρο στα καύσιμα, σχολίασε: «Να ξεκινήσω λέγοντας ότι η συσσωρευμένη ακρίβεια μετά την πανδημία είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και πολλά ελληνικά νοικοκυριά. Ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας τα βγάζει πέρα δύσκολα, έχω πλήρη αίσθηση. Η πρόσφατη αύξηση του πληθωρισμού, όμως, οφείλεται στα καύσιμα. Εμείς ιστορικά έχουμε φόρους υψηλότερους στα καύσιμα, διότι παραμένουν ένας κεντρικός αιμοδότης του κράτους. Αυτή η κυβέρνηση έχει κάνει αρκετά, σίγουρα όχι αυτά που θα θέλαμε, αλλά αυτά που μπορούμε. Έχουν δει σημαντική αύξηση διαθέσιμου εισοδήματος εκατομμύρια συμπολίτες μας. Ο μισθός πήγε στα 920 ευρώ, από τα 650. Υπήρξε το Fuel Pass, επίδομα για κάθε παιδί, μέτρα ύψους 800 εκατομμυρίων ευρώ. Ένα μεγάλο κομμάτι των αυξήσεων εξουδετερώνεται και από τον πληθωρισμό. Πρέπει να είμαστε ρεαλιστές για το τι μπορούμε να κάνουμε. Έχουμε στόχους από την Ευρώπη. Αν ξεφύγουμε από αυτούς τους στόχους, θα μπούμε σε καθεστώς επιτήρησης. Το κενό που θα δημιουργηθεί από τη μείωση του ειδικού φόρου στα καύσιμα θα φτάσει στο 1 δισεκατομμύριο. Θέλω να μου πουν ποιον φόρο πρέπει να αυξήσω για να τον βρω».
Για τη στρατηγική αντιμετώπισης της ακρίβειας στα σούπερ μάρκετ, σχολίασε: «Τα πρόστιμα είναι χρήσιμα και η νομοθέτηση είναι χρήσιμη για τα περιθώρια κέρδους. Πρέπει να καθίσουμε κυβέρνηση, βιομηχανία, παραγωγή και σούπερ μάρκετ στο ίδιο τραπέζι και να πετύχουμε μια συμφωνία κοινωνικής ευθύνης. Να τους πούμε ότι είμαστε διατεθειμένοι να πάρουμε πίσω ορισμένα από τα παρεμβατικά μέτρα, αρκεί να μειώσετε τις τιμές. Χρειάζεται όχι μόνο το καρότο, αλλά και το μαστίγιο».
Για τα πλεονάσματα, το χρέος και τα κοινωνικά επιδόματα, τόνισε: «Σε ποια επιδόματα αναφέρεστε; Γιατί χρειαζόμαστε πλεονάσματα; Για να μειώσουμε το χρέος. Η μεγαλύτερη επιτυχία, εθνική επιτυχία, είναι η μείωση του χρέους κατά 60 μονάδες. Δεν μπορούμε να κληρονομήσουμε στη χώρα το χρέος. Μας κατάπιε το δυσθεόρατο χρέος. Η κυβέρνηση δεν επέλεξε πολιτική επιδομάτων, το κάναμε μόνο στην Covid. Η πολιτική μας είναι πολιτική μείωσης φόρων. Τα επιδόματα αναπηρίας και τα επιδόματα τέκνων θα παραμείνουν, και μπορούν να μας πουν αυτοί που μας επικρίνουν αν θέλουν να τα κόψουμε».
Για την επενδυτική βαθμίδα και τις παρεμβάσεις στην αγορά, είπε: «Η μείωση των φόρων είναι προϊόν αυτής της πολιτικής. Το ότι δημιουργήθηκαν 560.000 νέες θέσεις εργασίας οφείλεται στο γεγονός ότι η επενδυτική βαθμίδα μάς βοήθησε να προσελκύσουμε επενδύσεις. Η μεγάλη προτεραιότητα πρέπει να είναι το πώς η τακτοποίηση των οικονομικών θα αποτυπωθεί στην τσέπη του νοικοκυριού. Όπου υπάρχουν στρεβλώσεις στην αγορά, έχουμε μια ανεξάρτητη αρχή που βάζει πρόστιμα. Είμαι φιλελεύθερος πολιτικός και βάλαμε πλαφόν, το οποίο είναι ένα έντονα παρεμβατικό μέτρο».
Για το ιδιωτικό χρέος, τις παροχές στη ΔΕΘ και τον 13ο μισθό, είπε: «Κάναμε μια πάρα πολύ σημαντική παρέμβαση στο ιδιωτικό χρέος, τόσο για τον εξωδικαστικό όσο και για τον ακατάσχετο λογαριασμό. Για κάθε συμπολίτη που θέλουμε και ενδεχομένως πρέπει να βοηθήσουμε, υπάρχουν άλλοι συμπολίτες που είναι νομοταγείς. Δεν μπορούμε να ταράξουμε αυτή την κουλτούρα πληρωμών. Καταρχάς, μπορούμε να πηγαίνουμε στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και να εξαγγέλλουμε μέτρα, καθώς είμαστε σε θέση να στηρίξουμε την κοινωνία. Την πρώτη τετραετία οι επιχειρήσεις στηρίχθηκαν πολύ. Τη δεύτερη τετραετία στρέψαμε την προσοχή μας σε μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες. Δεν ξέρουμε, όμως, πόσο δημοσιονομικό χώρο θα έχουμε για να μιλήσουμε στη ΔΕΘ. Γιατροί και άλλοι επαγγελματίες έχουν δει αυξήσεις που ξεπερνούν κατά πολύ τον 13ο μισθό».
Ερωτήθηκε και στις αμοιβές των μητροπολιτών και τη ρύθμιση για τους ιερείς, σχολιάζοντας: «Δυσκολεύομαι να δεχθώ ότι ο μισθός του μητροπολίτη θα είναι σημαντικά χαμηλότερος από τον μισθό του μουφτή. Αυτό ήταν το αίτημα της Εκκλησίας της Ελλάδος και της ιεραρχίας. Για τους δε ιερείς, αυτή η κυβέρνηση ρύθμισε ένα ζήτημα 70 ετών, δηλαδή την προστασία τους μέσω των οργανικών θέσεών τους».
Αναλυτικά όλα όσα είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον ANT1
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Κύριες και κύριοι, φίλες και φίλοι, καλησπέρα σας. Εκτάκτως απόψε στις 8, αμέσως μετά το κεντρικό δελτίο ειδήσεων, και αυτό γιατί έχω την χαρά και την τιμή να φιλοξενώ στο «Ενώπιος Ενωπίω» τον Πρωθυπουργό της χώρας και Πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας, τον κύριο Κυριάκο Μητσοτάκη. Καλωσορίσατε, κύριε Πρόεδρε.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Καλησπέρα, κύριε Χατζηνικολάου. Μετά το δελτίο και πριν το Μουντιάλ.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Και πριν το Μουντιάλ. Θα ξεκινήσω από τα διεθνή. Και θα ξεκινήσουμε από τα διεθνή γιατί φαίνεται ότι ζούμε μια αναζωπύρωση τα τελευταία εικοσιτετράωρα του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Μια αναζωπύρωση που δημιουργεί και πολύ μεγάλη ανησυχία, παγκόσμια ανησυχία, για την πορεία της οικονομίας. Θέλω να σας ρωτήσω πώς βλέπετε τις εξελίξεις εκεί και τι εξήγηση δίνετε στο γεγονός -και θα το μεταφέρω όπως το λένε οι σχολιαστές στα αμερικανικά δίκτυα. Τους άκουγα να λένε εχτές ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ, είπε περί 38 φορές μέσα σε μια μέρα την λέξη «ειρήνη» και την ίδια ώρα έδινε εντολές για χτυπήματα στο Ιράν.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Δυστυχώς, κύριε Χατζηνικολάου, ο κόσμος πια, έχει καταστεί εξαιρετικά απρόβλεπτος. Και η κρίση στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, εξελίσσεται με έναν τρόπο που μας δημιουργεί έντονες ανησυχίες για τις επιπτώσεις που αυτή η σύρραξη θα έχει στην ευρωπαϊκή και στην παγκόσμια οικονομία. Κανείς δεν μπορεί να είναι μάντης, να προβλέψει πώς θα εξελιχθούν αυτές οι συζητήσεις. Εύχομαι και ελπίζω ότι θα είναι μια προσωρινή ανάφλεξη και ότι τα δυο μέρη θα επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, και ότι η τελική ειρήνη θα εξασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και την ελεύθερη διέλευση αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένου και του φυσικού αερίου, από τα Στενά του Ορμούζ. Διότι αυτή τη στιγμή, η παγκόσμια οικονομική αναταραχή και ο πληθωρισμός, συμπεριλαμβανομένου του πληθωρισμού στη χώρα μας, τροφοδοτείται σχεδόν αποκλειστικά από τις τιμές των καυσίμων.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Το κρατώ αυτό και θα επανέλθω. Θέλω πριν πάμε στην οικονομία και στην πληθωρισμό να σας ρωτήσω αν σας ανησυχεί το ενδεχόμενο να υπάρξει μια γενικότερη ανάφλεξη στην περιοχή. Γιατί το ρωτώ; Άκουσα τον Πρόεδρο της Τουρκίας, τον Ταγίμπ Ερντογάν, να επιτίθεται με σφοδρότητα κατά του Ισραήλ και του Νετανιάχου. Και τον Νετανιάχου, να απαντά στους ίδιους πολύ υψηλούς τόνους. Σας δημιουργεί αυτό μια πρόσθετη ανησυχία για το ενδεχόμενο να δούμε ένα θερμό επεισόδιο ή μια σύρραξη στην ευρύτερη περιοχή μας;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Πριν απαντήσω στο ερώτημά σας, να σας πω κύριε Χατζηνικολάου ότι το διπλωματικό κεφάλαιο της πατρίδας, επ’ αφορμή και αυτής της σύρραξης, είναι ναι εμφανώς αναβαθμισμένο. Γιατί το λέω αυτό; Η Ελλάδα έχει μια στρατηγική σχέση με το Ισραήλ. Το τονίζω, όχι κατά ανάγκη με τη σημερινή Κυβέρνηση, αλλά με το κράτος του Ισραήλ. Είναι μια σχέση, η οποία έχει βάθος, και μια σχέση η οποία μας επιτρέπει να επικρίνουμε και το Ισραήλ, όποτε κάνει κινήσεις που θεωρούμε ότι δεν εξυπηρετούν ούτε τα εθνικά συμφέροντα, ούτε την περιφερειακή ασφάλεια. Αναφέρομαι, για παράδειγμα, στον πόλεμο και στην επέκταση στο Νότιο Λίβανο, μια επιχείρηση, την οποία έχουμε καταδικάσει πολλές φορές. Ταυτόχρονα όμως, η χώρα μας έχει παράσχει έμπρακτη στήριξη στη Σαουδική Αραβία, στο Κατάρ, στα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα. Και πρέπει να σας πω ότι αυτή η διαδικασία στήριξης χωρών που βρίσκονται σε μια κρίση, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ουσιαστικής αναβάθμισης της χώρας μας, με όλες τις σημαντικές αραβικές χώρες του Κόλπου.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Δεν ενέχει, κύριε Πρόεδρε, και έναν κίνδυνο εμπλοκής μας;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Όχι. Διότι εμείς, αυτή τη στιγμή σεβόμαστε τις συμφωνίες που έχουμε υπογράψει και κινούμαστε αμιγώς σε πρωτοβουλίες οι οποίες έχουν αμυντικό χαρακτήρα. Από εκεί και πέρα…
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Τώρα, αυτή η αψιμαχία…
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Αυτή η αψιμαχία, δεν είναι…
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Άγκυρας-Τελ Αβίβ.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Αυτή η αψιμαχία δεν είναι τωρινή. Υποκρύπτει βαθύτερες διαφοροποιήσεις συμφερόντων. Θεωρώ ότι πολλές φορές λόγια μπορεί να λέγονται, τα οποία να απευθύνονται περισσότερο στην εσωτερική κοινή γνώμη της Τουρκίας. Πιστεύω και ελπίζω, ότι δεν θα βρεθούμε μπροστά σε μία ακόμα αχρείαστη εστία έντασης στη Μέση Ανατολή. Έχουμε αρκετά προβλήματα να αντιμετωπίσουμε, και θέλω να επαναλάβω ότι η Ελλάδα σε όλα τα διπλωματικά μέτωπα της Μέσης Ανατολής, είναι παρούσα. Είναι παρούσα, π.χ. στη Λιβύη. Είναι κάτι το οποίο μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα, διότι εκκινούμε διαδικασίες οριοθέτησης αποκλειστικής οικονομικής ζώνης με τη Λιβύη. Είμαστε παρόντες στο Λίβανο, όπου στηρίζουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου στην προσπάθεια να μπορέσουν να ανακτήσουν τον πλήρη έλεγχο του Νοτίου Λιβάνου. Είμαστε παρόντες, όπως σας είπα, στις χώρες του Κόλπου, είμαστε παρόντες στο Συμβούλιο Ασφαλείας, αγωνιζόμενοι για το αυτονόητο, το οποίο είναι προς το συμφέρον της χώρας, ως ναυτικής δύναμης και όχι μόνο, που είναι η διαφύλαξη της ελεύθερης ναυσιπλοΐας παντού στον κόσμο, ξεκινώντας από τα Στενά του Ορμούζ.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Κύριε Πρόεδρε, έρχομαι στα ελληνοτουρκικά. Μήπως η επιλογή για τα ήρεμα νερά ήταν λάθος; Και η αίσθηση που έχουμε το τελευταίο διάστημα, είναι ότι ο Ερντογάν προκαλεί διαρκώς. Προκαλεί προετοιμάζοντας νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» – θα δούμε ποιο θα είναι το περιεχόμενό του. Προκαλεί στο Αιγαίο, όπου είχαμε αερομαχίες το τελευταίο διάστημα, με οπλισμένα τουρκικά F-16. Είχαμε την παρενόχληση του αεροπλάνου του Έλληνα Υπουργού Άμυνας και δύο ακόμη Ευρωπαίων Υπουργών Άμυνας. Έχουμε σήμερα μία πολύ επιθετική ανακοίνωση από το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας, που χαρακτηρίζει παράνομη τη συμφωνία Κύπρου-Γαλλίας και λέει «ως εγγυήτρια χώρα θα συνεχίσουμε με ισχύ και αποφασιστικότητα να δίνουμε την πιο σκληρή απάντηση σε ενέργειες που θεωρούμε απειλή για την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων». Δεν μοιάζουν ήρεμα νερά αυτά.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Κύριε Χατζηνικολάου, ξέρετε κάποιον πρωθυπουργό, ο οποίος να επιδιώκει συνειδητά ταραγμένα νερά; Εγώ δεν τον γνωρίζω. Και αν το επιδίωκε, θα έκανε λάθος. Προφανώς και επιζητούμε οι σχέσεις μας με την Τουρκία να είναι όσο το δυνατόν πιο λειτουργικές. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν θέλουμε ή αν δεν θέλουμε ήρεμα νερά. Είναι αν είμαστε έτοιμοι να διαχειριστούμε και φουρτούνες. Και θα σας έλεγα ότι ο καλός ο καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται, και είχαμε αρκετές φουρτούνες να διαχειριστούμε πριν από τη Διακήρυξη των Αθηνών. Και αν αυτά τα ήρεμα νερά τελικά είναι προς όφελος-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Θα κάνω διακοπή, θα με συγχωρήσετε. Τη Διακήρυξη των Αθηνών, μάς δίνει την αίσθηση με όσα κάνει τελευταία-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Για πάμε λοιπόν να τα δούμε.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Ότι την κάνει κουρελόχαρτο ο Ερντογάν.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Για πάμε λοιπόν να τα δούμε ένα-ένα. Καταρχάς-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Μήπως τη χρησιμοποίησε όσο τον βόλευε;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ή μήπως ισχύει το ανάποδο; Εγώ θέλω να θυμίσω ποιες είναι οι συνολικές ενέργειες της Ελλάδος και της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής τα τελευταία χρόνια. Και να υπενθυμίσω στους τηλεθεατές σας ότι αυτά τα οποία σας αναφέρω είναι ζητήματα τα οποία πάντα συζητιόντουσαν, αλλά αυτή η κυβέρνηση μόνο τόλμησε να τα υλοποιήσει. Επέκταση χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, στα 12.000. Αποκλειστική οικονομική ζώνη με την Ιταλία και με την Αίγυπτο, κατοχυρώνοντας με αυτόν τον τρόπο έμπρακτα κυριαρχικά δικαιώματα νοτίως της Κρήτης, που είναι μια ζώνη η οποία μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα. Εθνικός θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός. Τι είναι αυτό, για να το πούμε με πολύ απλά λόγια; Με τη σφραγίδα της Ευρώπης αποτυπώνουμε πια σε χάρτη τα ανώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Θαλάσσια πάρκα, τα οποία ουσιαστικά ασκούν κυριαρχία, όχι κυριαρχικά δικαιώματα, ασκούμε κυριαρχία σε εκείνα τα νησιά που κρίνουμε ότι πρέπει να προστατεύσουμε τη θαλάσσια ζώνη πέριξ αυτών των νησιών. Εξορύξεις για πρώτη φορά μετά από 40 χρόνια. Η Chevron νοτίως της Κρήτης. Σημαντική ενίσχυση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, μπορούμε να αναφερθούμε και στη συνέχεια σε αυτά. Άρα πείτε μου, πού ακριβώς υποχώρησε η Ελλάδα από πάγιες θέσεις εξωτερικής πολιτικής ως αποτέλεσμα της διακήρυξης των Αθηνών; Εγώ τι βλέπω; Βλέπω ότι πράγματι αυτές οι πρωτοβουλίες, οι οποίες υπηρετούν στην πράξη και όχι στα λόγια τα ελληνικά συμφέροντα, όντως μπορεί να προκαλέσουν μια αντίδραση από την Τουρκία. Αλλά εδώ δεν μιλάμε για δράση η οποία προκαλεί αντίδραση από τη δικιά μας την πλευρά. Εμείς πάντα αντιδρούσαμε, κύριε Χατζηνικολάου, στις πρωτοβουλίες των Τούρκων. Τώρα, για πρώτη φορά, η Ελλάδα θέτει την ατζέντα και η Τουρκία σε έναν βαθμό αντιδρά. Αλλά από εκεί και πέρα, για τα «ήρεμα νερά», να σας προσθέσω και ορισμένα σημαντικά οφέλη γιατί πρέπει να βλέπουμε όλη την εξίσωση. Αφήστε με να τα πω και με διακόπτετε αμέσως μετά. Τουρισμός στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Τα ήρεμα νερά τα εκμεταλλεύονται δεκάδες χιλιάδες Τούρκοι τουρίστες, οι οποίοι στηρίζουν αυτή τη στιγμή την οικονομία όλων αυτών των νησιών.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Βλέπετε με τη Visa των-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Βεβαίως. Καλή συνεργασία, και πρέπει να το πούμε αυτό, στα ζητήματα της μετανάστευσης, όπου οι ροές του Ανατολικού Αιγαίου έχουν μειωθεί δραματικά. Μέχρι και πρόσφατα, ουσιαστικά μηδενική δραστηριότητα της Τουρκικής Αεροπορίας για δύο χρόνια. Δεν το είχαμε ποτέ αυτό στην ιστορία των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Από εκεί και πέρα, επειδή με ρωτήσατε και για το νομοσχέδιο, θα σας πω ότι εμείς δεν συνομιλούμε με τον Τουρκικό Τύπο. Προφανώς δεν έχουμε ακόμα κάποια συγκεκριμένη πληροφόρηση για το τι θα συμπεριλαμβάνει αυτό το νομοσχέδιο, αν και εφόσον ψηφιστεί. Και να σας πω και κάτι ακόμα, το είπε και χθες ο Υπουργός Εξωτερικών, ότι μια μονομερής ενέργεια Εσωτερικού Δικαίου, προφανώς δεν παράγει κανένα έννομο δικαίωμα με βάση το Διεθνές Δίκαιο.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Κύριε Πρόεδρε, εγώ ακούω τους δύο πρώην Πρωθυπουργούς της Νέας Δημοκρατίας, τον κύριο Καραμανλή και τον κύριο Σαμαρά, σε διαφορετικούς τόνους είναι η αλήθεια, πάντως να αφήνουν αιχμές ότι η Ελληνική Κυβέρνηση δεν είναι τόσο μαχητική απέναντι στην Τουρκία, όσο θα έπρεπε. Και το ερώτημά μου είναι, αν θα μπορούσε η Ελλάδα να «αντεπιτεθεί» εντός εισαγωγικών, για παράδειγμα, δυσκολεύοντας τη ζωή της Τουρκίας σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Μισό λεπτό-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: -και τα χρήματα που αυτή παίρνει από τις Βρυξέλλες; Και θέτω το συγκεκριμένο ερώτημα γιατί το ακούω να λέγεται.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Και οι δύο τέως Πρωθυπουργοί έχουν διαχειριστεί την Τουρκία. Και ξέρετε, επειδή είμαστε λίγοι αυτοί οι οποίοι έχουμε την τιμή να έχουμε διατελέσει Πρωθυπουργοί, γνωρίζουμε τη συνθετότητα αυτής της σχέσης. Και οι δύο τέως Πρωθυπουργοί είχαν συναντηθεί επανειλημμένα με τον κύριο Ερντογάν, και εξ όσων θυμάμαι, επειδή έκαναν πάντα και αυτοί, και σωστά θα σας έλεγα, κύριε Χατζηνικολάου, να έχουμε, το παραλαμβάνω, μια λειτουργική σχέση με την Τουρκία. Από εκεί και πέρα, η Ελλάδα όταν έπρεπε να πράξει το καθήκον της στο ζήτημα του SAFE, το έπραξε, κύριε Χατζηνικολάου, και η Τουρκία δεν μπήκε στο SAFE, παρά το γεγονός ότι πολλοί προέβλεπαν ότι η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να εμποδίσει την Τουρκία να έχει πρόσβαση σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Κι όμως, αυτό έγινε. Και πρέπει να σας πω ότι, εξ όσων γνωρίζω, είμαι ο μόνος Έλληνας Πρωθυπουργός, ο οποίος πήγε στην Άγκυρα και έθεσε ευθέως, με ευγένεια αλλά νομίζω και χωρίς να υποχωρώ από τις ελληνικές θέσεις, το ζήτημα του casus belli. Και είπα ξεκάθαρα στον πρόεδρο Ερντογάν, δεν γίνεται 31 χρόνια μετά την απειλή πολέμου, εσύ να θέλεις να έρχεσαι πιο κοντά στην Ευρώπη, εγώ να θέλω υπό προϋποθέσεις να σε φέρω πιο κοντά στην Ευρώπη, και ταυτόχρονα να κρατάς ανοιχτή μια απειλή πολέμου σε περίπτωση που η Ελλάδα κάνει τι; Ασκήσει ένα νόμιμο κυριαρχικό δικαίωμα με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Εγώ δεν θυμάμαι κανέναν άλλον τέως Πρωθυπουργό να έχει θέσει το ζήτημα του casus belli, το οποίο θέλω να σας θυμίσω, κύριε Χατζηνικολάου, ότι υπάρχει από το 1995.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Πώς εξηγείτε την κριτική που σας κάνουν οι δύο πρώην Πρωθυπουργοί;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Κοιτάξτε-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Και θέλω να σας ρωτήσω με την ευκαιρία, αν στα μάτια σας είναι ίδια η κριτική τους και η ίδια η στάση τους απέναντι στην Κυβέρνηση. Είναι το ίδιο ο Καραμαλής με το Σαμαρά;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Θεωρώ ότι η κριτική τους στο συγκεκριμένο θέμα είναι άδικη. Και νομίζω το τεκμηρίωσα. Και το τεκμηρίωσα με μια σειρά από πρωτοβουλίες, τις οποίες έχει αναλάβει η Ελληνική Κυβέρνηση, πρωτοβουλίες που ενδεχομένως θα μπορούσαν να είχαν αναληφθεί και στο παρελθόν και δεν ανελήφθησαν ποτέ. Από εκεί και πέρα, δεν θέλω να πω πολλά περισσότερα, γιατί σέβομαι και τους δυο τους Πρωθυπουργούς, εκλεγμένοι με τη Νέα Δημοκρατία. Δεν θέλω να πω κάτι περισσότερο. Νομίζω ότι πρέπει να ρωτήσετε αυτούς, και όχι εμένα. Εγώ σας απάντησα ευθέως, γιατί θεωρώ ότι όλη αυτή η συζήτηση, η οποία πρέπει να σας πω ότι δεν είναι μια συζήτηση, είναι μια συζήτηση σχετικά πρόσφατη, έτσι δεν είναι; Δηλαδή μέχρι το ’23 εγώ δεν θυμάμαι να μας έχει ασκηθεί κάποια έντονη κριτική για τα ζητήματα αυτά. Κι όμως, από το ’23 και μετά, όλα αυτά τα οποία σας ανέφερα, έγιναν από αυτή την Κυβέρνηση, από αυτόν τον Πρωθυπουργό, και από αυτόν τον Υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος υπηρετεί σήμερα στην κορυφή της ελληνικής διπλωματίας.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Θα επανέλθω με τους δύο πρώην Πρωθυπουργούς, όταν θα φτάσουμε στα πολιτικά θέματα της συνέντευξής μας.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Είμαι σίγουρος.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Θέλω να έρθω στην οικονομία. Σας άκουσα να λέτε ότι για την ακρίβεια και τον υψηλό πληθωρισμό, το μεγαλύτερο μερίδιο «ευθύνης» εντός εισαγωγικών, το έχει ο πόλεμος, το έχουν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Είναι έτσι; Ή έχουμε κι εμείς εδώ κάτι κάνει στραβά, να το πω απλά; Διότι, για παράδειγμα, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα, είναι υψηλότερος από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο. Είδα το πρωί ότι είμαστε η τρίτη χώρα σε πληθωρισμό στην Ευρώπη, με 5% τον Μάιο, και ακολουθεί τέταρτη η Ισπανία με 3,6%.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Καταρχάς…
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Θέλω να πω…
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Κύριε Χατζηνικολάου-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: φαίνεται ότι είναι πιο φουσκωμένος ο πληθωρισμός στην Ελλάδα.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Να ξεκινήσω λέγοντας ότι όχι ο πληθωρισμός, αλλά η συσσωρευμένη ακρίβεια μετά την πανδημία, η συνολική αύξηση των τιμών από το ’21 και μετά, είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζει όχι μόνο η ελληνική, αλλά όλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, και είναι ένα πρόβλημα, το οποίο πιέζει πραγματικά πολλά ελληνικά νοικοκυριά. Ειδικά τους συμπολίτες μας, οι οποίοι είναι στο νοίκι, συμπολίτες μας οι οποίοι μπορεί να έχουν παιδιά τα οποία τα προετοιμάζουν με φροντιστήρια για τις πανελλαδικές εξετάσεις. Έχω πλήρη αίσθηση ότι σήμερα υπάρχει ένα κομμάτι της κοινωνίας, το οποίο τα βγάζει πέρα δύσκολα. Άρα ξεκινάμε με τη διαπίστωση ότι αυτό είναι πράγματι ένα μεγάλο πρόβλημα. Αναφερθήκατε στα-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Σε όλες τις δημοσκοπήσεις είναι το πρώτο πρόβλημα.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Σε όλες τις δημοσκοπήσεις-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Η ακρίβεια.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: -σε όλες τις χώρες στον κόσμο. Όχι μόνο στην Ελλάδα. Αλλά εμείς ας συζητήσουμε τα του οίκου μας, γιατί προφανώς οι Έλληνες ενδιαφέρονται για αυτά τα οποία γίνονται στην Ελλάδα. Όμως θα πρέπει να δεχτούμε, και αυτό δεν νομίζω ότι αμφισβητείται, ότι η πρόσφατη, θα έλεγα, αύξηση του πληθωρισμού, οφείλεται στα καύσιμα. Αυτό είναι κάτι το οποίο αποδεικνύεται από τα ίδια τα στοιχεία. Και δεν νομίζω ότι επιδέχεται κάποια-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Σε εμάς λίγο παραπάνω αυτό. Αυτό επισημαίνω.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ναι, γιατί εμείς, και αυτό είναι αλήθεια, ιστορικά, έχουμε φόρους υψηλότερους στα καύσιμα, γιατί τα καύσιμα υπήρξαν, επί όλων των κυβερνήσεων, ένας σημαντικός αιμοδότης του Κρατικού Προϋπολογισμού.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Παρένθεση. Γιατί επιμένετε στο θέμα του ΦΠΑ και του φόρου στα καύσιμα;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Θα έρθω και θα το απαντήσω το θέμα αυτό, αφού σας πω-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Γιατί σύσσωμη η αντιπολίτευση, σας λέει «χαμηλώστε τα».
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Θα επανέλθω και σε αυτό. Αφού σας πω όμως ότι αυτή η κυβέρνηση έχει κάνει αρκετά. Όχι όσα θα θέλαμε, αλλά σίγουρα αυτά τα οποία μπορούμε, για να στηρίξουμε την κοινωνία. Θέλω να θυμίσω ότι ως αποτέλεσμα της φορολογικής μεταρρύθμισης, την οποία ψηφίσαμε στα τέλη του χρόνου και υλοποιήθηκε φέτος, έχουν δει σημαντική αύξηση διαθέσιμου εισοδήματος εκατομμύρια συμπολίτες μας. Ειδικά οι συμπολίτες μας οι οποίοι έχουν παιδιά. Να σας θυμίσω ότι έχουμε απανωτές αυξήσεις του κατώτατου μισθού, ο οποίος πια είναι στα 920 ευρώ. Ξεκίνησε στα 650 ευρώ, κύριε Χατζηνικολάου. Να θυμίσω ότι τώρα δίνουμε από το πλεόνασμα του 2025 μια σειρά από έκτακτες ενισχύσεις, 800 εκατομμύρια, fuel pass, χρηματοδότηση του diesel στην αντλία, 150 ευρώ επίδομα για κάθε παιδί, θα το δουν οι συμπολίτες μας στα τέλη Ιουνίου, αύξηση της μόνιμης στήριξης των συνταξιούχων στα 300 ευρώ. Αυτές είναι οι δυνατότητες της Ελληνικής Οικονομίας και πρέπει να σας πω-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Το θέμα είναι η αγοραστική δύναμη των πολιτών πού βρίσκεται-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Η αγοραστική-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Αυτό είναι το θέμα.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Η αγοραστική δύναμη των πολιτών-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Δηλαδή, αν τις αυξήσεις που αναφέρατε, τις κατατρώει το πληθωρισμός-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Προφανώς, ένα μεγάλο κομμάτι των αυξήσεων, εξουδετερώνονται από τον πληθωρισμό. Αλλά πρέπει να είμαστε και ρεαλιστές στο τι μπορούμε και τι δεν μπορούμε να κάνουμε. Εγώ, κύριε Χατζηνικολάου δεν πρόκειται ούτε να κοροϊδέψω τους Έλληνες πολίτες, ούτε να θέσω σε αμφισβήτηση τη δημοσιονομική σταθερότητα. Έχουμε στόχους από την Ευρώπη. Οι στόχοι αυτοί είναι πάρα πολύ συγκεκριμένοι. Αν η Ελλάδα ξεφύγει από αυτούς τους στόχους θα μπει σε καθεστώς επιτήρησης.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Τώρα, εδώ δέχεστε μια κριτική.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Αφήστε να τελειώσω, και θα απαντήσω στο ερώτημα σας.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Εντάξει, αναμένω.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Εγώ αυτό δεν πρόκειται να το επιτρέψω. Αυτοί λοιπόν οι οποίοι μας λένε, ελαφρά τη καρδία, «μειώστε τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα» θα τους-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Και το ΦΠΑ στα τρόφιμα.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Θα τους πω το εξής. Το κενό το οποίο θα δημιουργηθεί, το οποίο εν προκειμένω θα ξεπερνά το 1 δισεκατομμύριο, θέλω να μου πούνε ποιον άλλο φόρο πρέπει να αυξήσω για να το βρω. Είναι πολύ απλά τα πράγματα. Αν μπορούσα να το είχα κάνει και να είχα το περιθώριο, θα μπορούσα ενδεχομένως να το είχα σκεφτεί. Και το μένει ΦΠΑ επιμένω ότι είναι λάθος μέτρο, διότι όσες χώρες το δοκίμασαν, συμπεριλαμβανομένης και της Ισπανίας, το πήραν πίσω. Διότι τι γίνεται-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Να κάνω τη διακοπή;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Τι γίνεται όταν μειώνει κανείς το ΦΠΑ; Ουσιαστικά η μείωση του ΦΠΑ χάνεται στην εφοδιαστική αλυσίδα. Μειώσαμε 30%.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Αυτό όμως είναι και θέμα ελέγχου.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Όχι μόνο. Μειώσαμε 30% το ΦΠΑ σε όλα τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, πλην Ρόδου. Οι μειώσεις στις τιμές ήταν τελικά πολύ μικρές.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Κύριε Πρόεδρε-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Αυτό υποστηρίζουν τα δεδομένα.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Δέχεται μία κριτική η κυβέρνησή σας, και δεν τη δέχεται από την αριστερά, την κριτική που θα αναφέρω τώρα, τη δέχεται από φιλελεύθερους αναλυτές και σχολιαστές, ότι έχει καταφύγει σε μία πολιτική επιδοματική, την οποία εσείς ο ίδιος, σαν αρχηγός της αντιπολίτευσης απέναντι στο ΣΥΡΙΖΑ, επικρίνατε. Λένε δηλαδή, ότι πηγαίνετε σε υπερπλεονάσματα και τα διανέμετε στη συνέχεια υπό τη μορφή επιδομάτων, ενώ θα μπορούσατε μειώνοντας το ΦΠΑ, το φόρο στα καύσιμα, τη φορολογία, να ενισχύσετε…
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Να ρωτήσω και εγώ; Σε ποια επιδόματα αναφέρεστε;
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Στα επιδόματα που αναφέρατε πριν.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Σε ποια; Λοιπόν, για πάμε να δούμε καταρχάς ποια είναι η φιλοσοφία αυτής της πολιτικής-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Συνταξιούχοι, fuel pass.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Γιατί χρειαζόμαστε πλεονάσματα. Χρειαζόμαστε πλεονάσματα για να μειώσουμε το χρέος. Η μεγαλύτερη επιτυχία της οικονομικής πολιτικής αυτής της κυβέρνησης, και είναι εθνική επιτυχία-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Και εκεί σας έκαναν κριτική, ότι βιάζεστε.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Είναι η μείωση-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Ότι προπληρώνετε-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Είναι η μείωση του χρέους κατά 60 ποσοστιαίες μονάδες. Εσείς θα θέλατε, κύριε Χατζηνικολάου, να κληρονομήσετε στα παιδιά σας τα δικά σας χρέη;
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Όχι, βέβαια.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Λοιπόν, έτσι και εμείς δεν μπορούμε ως χώρα, να κληρονομήσουμε στην επόμενη γενιά ένα δυσθεώρητο χρέος. Θέλω να θυμίσω τι είχε πει ο Ανδρέας Παπανδρέου το 1994, ότι ή θα πολεμήσουμε το χρέος ή το χρέος θα μας καταπιεί. Μας κατάπιε το χρέος, κύριε Χατζηνικολάου και χρεοκοπήσαμε μία φορά, από το δυσθεώρητο χρέος, το οποίο ήταν προϊόν μιας ελλειμματικής πολιτικής. Άρα, γι’ αυτό χρειαζόμαστε πλεονάσματα. Πλεονάσματα, λοιπόν, θα εξακολουθούμε να παράγουμε, αυτό δεν είναι κάτι το οποίο αμφισβητείται. Από εκεί και πέρα, η κυβέρνηση αυτή δεν επέλεξε πολιτική επιδομάτων. Δώσαμε πολλά επιδόματα στον COVID, και έπρεπε να το κάνουμε, διότι αντιμετωπίσαμε μία έκτακτη κρίση. Η πολιτική μας είναι μία πολιτική μείωσης φόρων. Τον δημοσιονομικό χώρο, τον περσινό, όπως σας είπα, τον κατανείμαμε, ουσιαστικά στη μεγαλύτερη μείωση φόρων που έχει γίνει ποτέ τα τελευταία χρόνια. Όμως, αν συζητάμε για επιδόματα τέκνων, για επιδόματα αναπηρίας, για επιδόματα στήριξης των πιο αδύναμων συμπολιτών μας, επί αυτής της κυβέρνησης αυτά τα επιδόματα θα διατηρηθούν και θα ενισχυθούν, οπότε είναι απαραίτητο. Άρα, να ρωτήσω, λοιπόν, τους επικριτές μας, αν θέλουν να κόψουμε τα επιδόματα αναπηρίας, αν θέλουν να κόψουμε τα επιδόματα τέκνων, αν πιστεύουν ότι αυτή είναι η σωστή πολιτική, να βγουν να το πούνε.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Η κυβέρνηση επαίρεται και δικαίως, λέω εγώ, ότι πέτυχε την επενδυτική βαθμίδα. Ότι μειώνει ταχύτατα το δημόσιο χρέος. Ο πολίτης που βλέπει τις τιμές στο σούπερ μάρκετ και τα υψηλά ενοίκια, λέει, εγώ τι να τα κάνω αυτά; Τι του απαντάτε;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Του απαντώ ότι η μείωση των φόρων, την οποία είδαν εκατομμύρια πολίτες, είναι προϊόν αυτής της πολιτικής. Του απαντώ ότι το γεγονός ότι δημιουργήθηκαν, κύριε Χατζηνικολάου, 560.000 νέες θέσεις εργασίας, άνθρωποι που ίσως να ήταν στο Ταμείο Ανεργίας, μπορεί να μην ήταν και καν στο Ταμείο Ανεργίας, που είχανε μηδέν εισόδημα, σήμερα έχουν ένα μισθό, οφείλεται στο γεγονός ότι η επενδυτική βαθμίδα μάς βοήθησε να προσελκύσουμε επενδύσεις. Του απαντάω ότι αυτή η πολιτική, είναι μια πολιτική δημιουργίας συλλογικού πλούτου, ο οποίος πρέπει να γίνει ατομική ευημερία. Και του απαντώ ότι ναι, έχουν δίκιο να λένε, ότι η μεγάλη πρόκληση για μένα και εν όψει και μιας προεκλογικής περιόδου, που όλοι θα πρέπει να ετοιμάσουμε το πρόγραμμά μας για μια ενδεχόμενη, εφόσον μας εμπιστευτεί ο ελληνικός λαός, τρίτη τετραετία, η μεγάλη προτεραιότητα πρέπει να είναι στο πώς η βελτίωση των δημόσιων οικονομικών θα αποτυπωθεί με πιο ουσιαστικό τρόπο στη τσέπη του νοικοκυριού. Αυτή πρέπει να είναι η μεγάλη προτεραιότητα. Εάν δεν είχαμε το πρόβλημα του συσσωρευμένου πληθωρισμού, αυτό θα το βλέπαμε πολύ πιο έντονα. Δυστυχώς αυτό, όπως σας είπα, υπάρχει. Το αντιμετωπίζουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Όπου υπάρχουν στρεβλώσεις στην αγορά, γιατί ακούω και με μια μεγάλη κουβέντα ότι η Ελληνική Αγορά έχει ζητήματα λειτουργίας. Πιθανώς να έχει, αλλά γι’ αυτό και έχουμε μια πολύ ισχυρή, Ανεξάρτητη Αρχή, η οποία όποτε χρειάζεται βάζει πρόστιμα. Γι’ αυτό βάλαμε πλαφόν. Προσέξτε, είμαι φιλελεύθερος πολιτικός και έχετε κάνει πολύ οικονομικό ρεπορτάζ. Το να βάζεις πλαφόν στο περιθώριο μικτού κέρδους μιας εταιρείας, είναι έντονα παρεμβατικό.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Δεν είναι ό,τι πιο φιλελεύθερο υπάρχει.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Λοιπόν, είναι έντονα παρεμβατικό μέτρο. Τις επόμενες μέρες, θα ανακοινώσουμε τη μετεξέλιξη του e-καταναλωτή. Μια πλατφόρμα η οποία θα επιτρέπει στον πολίτη ανά πάσα στιγμή να μπορεί να συγκρίνει τιμές-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Ξέρετε, κύριε Πρόεδρε, μερικά πρόστιμα ίσως πρέπει να γίνουν πιο τσουχτερά. Θέλω να πω, τα προϋπολογίζουν ορισμένοι από τους κερδοσκόπους τα πρόστιμα και προφανώς αποτελούν μικρό μέρος του κέρδους που έχουν-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ο σκοπός μου θα ήταν-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: -από την αισχροκέρδεια.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ο σκοπός μου θα ήταν, κύριε Χατζηνικολάου, και γι’ αυτό αγωνιζόμαστε-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Και ίσως και κανένα λουκέτο να βλέπουμε πιο συχνά.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Είναι μια καινούρια… Τα πρόστιμα είναι χρήσιμα και η νομοθέτηση είναι χρήσιμη για τα περιθώρια κέρδους. Αλλά τι θα ήθελα εγώ; Και γι’ αυτό αγωνίζομαι. Πιστεύω ότι πρέπει να καθίσουμε όλοι στο τραπέζι, και ήδη δουλεύουμε σε αυτό, και να λέω ποιοι είναι όλοι, εννοώ η κυβέρνηση, η βιομηχανία, η παραγωγή, τα σουπερμάρκετ, και να πούμε χρειαζόμαστε μια καινούρια συμφωνία κοινωνικής ευθύνης, σε μια εποχή που η ελληνική κοινωνία δοκιμάζεται. Γιατί εμείς είμαστε διατεθειμένοι να πάρουμε πίσω κάποια από τα αυστηρά παρεμβατικά μέτρα, υπό την προϋπόθεση ότι θα μειώσετε τιμές. Αντίστοιχα, λοιπόν, αυτό είναι κάτι το οποίο μπορεί να επιτευχθεί, νομίζω ότι αυτό τελικά θα είναι προς όφελος του καταναλωτή, αλλά και της ελληνικής επιχειρηματικότητας. Και πιστεύω ότι θα καταλήξουμε σε μια τέτοια λύση. Αλλά, ξέρετε, χρειάζεται όχι μόνο το καρότο, χρειάζεται ενίοτε και το μαστίγιο. Και έχουμε αποδείξει ότι όπου χρειάζεται οι ελεγκτικοί μηχανισμοί μπορούν να παρέμβουν, και όπου χρειάζεται να επιβάλλουν τα πρόσωπα τα οποία ορίζει η νομοθεσία.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Κύριε Πρόεδρε, σε 2,5-3 μήνες έχουμε τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Θα είναι η τελευταία Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, στην οποία θα μιλήσετε πριν από τις εκλογές. Είτε αυτές, θα το συζητήσουμε αργότερα το πότε θα γίνουν, είτε γίνουν το φθινόπωρο, είτε την άνοιξη του ’27. Εγώ άλλο θέλω να ρωτήσω. Θέλω να ρωτήσω τι να περιμένουμε από αυτή τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Μέχρι το 2023, στην πρώτη τετραετία σας, οι επιχειρήσεις είδαν κάποιες σημαντικές φοροελαφρύνσεις. Μετά το ’23, στη δεύτερη τετραετία σας, δεν έχουν δει ανάλογες. Θέλω να ρωτήσω, λοιπόν, να περιμένουν κάτι από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης; Για παράδειγμα, θα τεθεί επί τάπητος το θέμα που ακούω σε όλη την αγορά να συζητείται για την προκαταβολή φόρου και τη μείωσή της; Ή την εξαφάνισή της; Θα τεθεί το θέμα του συμψηφισμού των χρεών του Δημοσίου με αυτά των φορολογούμενων, που επίσης είναι ένα θέμα-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Καταρχάς, όσον αφορά τα χρέη, να πούμε ότι κάναμε μια πάρα πολύ σημαντική παρέμβαση στο ιδιωτικό χρέος, την οποία παρουσίασε ο Υπουργός Οικονομικών, τολμηρή, αλλά ταυτόχρονα και λελογισμένη.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Λέτε για τον εξωδικαστικό-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Βεβαίως, και όχι μόνο.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: -και για τις 72 δόσεις.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ναι, Βεβαίως και για το ακατάσχετο το οποίο πήγε στα 1.600 ευρώ.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Βέβαια, για τις 72 δόσεις η αγορά ζητάει περισσότερες, ζητάει 120.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ναι, αλλά προσέξτε, είναι αυτό το οποίο μπορούμε να πάμε, διότι μην ξεχνάτε, ότι για κάθε συμπολίτη μας, τον οποίο θέλουμε να βοηθήσουμε, και τον οποίο ενδεχομένως να πρέπει να βοηθήσουμε, γιατί κάποια στιγμή μπορεί να βρέθηκε και σε μια δυσκολία, υπάρχουν πολλοί άλλοι συμπολίτες μας, οι οποίοι είναι νομοταγείς. Και δεν μπορούμε να διακινδυνεύσουμε μια κουλτούρα πληρωμών, την οποία χτίζουμε με πολύ μεγάλη επιμονή στη χώρα. Άρα θεωρώ ότι αυτή η παρέμβαση είναι ισορροπημένη. Καταρχάς, κύριε Χατζηνικολάου, να πούμε ότι είμαστε σε θέση ως χώρα να μπορούμε να πηγαίνουμε στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και να εξαγγέλλουμε ένα πρόγραμμα στήριξης της κοινωνίας. Διότι οι πιο πολλές ευρωπαϊκές χώρες σήμερα είναι σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Ξέρετε, γίνεται πολλή αναφορά για τη Βουλγαρία, συγκρίσεις τελείως άδικες και ανυπόστατες. Η Βουλγαρία και Ρουμανία σήμερα έχουν ελλείμματα της τάξης του 7% και του 9%. Άρα, την επόμενη μέρα σας διαβεβαιώνω ότι οι κυβερνήσεις αυτών των χωρών δεν θα παρέχουν στήριξη στους πολίτες. Θα κόβουν μισθούς και θα αυξάνουν φόρους. Εμείς λοιπόν, είμαστε καταρχάς σε θέση να μπορούμε να στηρίξουμε την κοινωνία. Θα θέλαμε περισσότερο; Ναι. Αλλά όπως σας είπα, θα κάνουμε αυτό το οποίο αντέχει η οικονομία. Έρχομαι λοιπόν ευθέως στο ερώτημά σας. Πράγματι, την πρώτη τετραετία οι επιχειρήσεις βοηθήθηκαν πολύ. Φορολογία εισοδήματος μειώθηκε, εργοδοτικές εισφορές μειώθηκαν, η φορολογία μερισμάτων κατέβηκε σημαντικά, πολλά επενδυτικά κίνητρα. Στη δεύτερη τετραετία στρέψαμε πολύ περισσότερο μέχρι στιγμής την προσοχή μας στους μισθωτούς και σε ένα βαθμό και στους ελεύθερους επαγγελματίες. Αλλά ακούω αυτό το οποίο λέτε. Επεξεργαζόμαστε αυτή τη στιγμή το πλαίσιο της παρέμβασης στη ΔΕΘ. Δεν ξέρουμε ακόμα πόσο χώρο θα έχουμε στη διάθεσή μας. Αυτό θα προσδιοριστεί σε περίπου ένα με δύο μήνες από τώρα-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Ακούω και μια φημολογία για το ενδεχόμενο να επιστρέψει ο 13ος μισθός;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Αυτό δεν νομίζω ότι είναι αυτή τη στιγμή στους σκοπούς μας για τον απλούστατο λόγο ότι ήδη, θέλω να θυμίσω, ο μισθός 13ος μισθός, έχει δοθεί μέσα από τις αυξήσεις τις οποίες έχουμε ήδη δρομολογήσει.
Και να μην ξεχνάμε πια ότι μην αντιμετωπίζουμε τους δημόσιους υπαλλήλους ενιαία. Δείτε τι κάνουμε με τους γιατρούς, ας πούμε. Οι γιατροί έχουν δει σημαντικότερες αυξήσεις, έχουν δει αφορολόγητο, π.χ., στις υπερωρίες.
Οι ένστολοί μας, έχουν δει αυξήσεις, οι οποίες ξεπερνούν κατά πολύ τον 13ο μισθό.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Άρα τώρα, θα σας ενοχλήσει το ερώτημά μου, αλλά είναι πραγματικότητα. Δεν έχουν δει, κανείς από αυτούς που αναφέρατε αυξήσεις σαν αυτές που είδαν οι Μητροπολίτες τις τελευταίες μέρες. Έχει,
το θέμα αυτό έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις. Διαμαρτύρονται και κληρικοί, απλοί κληρικοί που δεν έχουν τη θέση του Μητροπολίτη, αλλά και οι συνταξιούχοι και οι μισθωτοί το βλέπουν περίεργα.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Καλά κάνετε-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Ξαφνικά να παίρνουν μια αύξηση της τάξης του 90% οι Μητροπολίτες.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Δεν είναι αυτή η αύξηση καταρχάς, αλλά καλά κάνετε και μου θέτετε το ερώτημα. Διότι αυτό θέλω να θυμίσω ότι ήταν ένα πάγιο αίτημα της Εκκλησίας της Ελλάδος εδώ και πολλά χρόνια. Και πρέπει να σας πω ότι δυσκολεύομαι, κύριε Χατζηνικολάου, να δεχτώ ότι ο μισθός του Μητροπολίτη, που διοικεί εν πάση περιπτώσει μια μεγάλη Μητρόπολη, θα είναι σημαντικά χαμηλότερος από το μισθό του Μουφτή. Και θα σταματήσω εδώ. Γιατί από εκεί και πέρα όμως, αυτή ήταν αυτό ήταν το αίτημα της Ιεραρχίας εν συνόλω, της Εκκλησίας της Ελλάδος. Και κρίναμε ότι έχει έρθει η ώρα να το ικανοποιήσουμε. Και προσέξτε, πάμε στο 90% του μισθού του Γενικού Γραμματέα. Γιατί εν πάση περιπτώσει, ο Μητροπολίτης διοικεί μια Μητρόπολη, και πιστεύω ότι είναι και μια ένδειξη και μια κίνηση αξιοπρέπειας προς την Εκκλησία. Για τους δε ιερείς, να θυμίσω ότι αυτή η κυβέρνηση ρύθμισε ένα αίτημα, όχι δεκαετιών, εβδομήντα ετών, που ήταν η προστασία τους μέσα από τις οργανικές θέσεις τους. Αυτή η κυβέρνηση το έκανε. Άρα πρώτα μεριμνήσαμε για τους απλούς ιερείς και μετά για τους Μητροπολίτες.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Πρέπει να πάμε σε μια μικρή διακοπή για διαφημίσεις. Έχω πολλά θέματα για τη συνέχεια. Θα επιστρέψω με το κράτος Δικαίου. Θα συζητήσουμε για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, για τα Τέμπη, για τις υποκλοπές, για την «κυβέρνηση σκανδάλων», όπως σας αποκαλεί η αξιωματική αντιπολίτευση. Σε μερικά λεπτά και πάλι μαζί.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Επιστρέφουμε φίλες και φίλοι, κύριες και κύριοι, στην συνέντευξη μας με τον Πρωθυπουργό και Πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας, τον κύριο Κυριάκο Μητσοτάκη, που μας έχει κάνει την τιμή να είναι σήμερα στο στούντιο του Ενώπιος Ενωπίω, στο στούντιο του ΑΝΤ1. Κύριε Πρόεδρε, έρχομαι τώρα σε ένα δυσάρεστο για την κυβέρνηση θέμα, στο θέμα του κράτους Δικαίου. Και λέω δυσάρεστο, γιατί είναι το θέμα με βάση το οποίο κυρίως σας ασκεί κριτική η αντιπολίτευση. ΟΠΕΚΕΠΕ, Τέμπη, υποκλοπές, μιλούν για κυβέρνηση σκανδάλων και σας κατηγορούν για συγκάλυψη ευθυνών. Και το απλό ερώτημα του πολίτη είναι αν για όλα αυτά θα πληρώσει κάποιος. Θα αναδεχθεί κάποιος ποινική ευθύνη. Παράδειγμα: Σύμβαση 717. Σας λέω αυτό που περισσότερο ακούω να λένε συμπολίτες μας. Αν αυτή η σύμβαση είχε προχωρήσει, μπορεί να μην είχαμε θρηνήσει ζωές. Δεν πρέπει λοιπόν κάποιος να τιμωρηθεί;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Να τα πάρουμε λοιπόν από την αρχή, κύριε Χατζηνικολάου, γιατί είναι ένα σύνθετο θέμα, δώστε μου λίγο χρόνο να τοποθετηθώ. Πρώτον, όταν μιλάμε για κράτος Δικαίου, μιλάμε για το συνολικό πλαίσιο μέσα στο οποίο πρέπει να λειτουργεί μια ευνομούμενη πολιτεία. Μιλάμε για τη Δικαιοσύνη, για την λειτουργία των Θεσμών, για την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων. Και ξέρετε, κάθε χρόνο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βγάζει μια έκθεση για το κράτος δικαίου σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Γιατί το κάνει; Διότι για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόοδος στα θέματα κράτους δικαίου είναι απολύτως κρίσιμη, θα έλεγα, ευρωπαϊκή προτεραιότητα, η οποία για κάποιες χώρες, όπως η Ουγγαρία, συνδέθηκε και με την εκταμίευση κοινοτικών πόρων. Τι λέει λοιπόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση τα τελευταία χρόνια για το κράτος δικαίου στην Ελλάδα; Ότι κάνουμε σημαντική πρόοδο από χρονιά σε χρονιά και ότι παίρνουμε πολύ στα σοβαρά τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ότι φροντίζουμε να διορθώνουμε ατέλειες και αδυναμίες που υπήρχαν και εμφανώς υπάρχουν. Να δώσω ένα παράδειγμα. Τρόπος εκλογής των δικαστών. Ένα ζήτημα το οποίο θα μας απασχολήσει και στην συνταγματική αναθεώρηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μας υπέδειξε, και σε έναν βαθμό έχει δίκιο, ότι πρέπει να υπάρχει κάποια συμμετοχή των δικαστών στον τρόπο τελικής επιλογής και να μην είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της κυβέρνησης. Μέχρι που να αλλάξουμε το Σύνταγμα, πράγμα το οποίο προτιθέμεθα να κάνουμε, ψηφίσαμε μια νομοθετική ρύθμιση, και οι ίδιοι οι δικαστές, οι ολομέλειές τους τώρα, ψηφίζουν για το ποιοι κρίνουν οι ίδιοι οι δικαστές ότι πρέπει να προεδρεύουν των Ανώτατων Δικαστηρίων. Έχουμε, π.χ., τώρα τα αποτελέσματα μιας ψηφοφορίας. Η κυβέρνηση δεν δεσμεύεται να τα λάβει υπόψη της, όμως καταλαβαίνετε, ότι όταν οι ίδιοι οι δικαστές έχουν εκλέξει κάποιους ανθρώπους, είναι δύσκολο για μια κυβέρνηση, ή θα πρέπει να αιτιολογήσει γιατί δεν συμβαδίζει με αυτή την επιλογή. Είναι μια σημαντική πρόοδος για ένα ζήτημα, για το οποίο μας έχει ασκηθεί πολύ έντονη κριτική; Βεβαίως και είναι μια σημαντική πρόοδος, στην σωστή κατεύθυνση. Άρα, όταν η αντιπολίτευση μιλάει για το κράτος δικαίου και μάς ασκεί κριτική για θέματα για τα οποία θα τοποθετηθώ σε όλα τα οποία θίξατε εσείς, νομίζω ότι το πρώτο που πρέπει να κάνει, είναι να δει τι λένε εκτός Ελλάδος για τα θέματα κράτος δικαίου, διότι μπορώ δικαιολογημένα να τεκμηριώσω ότι η αντιπολίτευση μάλλον είναι μεροληπτική στο ζήτημα αυτό. Όταν βγαίνει ο Economist, ας πούμε, ο οποίος δεν νομίζω ότι είναι ένα περιοδικό, του οποίου αμφισβητείται η αντικειμενικότητα, και λέει ότι η Ελλάδα κάνει πρόοδο και ότι είναι πλήρης δημοκρατία. Όταν βγαίνει πολλοί διεθνείς οργανισμοί και λένε ότι εδώ υπάρχει πρόοδος, στα ζητήματα, ας πούμε, της ελευθερίας της έκφρασης. Για το Θεό, πιστεύει κανείς στην Ελλάδα ότι υπάρχει λογοκρισία δημοσιογράφων; Τώρα, κοιταζόμαστε στα μάτια και νομίζω ότι εκλαμβάνω το χαμόγελό σας, ως μια έμμεση απάντηση. Εδώ κυκλοφορούν εφημερίδες στην Ελλάδα, κύριε Χατζηνικολάου, οι οποίες δεν θα έπρεπε και δεν θα κυκλοφορούσαν σε καμία ευρωπαϊκή χώρα. Εμείς καταργήσαμε την απλή δυσφήμιση. Προστατεύσαμε το επάγγελμα του δημοσιογράφου. 8 στις 10 καθημερινές εφημερίδες ασκούνε σκληρή κριτική στην κυβέρνηση. Πού είναι λοιπόν αυτή η κυβέρνηση η οποία ελέγχει τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και ουσιαστικά προωθεί μόνο τη δικιά της ατζέντα; Έρχομαι όμως τώρα να-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Πάντως με τη Δικαιοσύνη έχουμε ένα θέμα. Και με τις καθυστερήσεις της-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Θα σας πω ποιο είναι το θέμα με τη Δικαιοσύνη.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Κυρίως με τις καθυστερήσεις της-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Γιατί όμως με τη Δικαιοσύνη-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: -αλλά και συχνά αμφισβητούνται οι αποφάσεις της.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Για πάμε να δούμε-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: -από το κοινωνικό σύνολο.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Για πάμε να δούμε λοιπόν, τώρα τι κάναμε για τις καθυστερήσεις που είναι το μείζον ζήτημα. Διότι όταν ο πολίτης αισθάνεται ότι η Δικαιοσύνη είναι το τελευταίο του καταφύγιο-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Καλά, οι καθυστερήσεις δημιουργούν μεγάλο πρόβλημα και στην οικονομία.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Όχι μόνο.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Και στις επενδύσεις.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ακριβώς. Λοιπόν, εγώ μπορώ να σας πω ότι μια από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις που κάναμε είναι ο Δικαστικός Χάρτης. Με απλά λόγια, τι κάναμε; Καταργήσαμε τα Ειρηνοδικεία και τα συγχωνεύσαμε με τα Πρωτοδικεία. Διπλασιάσαμε τον αριθμό των Πρωτοδικών, το λέω πολύ απλά για να το καταλάβουν οι πολίτες. Αυτό τι σημαίνει; Ότι ήδη στο Πρωτοδικείο Αθηνών, έχουμε μια σημαντικότατη επιτάχυνση της της εκδίκασης των υποθέσεων. Αυτό τελικά ενδιαφέρει τον πολίτη. Τι τον ενδιαφέρει; Η ταχύτητα και η ποιότητα. Για την ποιότητα, η κυβέρνηση δεν μπορεί να εκφέρει άποψη. Τι μπορεί να πει όμως στη Δικαιοσύνη; Ότι θέλω να αξιολογήσει τους δικαστές. Δεν μπορώ να το κάνω εγώ ως Κυβέρνηση, η Δικαιοσύνη η ίδια μπορεί να το κάνει. Θέλω να τους εκπαιδεύεις καλά. Θέλω να στηρίξω τη Σχολή Δικαστών, την Ανώτατη Σχολή, ώστε οι δικαστές να είναι εξοικειωμένοι, παραδείγματος χάρη, με τα σύγχρονα εγκλήματα λευκού κολλάρου, να ξέρουν γιατί μιλάνε όταν δικάζουν. Αλλά ξέρετε, εγώ είχα πάντα μια θέση να μη σχολιάζω ποτέ τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης, διότι πρέπει να τις δέχομαι είτε όταν μου αρέσουν, είτε όταν δεν μου αρέσουν. Φοβάμαι ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν είναι ακριβώς σε αυτή η λογική.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Πάντως, επίσης και τα θέματα τα οποία δεν έφτασαν στη Δικαιοσύνη. Κατηγορείται η Κυβέρνηση ότι συγκάλυψε τις ευθύνες στελεχών της, ανθρώπων δικών της. Για παράδειγμα, στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Λοιπόν, πάμε-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Θυμάστε τις βολές που δεχθήκατε για τον-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Πάμε να δούμε λοιπόν-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Για τον κύριο Βορίδη, τον-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Πάμε να δούμε λοιπόν την υπόθεση αυτή, η οποία πιστεύω ότι είναι πράγματι ενδεικτική, θα έλεγα, της μεγάλης μάχης που δίνουμε, όχι πάντα νικηφόρα, με αυτό το οποίο αποκαλούμε «βαθύ κράτος», το οποίο ενίοτε έχει και κομματικές απολήξεις.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Τώρα έσκασε καινούργια ιστορία με τις Πολεοδομίες.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Θα έρθω και σε αυτό. Λοιπόν, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ καταρχάς, θέλω να θυμίσω ότι όλες αυτές οι υποθέσεις στις οποίες αναφερθήκατε, είναι υποθέσεις, τα μεν Τέμπη ξέρουμε, η τραγωδία πότε έγινε, αλλά οι υπόλοιπες είναι υποθέσεις του ’21. Είναι υποθέσεις του ΄21, είμαστε στο ’26. Απλά το λέω για να θέσω την ιστορική διάσταση αυτών των ζητημάτων. Και στον ΟΠΕΚΕΠΕ ουσιαστικά-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Τώρα εδώ, θα με συγχωρήσετε για την διακοπή. Αυτό το περί διαχρονικότητας, η οποία δεν αμφισβητείται, για παράδειγμα στον ΟΠΕΚΕΠΕ ή στις Πολεοδομίες, όμως κατά τη γνώμη μου δεν μπορεί να είναι-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Μα δεν την επικαλούμαι-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: -το οχυρό-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: -μα δεν την επικαλούμαι-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: – μιας κυβέρνησης που είναι 7 χρόνια.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Όχι, μα δεν την επικαλούμαι. Εγώ πρώτος αναγνώρισα ότι στον ΟΠΕΚΕΠΕ-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Υπάρχει πράγματι, αλλά είστε 7 χρόνια.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Εγώ πρώτος αναγνώρισα ότι στον ΟΠΕΚΕΠΕ υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση. Πήραμε όμως μια δραστική απόφαση. Και ποια είναι αυτή; Να καταργήσουμε τον ΟΠΕΚΕΠΕ, έτσι όπως το ξέρουμε, και να μεταφέρουμε την αρμοδιότητα στην ΑΑΔΕ. Δεν μου λέτε, εσείς-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Γιατί αργήσατε;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Θα σας πω γιατί. Γιατί προσπαθήσαμε να διορθώσουμε το σύστημα εκ των έσω και δεν τα καταφέραμε. Και αναλαμβάνω κι εγώ το μερίδιο της ευθύνης που μου αναλογεί. Και έπρεπε ο γόρδιος δεσμός να κοπεί. Δεν μου λέτε, εσείς παίρνετε τηλέφωνο την Εφορία να ζητήσετε μεγαλύτερη επιστροφή φόρου;
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Ε, όχι βέβαια.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ωραία. Δεν νομίζω ότι την επόμενη μέρα, ο οποιοσδήποτε αγρότης ή οποιοσδήποτε θέλει να παρέμβει θα παίρνει τηλέφωνο την ΑΑΔΕ για μια διευκόλυνση αγροτικής επιδότησης. Είναι δύσκολη η μεταρρύθμιση. Υπάρχουν κάποιες καθυστερήσεις στις πληρωμές. Οι αγρότες μας έχουν ένα δίκαιο να παραπονιούνται, όμως για πρώτη φορά, κύριε Χατζηνικολάου, θα ξέρουμε ακριβώς τι πληρώνουμε και αν αυτός ο οποίος πληρώνεται, αυτά τα οποία διεκδικεί πραγματικά τα δικαιούται. Ξέρετε τι μεγάλη επιτυχία θα είναι να ξέρουμε πόσα ζώα έχουμε στη χώρα; Αργήσαμε να λύσουμε το θέμα. Αλλά η τεχνολογία μας επιτρέπει να το λύσουμε. Οι λεγόμενοι βόλοι, τους οποίους καταπίνει ένα ζώο, μας επιτρέπει πια να ξέρουμε ακριβώς πόσα ζώα έχουμε. Αυτή τη στιγμή, με τη δορυφορική απεικόνιση μπορούμε να ξέρουμε ακριβώς τι καλλιεργείται σε οποιοδήποτε χωράφι. Και όταν λύσουμε και όλα τα ιδιοκτησιακά ζητήματα, που υπάρχουν ακόμα, γιατί το Κτηματολόγιο ολοκληρώνεται και είναι τεράστια μεταρρύθμιση, τότε πραγματικά θα ξέρουμε ποιος καλλιεργεί, αν του ανήκει το χωράφι, αν το μισθώνει, αν είναι δηλωμένο στην ΑΑΔΕ. Όλα αυτά λοιπόν, ενώνονται σε ένα σύστημα το οποίο πια θα έχει απόλυτη διαφάνεια. Το έχω ξαναπεί. Είναι η πιο δύσκολη μεταρρύθμιση στα 7 χρόνια που είμαι Πρωθυπουργός, την οποία έχω επιχειρήσει να κάνω. Είμαι όμως πια απολύτως πεπεισμένος ότι είναι η σωστή μεταρρύθμιση. Κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν την ψήφισε. Όλοι αυτοί που φωνάζουν για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ήθελαν να μείνει ο ΟΠΕΚΕΠΕ έτσι όπως ήταν. Από εκεί και πέρα, έρχομαι στις πολιτικές ευθύνες. Διότι τι είναι ο ΟΠΕΚΕΠΕ;
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Και στις ποινικές.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Πάμε να τις δούμε λοιπόν.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Άλλο οι πολιτικές, άλλο οι ποινικές. Εδώ η κατηγορία είναι ότι συγκαλύπτονται ποινικές ευθύνες.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Πάμε λοιπόν-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Για παράδειγμα, σας είπα πριν για τη σύμβαση 717. Δεν γίνεται να μην είχε κανείς-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Να τελειώσω-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: -ποινική ευθύνη.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Να τελειώσω με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και να έρθω στα Τέμπη μετά;
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Σύμφωνοι.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Λοιπόν, τι έγινε με τον ΟΠΕΚΕΠΕ; Ζητήθηκε η άρση ασυλίας των 13 Βουλευτών μας. Αμέσως είπα, ναι. Αυτοί οι Βουλευτές υπέστησαν ένα πολιτικό κόστος, έτσι δεν είναι; Διότι ήρθε κάποιος, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εν προκειμένω, και είπε θέλω να σε ψάξω παραπάνω. Δύο, ήδη μπήκαν στο αρχείο. Αμέσως δύο μπήκαν στο αρχείο. Έρχεται ένα μήνα μετά, ένα πόρισμα το οποίο έχει ζητήσει η ίδια η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, το λεγόμενο πόρισμα Τυχεροπούλου, και τι λέει αυτό; Ξέρετε, τελικά η ζημιά δεν ήταν 1,5 εκατομμύρια, ήταν 110 με 120 χιλιάδες. Λέει το πόρισμα που ζήτησε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Εγώ ρωτώ εύλογα, όλα αυτά γιατί δεν ελήφθησαν υπόψη πριν αποσταλούν οι υποθέσεις στη Βουλή; Και τελικά το ταμείο θα γίνει όταν και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία τελειώσει την έρευνα της. Αφήστε να δούμε τελικά αν η υπόθεση αυτή είχε την πολιτική διάσταση την οποία κάποιοι έσπευσαν να της προσάψουν. Έχω τις αμφιβολίες μου. Όμως εγώ επειδή σέβομαι το θεσμό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, και επειδή θεωρώ ότι είναι σωστό να υπάρχει ένα Ευρωπαϊκό όργανο το οποίο να ελέγχει και την Ελληνική-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Πιστεύετε ότι η κυρία Κοβέσι έχει κάνει λάθη στην υπόθεση αυτή;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Θα φανεί. Θα φανεί. Δεν μπορώ να το πω. Θα φανεί. Να σας το πω… Ξέρετε από τι κρίνεται ένας καλός Εισαγγελέας; Από τι κρίνετε; Από το πόσες καταδίκες τελικά καταφέρει και επιτυγχάνει. Έτσι αξιολογούνται οι Εισαγγελείς στο εξωτερικό. Το να απλά στέλνεις υποθέσεις στο ακροατήριο, είναι εύκολο να το κάνεις. Τελικά ως Εισαγγελέας, είναι δεμένες οι υποθέσεις αυτές; Άρα, δεν είμαι έτοιμος να το πω, θα το δούμε. Άμα με ρωτάτε, ναι, εύχομαι να έχει κάνει λάθος. Αλλά δεν μπορώ να το πω, γιατί οι υποθέσεις αυτές θα κριθούν από τη Δικαιοσύνη. Να έρθουμε τώρα στα Τέμπη;
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Τέμπη.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Λοιπόν, στα Τέμπη … Τα Τέμπη έχουν δύο διαστάσεις.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Εκεί δεχθήκατε σφοδρή κριτική γιατί «προστάτευσε», εντός εισαγωγικών, η Νέα Δημοκρατία τον Κώστα Καραμανλή-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Μισό λεπτό.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: -του Αχιλλέα. Τον πρώην Υπουργό.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Μισό λεπτό. Ξέρετε κάποια άλλη κυβέρνηση, κυβερνητική πλειοψηφία να έχει στείλει στο Δικαστικό Συμβούλιο, Υπουργούς της; Είστε τόσα χρόνια στο πολιτικό ρεπορτάζ, έχει ξαναγίνει;
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Όχι, δεν έχει ξαναγίνει.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Γίνεται πρώτη φορά. Λοιπόν, η-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Όμως πήγε για μία, για ένα τμήμα-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Για αυτό το οποίο η Βουλή-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: -των όσων κατηγορείται.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Για αυτό το οποίο η Βουλή έκρινε, έκρινε ότι έπρεπε να εξεταστεί. Κύριε Χατζηνικολάου-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Εγώ δεν μιλώ μόνο για το Καραμανλή. Μιλώ και για τους προηγούμενους Υπουργούς και την ευθύνη τους για την 717.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Αυτά, καταρχάς, για τα Τέμπη αυτή τη στιγμή έχουμε 36 κατηγορούμενους. Οι 33 για κακούργημα. Η δίκη στη Λάρισα διεξάγεται. Σε μία αίθουσα, η οποία είναι σχεδόν άδεια. Το λέω αυτό διότι θυμάστε με μεγάλη φασαρία, η οποία έγινε-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Έγινε μεγάλη φασαρία για την αίθουσα-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Αδίκως. Ίσως δικαιολογημένα την πρώτη μέρα, υπήρχε μια ταλαιπωρία.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Την πρώτη μέρα, δικαιολογημένα.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Αλλά μετά, όπως βλέπετε, η δίκη διεξάγεται κανονικά, με 36 κατηγορούμενους. Και μόνο η Δικαιοσύνη μπορεί τελικά να αποφανθεί. Εκεί που επιτρέψτε μου να πω ότι έχω πολύ ισχυρή άποψη είναι για το τι έγινε μετά το δυστύχημα. Διότι θέλω να θυμίσω ότι στα Τέμπη χτίστηκε ένας μεγάλος αστικός μύθος, ένα τεράστιο ψέμα. Και το ψέμα ήταν η περιβόητη «ξυλολιάδα», την οποία καβάλησαν όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης για να προσάψουν ουσιαστικά στην κυβέρνηση, και σε μένα προσωπικά, ένα άθλιο υπονοούμενο. Ότι δήθεν εγώ επιχείρησα να συγκαλύψω κάτι. Και αυτά καταρρίφθηκαν όλα πια. Διότι ξέρουμε πολύ καλά δεν υπήρχε κανένα ξυλόλιο, άρα δεν υπήρχε και κανένα κίνητρο να συγκαλυφθεί οτιδήποτε. Αυτή είναι η μεγάλη αθλιότητα της ιστορίας των Τεμπών. Και τώρα, που πια τα πράγματα μπαίνουν στη θέση τους, και ο χρόνος θα έλεγα κάπως καταπραΰνει τα πάθη, καταλαβαίνουμε πραγματικά τι παίχτηκε στο ζήτημα των Τεμπών, ποιοι βρέθηκαν πίσω από τις μεγάλες κινητοποιήσεις, πώς είδαμε ουσιαστικά να οργανώνεται μια συστηματική επιχείρηση λασπολόγησης της κυβέρνησης και εμού προσωπικά. Πόσες φορές με είπανε εμένα να δολοφόνο, κύριε Χατζηνικολάου; Αυτές είναι πολύ βαριές κουβέντες για να λέγονται. Και επειδή εγώ, το έχω πει πολλές φορές, πήγα αμέσως μετά, και ποτέ δεν θα ξεχάσω αυτό το οποίο είδα, ποτέ, θα με συνοδεύει μια ζωή. Αυτό που είδα, οι οσμές ήταν κάτι το, κάτι το φρικιαστικό. Δεν πρόκειται ποτέ, μα ποτέ να δεχθώ οποιοδήποτε υπονοούμενο ότι εκείνη τη στιγμή που κοιτάζαμε να βρούμε τους ανθρώπους, να τους βγάλουμε από μέσα, μας φωνάζαν οι συγγενείς «θέλουμε τους νεκρούς μας», ότι εκείνη τη στιγμή το μυαλό μας μπορεί να ήταν σε οποιαδήποτε συγκάλυψη.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Κατηγορηθήκατε για το μπάζωμα του χώρου.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ήταν η μεγαλύτερη αθλιότητα την οποία έχω ακούσει τα 21 χρόνια που βρίσκομαι στην ενεργό πολιτική.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Ευθύνες για την καθυστέρηση της 717;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Αυτό είναι κάτι το οποίο, επαναλαμβάνω θα το κρίνει η ίδια η Δικαιοσύνη. Αλλά θέλω να πω και κάτι ακόμα, κύριε Χατζηνικολάου. Είναι πάρα πολύ επικίνδυνο, εγώ κάνω μια γενική παρατήρηση. Δεν θέλω να τοποθετηθώ επί του συγκεκριμένου, επειδή η υπόθεση είναι στο δικαστήριο.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Είναι ανοιχτή.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Άρα δεν μπορώ να πω κάτι γι’ αυτό. Αλλά ξέρετε, είναι πάρα πολύ επικίνδυνο να γενικεύει κανείς και να θεωρεί ότι υπάρχουν ποινικές ευθύνες επειδή για οποιοδήποτε λόγο-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Καθυστερεί ένα-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Να δώσω ένα παράδειγμα. Πόσοι έχουν σκοτωθεί στη Πατρών-Πύργου;
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Πάρα πολλοί, εκατοντάδες.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Λοιπόν, εκατοντάδες. Φτιάχτηκε ο δρόμος. Εμείς τον φτιάξαμε. Είμαι προσωπικά υπερήφανος γιατί αγωνίστηκα πολύ να γίνει αυτός ο δρόμος. Και τα τροχαία ατυχήματα έχουν σχεδόν εκμηδενιστεί. Γιατί δεν κυνηγάμε όλους τους προηγούμενους Υπουργούς να τους πάμε στο δικαστήριο για κακούργημα επειδή άρχισαν να φτιάξουν το δρόμο; Θυμάστε την ιστορία της 717. Επειδή ακούω και διάφορα τώρα περί εντιμότητας και όλα τα σχετικά. Πώς έγινε η κατάτμηση, συγνώμη, της Πατρών-Πύργου, πώς έγινε η κατάτμηση του δρόμου αυτού από την Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, σε οκτώ κομματάκια, για να τα πάρει τα τέσσερα ο εκλεκτός εργολάβος και καναλάρχης της Κυβέρνησης; Αυτό δεν καθυστέρησε το έργο; Βεβαίως και το καθυστέρησε. Πρέπει να πάει στο Ειδικό Δικαστήριο ο Υπουργός Υποδομών; Όχι. Δεν πρέπει να πάει στο Ειδικό Δικαστήριο επειδή είναι έργο καθυστέρησε. Με αυτή τη λογική, θα πέφτει κάποιος σε μια λακκούβα σε έναν δρόμο, να σας το πω πολύ απλά, και θα τραυματίζεται, και την ίδια στιγμή θα ζητάμε από το Δήμαρχο ποινικές ευθύνες. Αυτό, αυτή η αιτιώδης συνάφεια, θα έλεγα, μεταξύ μιας αστοχίας ή καθυστέρησης της Διοίκησης και ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών, μιλάμε για ποινικές ευθύνες για κάτι το οποίο καθυστέρησε. Δεν μιλάμε για περιπτώσεις που κάποιος μπορεί να πήρε μια βαλίτσα με λεφτά.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Αυτό είναι άλλο θέμα.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Είναι, μπορεί να αποδειχθεί παραλυτική και καταστροφική.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Υποκλοπές. Δέχεστε επίσης βέλη για συγκάλυψη, ότι την προσπεράσατε την υπόθεση ενώ είναι σοβαρή υπόθεση-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Μα η υπόθεση-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Είναι υπόθεση δημοκρατίας-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Γιατί δεν είναι στο-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Και δεν αναφέρομαι στις νόμιμες παρακολουθήσεις. Αναφέρομαι στο Predator.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Κύριε Χατζηνικολάου, και για αυτή την υπόθεση έχω τοποθετηθεί πολλές φορές. Και αναγνώρισα ευθύνες δυσλειτουργίας, και άνθρωποι έφυγαν από τη θέση τους, και η λειτουργία της ΕΥΠ άλλαξε δραστικά, και η υπόθεση αυτή, αυτή τη στιγμή, βρίσκεται στο δικαστήριο. Κάποιοι άνθρωποι καταδικάστηκαν σε πρώτον βαθμό. Θα υπάρχει η έφεση. Αλλά από εκεί και πέρα, δεν έχω να προσθέσω κάτι παραπάνω για το ζήτημα αυτό. Πέραν του γεγονότος, ότι η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, και το λέω αυτό μετά…
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Σας ρωτώ γιατί δέχεται η κυβέρνηση την κατηγορία ότι συνδέεται και με τις παράνομες παρακολουθήσεις.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Εγώ θα σας πω ότι η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, -είμαι 7 χρόνια Πρωθυπουργός, έχω διαχειριστεί πολύ δύσκολες καταστάσεις, ειδικά τα πρώτα χρόνια-, ήταν πολιτικός σύμμαχος. Αυτά είναι πράγματα τα οποία έχω πει στη Βουλή. Από εκεί και πέρα, όλα τα υπόλοιπα τα διερευνά η Δικαιοσύνη και δεν έχω να προσθέσω τίποτα παραπάνω στο θέμα αυτό.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Έρχομαι στην πολιτική επικαιρότητα, και ξεκινώ με το χρόνο των εκλογών. Καταλαβαίνω ότι είστε αποδέκτης εισηγήσεων και για το φθινόπωρο και για την άνοιξη, γιατί ακούω συζητήσεις που γίνονται ανάμεσα στα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, με επιχειρήματα υπέρ της μίας ή της άλλης άποψης. Κάνω λάθος να πιστεύω ότι στην πραγματικότητα δεν έχετε αποφασίσει; Ότι δηλαδή, εκεί στο τέλος Αυγούστου-αρχές Σεπτεμβρίου θα δείτε τι λέει ο πληθωρισμός, τι λένε οι δημοσκοπήσεις, τι λέει το πολιτικό κλίμα, πώς κινείται η αντιπολίτευση και θα τα ζυγίσετε για να πάρετε την απόφασή σας;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Οι εκλογές, κύριε Χατζηνικολάου, θα γίνουν την Άνοιξη του 2027. Και γιατί αναφέρομαι στην Άνοιξη;
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Να το κρατήσω το βίντεο αυτό, δηλαδή;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Μα δεν θα είναι η πρώτη φορά που θα το έχω πει. Δεν θα είναι η πρώτη φορά που το έχω πει. Λοιπόν, και γιατί η Άνοιξη; Να το εξηγήσουμε και αυτό. Αν ήθελα να εξαντλήσω τα συνταγματικά όρια, θα μπορούσαμε να κάνουμε εκλογές τον Ιούλιο ή και τον Αύγουστο του 2027.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Σωστά.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Το τονίζω αυτό. Όμως οι εκλογές πρέπει να γίνουν προφανώς νωρίτερα, διότι την 1η Ιουλίου συμβαίνει κάτι πολύ σημαντικό. Η χώρα αναλαμβάνει την Προεδρία-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Την Προεδρία, στην Ευρωπαϊκή Ένωση-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Είναι μια πάρα πολύ σημαντική ευθύνη, για την οποία ήδη προετοιμαζόμαστε. Προφανώς δεν μπορεί να εξοφλούμε το εκλογικό αποτέλεσμα, αλλά η χώρα πρέπει να προετοιμαστεί. Αλλά οι εκλογές σίγουρα πρέπει να γίνουν πριν από αυτή την πολύ σημαντική ευκαιρία θα έλεγα, για την χώρα να αφήσει ένα αποτύπωμα ευδιάκριτο στο Ευρωπαϊκό στερέωμα. Θέλω να θυμίσω ότι οι αντίστοιχες εισηγήσεις για πρόωρες εκλογές είχαν δεχθεί πολλές φορές και την προηγούμενη φορά-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Και την προηγούμενη φορά.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Δέχομαι και τώρα. Θεωρώ ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να εξαντλούν τον εκλογικό κύκλο. Δεν σας κρύβω ότι με προβληματίζει το επίπεδο του πολιτικού διαλόγου και αυτή η διαρκής τοξικότητα και η κοινοβουλευτική εχθρότητα. Είδατε τώρα τι έγινε με αφορμή το Σύνταγμα. Τη στιγμή που εγώ λέω ότι οι εκλογές θα γίνουν στο τέλος τετραετίας, γιατί δεν συμμετέχουν τα κόμματα ουσιαστικά στη διαδικασία συστηματικής αναθεώρησης; Και φτάσαμε στον απίστευτο παραλογισμό. Προσέξτε να δείτε, το ΠΑΣΟΚ να λέει ότι αν εμείς συμφωνήσουμε με πρόταση του ΠΑΣΟΚ δεν θα ψηφίσει τελικά τη δικιά του πρόταση γιατί δεν θέλει να συμφωνήσει σε τίποτα μαζί μας. Τώρα πείτε μου εσείς αν αυτό είναι λογικό. Και πείτε μου μετά γιατί παραπονιέται ο κύριος Ανδρουλάκης που όχι η βελόνα είναι κολλημένη, αλλά έχει πάρει για τα καλά μια κατεύθυνση που δείχνει προς τα κάτω. Δεν είναι σοβαρά πράγματα αυτά.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Τώρα όμως, με οδηγείτε στο ερώτημα αν προτιμάτε τον κύριο Τσίπρα ως αντίπαλο από τον κύριο Ανδρουλάκη, γιατί υπάρχει και ένας τέτοιος αστικός μύθος, ότι δηλαδή προτιμάτε τον κύριο Τσίπρα, διότι υπήρξε πρωθυπουργός και επομένως υπάρχουν θέματα στα οποία μπορείτε να του ασκήσετε κριτική, αλλά και γιατί από ό,τι βλέπω στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, τσιμπολογάει η Νέα Δημοκρατία, τσιμπάει, που σημαίνει ότι ίσως την συσπειρώνει η παρουσία Τσίπρα.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Γιατί πρέπει να έχω άποψη για ένα θέμα, το οποίο δεν με αφορά, και το οποίο εξάλλου δεν μπορώ να επηρεάσω. Αυτή τη στιγμή τι βλέπουμε; Βλέπουμε μια πολιτική δύναμη, που παρά τα προβλήματά της εξακολουθεί να είναι καθαρά πρώτη, με διπλάσιο ποσοστό, υπερδιπλάσιο ποσοστό, στις μετρήσεις τουλάχιστον του δεύτερου. Χαμηλότερα ποσοστά, αλλά σίγουρα σε απόσταση που να θεωρείται εφικτός ο στόχος της αυτοδυναμίας. Και από εκεί και πέρα βλέπουμε ένα τελείως κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό, το οποίο ενώνεται σε μια συνισταμένη: Πώς θα πέσει η κυβέρνηση και θα φύγει ο Μητσοτάκης, χωρίς να λένε απολύτως τίποτα για το πώς θα κυβερνηθεί η χώρα μετά. Και μια Βουλή, κύριε Χατζηνικολάου, στην οποία αξιωματική αντιπολίτευση είναι οι ανεξάρτητοι. Δεν το έχουμε ξαναδεί αυτό, όσα χρόνια τουλάχιστον παρακολουθούμε το Κοινοβούλιο. Και ίσως και μια-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Χτες χαρακτηρίσατε την αντιπολίτευση «Βαβέλ και Θίασο». Δεν είναι υπερβολική η έκφραση;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Γιατί, δεν είναι Βαβέλ όταν, συγγνώμη το τι έχει γίνει στην αριστερά δεν θέλω να το περιγράψω τώρα. Από τη στιγμή, έφυγε ο κύριος Τσίπρας, παρέδωσε στον κύριο Κασσελάκη, πήγε σε ένα μπουζουξίδικο, διώξανε τον κύριο Κασσελάκη, πήγε ο κύριος Τσίπρας, έφτιαξε καινούριο κόμμα για να πάρει το παλιό κόμμα. Τώρα, τι είναι όλα αυτά; Ας μην χρησιμοποιήσω χαρακτηρισμούς.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Ο τίτλος «ΕΛΑΣ» πάντως ήταν έξυπνος, πρέπει να το παραδεχτείτε.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Σίγουρα συζητήθηκε, αλλά όπως είπα το ΕΑΜ, το άφησε στον κύριο Πολάκη. Αλλά από κει και πέρα, τώρα μια κουβέντα μόνο, για αυτό το οποίο λέτε. Εσάς αν σας σας πάρουν τρεις φορές το δίπλωμα, μπορείτε να οδηγήσετε άλλο αυτοκίνητο; Η απάντηση είναι όχι. Στον κύριο Τσίπρα τρεις φορές του πήραν το δίπλωμα οι Έλληνες, οι πολίτες, και τώρα φτιάχνει ένα καινούριο κόμμα, θέλει να οδηγήσει ένα καινούριο αυτοκίνητο, αλλά είναι ο ίδιος ο κύριος Τσίπρας, έτσι δεν είναι;
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Πάντως, οι συνεργάτες του, στις πρώτες τηλεοπτικές συνεντεύξεις τους λένε ότι είναι ο πιο έντιμος Πρωθυπουργός της Μεταπολίτευσης. Το έχετε ακούσει.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ναι, δεν ξέρω να υπάρχει κανένα εντιμόμετρο. Από εκεί και πέρα, ως προς την πολιτική εντιμότητα, ξέρετε είδα και εγώ, όπως πολλοί άλλοι, δεν ξέρω τώρα αν πρέπει να το λέω αυτό σε ανταγωνιστικό σταθμό, αλλά είδα αυτό το ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Όχι, το είδα και εγώ.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Εγώ ανατρίχιασα, και πολλοί ανατρίχιασαν νομίζω, γιατί ξαναθυμηθήκαμε αυτά τα οποία έγιναν, αυτό το μείγμα, το αφόρητο μείγμα ασχετοσύνης και εμπάθειας και αλαζονείας που πήγε να οδηγήσει την χώρα στον γκρεμό, και τεράστια εξαπάτηση τελικά. Άρα, όταν μιλάμε για εντιμότητα, για πολιτική εντιμότητα, συγγνώμη, ο κύριος Τσίπρας θα τα πει αυτά; Και εν πάση περιπτώσει, σας ανέφερα πριν, μιας και μιλάμε για γενική εντιμότητα το παράδειγμα, ένα παράδειγμα μόνο γιατί το έχουμε ξεχάσει, του δρόμου Πατρών-Πύργου και του τρόπου με τον οποίο κατατμήθηκε για να πάει στον αγαπημένο του καναλάρχη-εργολάβο. Ή είναι έντιμο να κρατάς την Βουλή ανοιχτή για μια εβδομάδα πριν τις εκλογές, τις οποίες έχεις προαναγγείλει και εξαγγείλει για να αλλάζεις τον Ποινικό Κώδικα; Αλλά σταματώ εδώ, γιατί; Γιατί το λέω αυτό; Διότι για μένα, κύριε Χατζηνικολάου, εγώ σε δύο εκλογές, και το ’19 και το ’23, δεν ασχολήθηκα πολύ με την αντιπολίτευση. Θεσμικά συμμετείχα στα debate, απαντούσα. Το μέλημά μου όμως ήταν τότε και θα είναι και σήμερα, να μιλήσω για το μέλλον της χώρας και να περιγράψω στον ελληνικό λαό τι θα ήθελα να κάνω, εφόσον μας εμπιστευτεί για τρίτη φορά. Και νομίζω τελικά οι πολίτες αυτό θα θέλουν να ακούσουν.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Θα έρθω σε αυτό σε λίγο.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Και μακάρι και μακάρι να υπάρχουν πολλές εναλλακτικές.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Καρυστιανού, νέο κόμμα, Ελπίδα για τη δημοκρατία. Η ίδια εμφανίζεται εξαιρετικά δημοφιλής, περισσότερο από ότι το κόμμα της. Σας ανησυχεί αυτό; Μπορεί η δημοφιλία της σταδιακά να μετατραπεί σε ψήφο; Απειλεί τη Νέα Δημοκρατία; Και σας ρωτώ γιατί λένε ότι κινείται στο χώρο δεξιά της Νέας Δημοκρατίας.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Δεν ξέρω σε ποιο χώρο κινείται, γιατί δεν είμαι σίγουρος ότι έχει δώσει κάποιο σαφές στίγμα. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ένας άνθρωπος που διέθετε ένα πάρα πολύ μεγάλο συναισθηματικό απόθεμα συμπάθειας. Απολύτως κατανοητό. Το αν αυτό μεταφράζεται και σε πολιτική στήριξη, είναι κάτι που είναι συζητήσιμο. Μέχρι στιγμής οι δημόσιες τοποθετήσεις της δεν με έχουν πείσει ότι έχει τις βασικές γνώσεις, δεν μιλάω τις εξειδικευμένες γνώσεις, για να μπορέσει να σταθεί με επάρκεια ως πολιτικός αρχηγός. Αλλά από εκεί και πέρα, νωρίς είναι ακόμα, θα τοποθετηθεί για θέματα, θα ερωτηθεί για θέματα, θα πιεστεί για θέματα σε συνεντεύξεις. Και από εκεί και πέρα οι πολίτες θα κρίνουν εάν είναι ένα κόμμα το οποίο έχει κάτι να εισφέρει ουσιαστικά στο δημόσιο διάλογο ή αν είναι μία ακόμα εκδοχή κομμάτων, και έχουμε δει μπόλικα από την κάτω και την πάνω πλατεία, από τις εποχές της πάνω και της κάτω πλατείας, που το μόνο το οποίο θέλουν να κάνουν είναι ουσιαστικά να εκφράζουν έναν θυμό, ο οποίος μπορεί να υπάρχει, -και υπάρχει αναντίρρητα στην ελληνική κοινωνία-, σε μια τιμωρητική ψήφο, χωρίς όμως να προσφέρουν καμία ουσιαστική εναλλακτική.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Αντώνης Σαμαράς. Σας ανησυχεί το ενδεχόμενο να ιδρύσει πολιτικό κόμμα; Άκουσα τον ίδιο να λέει «Μητσοτάκης και Τσίπρας είναι ίδιοι. Ένα και το αυτό».
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Δεν το έχω ξανακούσει αυτό. Και δεν νομίζω ότι θα βρείτε και πολλούς οι οποίοι θα συμφωνήσουν με αυτήν την άποψη. Αλλά εγώ να πω το…
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Μήπως ήταν λάθος η διαγραφή του, κύριε Πρόεδρε;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Καμία διαγραφή.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Κοιτάζοντας προς τα πίσω;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Καμία διαγραφή. Φοβάμαι εκ των υστέρων, με αυτά τα οποία ειπώθηκαν, όχι. Διότι έχουμε, έχω ακούσει και προσωπικές θα έλεγα κουβέντες πολύ βαριές. Αλλά εγώ δεν θέλω να μπω σε αυτή την αντιπαράθεση. Θα πω μόνο το εξής. Ο κύριος Σαμαράς είναι ένας άνθρωπος, ο οποίος προέρχεται από την παράταξη. Τον ξαναγκάλιασε η παράταξη κάποια στιγμή, του έδωσε την ευκαιρία. Έγινε Πρωθυπουργός-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Λέτε μετά την Πολιτική Άνοιξη.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ήμουν ένας καλός Πρωθυπουργός. Εγώ δεν θα αλλάξω την άποψη μου για τον κύριο Σαμαρά. Ήμουν Υπουργός του. Ήταν ένας καλός Πρωθυπουργός, ο οποίος πήγε τη χώρα μπροστά, σε μια πολύ δύσκολη συγκυρία. Δεν μπορώ να διανοηθώ λοιπόν, ότι τελικά ο άνθρωπος αυτός θα κάνει κάτι το οποίο θα ζημιώσει την παράταξη που του έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία και που τον έκανε πρωθυπουργό. Δεν πιστεύω ότι θα γίνει αυτό. Αυτή είναι η άποψή μου, εύχομαι να μην διαψευστώ.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Να ρωτήσω κάτι, και πείτε μου με το χέρι στη καρδιά. Έχετε το συναισθηματικό και το πολιτικό περιθώριο να δοκιμάσετε να ρίξετε άλλη μια γέφυρα προς τον κύριο Σαμαρά, προς τον πρώην Πρωθυπουργό; Θέλω να πω, μήπως θα έπρεπε, πώς το έλεγε ο ίδιος, είχε μια έκφραση παλιά, τη θυμάμαι, έλεγε «σφουγγάρι». Δηλαδή να σβήσουμε τα παλιά.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Το θέμα-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Μήπως πάρετε σφουγγάρι και σβήσετε τα παλιά;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Το θέμα, κύριε Χατζηνικολάου είναι να μπορούμε, όχι να λύσουμε τα προσωπικά μας. Δεν είναι αυτό το ζήτημα. Στην πολιτική πρέπει να βγάζει κανείς το συναίσθημα από την μέση. Αν ο κύριος Σαμαράς πιστεύει αυτά τα οποία λέει για την εξωτερική πολιτική, βέβαια το 2023 δεν τα πίστευε, διότι το 2023 πολιτεύτηκε με την Νέα Δημοκρατία, έτσι δεν είναι; Λοιπόν, αν τα πιστεύει τώρα, προφανώς δεν υπάρχει περιθώριο να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα, διότι για μία κρίσιμη συνισταμένη που αφορά την εθνική ασφάλεια της χώρας, έχουμε τελείως διαφορετικές απόψεις. Αλλά δεν θέλω να πω κάτι περισσότερο. Εύχομαι ότι θα πρυτανεύσει η λογική και θα αντιληφθεί ότι θα είναι πολύ κακό και για τη δικιά του η στροφή, να επιχειρήσει να κάνει ζημιά στην παράταξη.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Με τον άλλο πρώην Πρωθυπουργό, τον Κώστα Καραμαλή, πώς είναι οι σχέσεις σας; Και κατά τη γνώμη σας είναι ταυτισμένοι οι δύο πρώην Πρωθυπουργοί το τελευταίο διάστημα; Θέλω να πω, τους αντιμετωπίζετε με τον ίδιο τρόπο ή βλέπετε να έχουν διαφορά στον τρόπο με τον οποίο κινούνται;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Όταν μιλώ στην Πολιτική Επιτροπή του κόμματος, όπως το έκανα χθες, ακριβώς απέναντι στον τοίχο, δεν το δείχνουν οι κάμερες, είναι οι φωτογραφίες όλων των αρχηγών της Νέας Δημοκρατίας. Τους αντιμετωπίζω όλους με σεβασμό και με αξιοπρέπεια, όπως νομίζω τους ταιριάζει. Διότι όλοι υπηρέτησαν αυτήν την μεγάλη παράταξη από τον Κωνσταντίνο Καραμαλή, και όλοι όσοι ήταν αρχηγοί μέχρι εμένα σήμερα που έχω για μια δεκαετία αυτήν την πολύ μεγάλη τιμή, και έτσι θα εξακολουθώ να το κάνω. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνούμε σε όλα και δεν συμφωνούμε σε όλα. Από μένα όμως η σχέση θα είναι πάντα μια σχέση αξιοπρεπής και λειτουργική.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Έρχομαι στην ουσία της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης. Σας ακούω και με ένταση, όχι μόνο εσάς και στελέχη κορυφαία της Νέας Δημοκρατίας να μιλάτε για μία κάλπη. Λέτε η κάλπη είναι μία. Θέλω να σας ρωτήσω. Εάν λοιπόν σε αυτή τη μία κάλπη δεν πετύχετε αυτοδυναμία, γιατί αν μιλούσατε για δύο κάλπες είναι αλλιώς -δεν πέτυχα αυτοδυναμία στη πρώτη, θα δοκιμάσω στη δεύτερη. Όταν όμως λέτε «μία κάλπη», αυτό σημαίνει ότι πρέπει να επιδιώξετε στην περίπτωση που δεν έχετε αυτοδυναμία, κάποια συνεργασία. Και το ερώτημα είναι πολύ απλό: Έχετε κάνει κάποια σχετική προετοιμασία; Έχετε σκεφτεί με ποιους θα μιλήσετε την επόμενη μέρα και με ποιους όχι;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ξέρετε, ο Φρανσουά Μιτεράν είχε πει κάτι πολύ σωστό. Ότι μεταξύ της προεκλογικής και της μετεκλογικής περιόδου, μεσολαβεί ένα πολύ σημαντικό γεγονός που είναι οι εκλογές. Η Νέα Δημοκρατία διεκδικεί την αυτοδυναμία. Την διεκδικεί με αξιοπιστία και νομίζω με πολύ βάσιμα επιχειρήματα. Και τα επιχειρήματα αυτά σχετίζονται πρωτίστως με την ανάγκη να υπάρχει μια κυβέρνηση η οποία δεν θα χάνεται σε παζάρια κομματικών διευθετήσεων και συνεννοήσεων με άλλα κόμματα, σε μια εποχή όπου πρέπει να παίρνουμε γρήγορες αποφάσεις και όπου είναι πολύ σημαντικό το τιμόνι της χώρας να κρατιέται σταθερά στην κατεύθυνση που θα επιλέξει τελικά ο ελληνικός λαός. Έτσι κυβερνήσαμε αυτά τα 7 χρόνια και αυτό επιδιώκω να πετύχω και στις επόμενες εκλογές. Το βασικό λοιπόν, κύριε Χατζηνικολάου, δεν είναι τι θα γίνει την Κυριακή των εκλογών. Είναι αν θα υπάρχει κυβέρνηση τη Δευτέρα και αυτή τη στιγμή, με βάση το τι έχουν πει τα άλλα κόμματα, δεν υπάρχει άλλη επιλογή, παρά μόνο η αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας. Διότι όλοι έχουν αποκλείσει την συνεργασία μαζί μας. Άρα, εκτός, δια της εις άτοπου επαγωγής, καταλήγουμε στο ότι μία θα είναι η κάλπη και μία πρέπει να είναι η κάλπη, αν δεν θέλουμε να μπούμε σε περιπέτειες. Προφανώς, ο τελικός κριτής είναι ο ελληνικός λαός. Εγώ τον αντιμετωπίζω πάντα…
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Συνεργασίες εκ δεξιών σας, θα μπορούσαν να προκύψουν;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Όχι. Όχι, αυτό είναι κάτι το οποίο το έχω πει πολλές φορές, σας το λέω και τώρα κατηγορηματικά. Αλλά το ζήτημα για μένα δεν είναι-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Επομένως, κατά τη γνώμη σας, μόνο το ΠΑΣΟΚ, κύριε Πρόεδρε, θα μπορούσε να είναι ένας δυνητικός-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Καταρχάς, όλοι έχουν αποκλείσει συνεργασίες μαζί μας. Γι’ αυτό και εγώ δεν θέλω να μπω σε αυτή τη λογική. Αλλά το ζήτημα δεν είναι αν και με ποιον συνεργάζεσαι. Είναι αν αυτή τη στιγμή, επί της αρχής…
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Επομένως, το «μια κάλπη» που λέτε μπορεί να μην είναι εφικτό. Μπορεί, δηλαδή, εκ των πραγμάτων να οδηγηθούμε στη δεύτερη κάλπη.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Μα, κύριε Χατζηνικολάου, για εμένα ο στόχος μου είναι τη Δευτέρα, όχι την Κυριακή, τη Δευτέρα η χώρα να έχει κυβέρνηση. Αλλά πάλι, κυρίαρχος είναι ο ελληνικός λαός. Εγώ οφείλω όμως να προειδοποιήσω ότι αυτή τη στιγμή-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Αν είστε πρώτο κόμμα χωρίς αυτοδυναμία, να το ρωτήσω απερίφραστα, θα επιδιώξετε συνεργασίες την επόμενη μέρα;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Αυτή τη στιγμή-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Θα κάνετε αυτό που επιβάλλει το Σύνταγμα;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Επιδιώκω την αυτοδυναμία, αλλά ταυτόχρονα σέβομαι τη λαϊκή ετυμηγορία. Αλλά θέλω να προειδοποιήσω τον ελληνικό λαό ότι αυτή τη στιγμή δυνατότητα συνεργασίας δεν φαίνεται να υπάρχει. Όχι γιατί εμείς κόψαμε κάποια γέφυρα, εδώ δεν μπορούμε να συνεννοηθούμε για το Σύνταγμα. Εδώ δεν μπορούμε να συνεννοηθούμε, κύριε Χατζηνικολάου, για τις Ανεξάρτητες Αρχές. Ο κύριος Ανδρουλάκης είχε συμφωνήσει για δύο ονόματα στις Ανεξάρτητες Αρχές. Είχε συμφωνήσει με τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης. Και πήγε ο εκπρόσωπός του στην αρμόδια επιτροπή και είπε συμφωνούμε τελικά μόνο στον ένα. Μα για προβάλλετέ το αυτό, και πείτε ότι έχουμε μία κρίση, και πρέπει να συνεννοηθούμε ή πρέπει να πάρουμε γρήγορα κάποιες αποφάσεις. Αυτό θέλει η ελληνική κοινωνία; Αν αυτό θέλει ο ελληνικός λαός, αυτό προφανώς όλοι θα σεβαστούμε την επιθυμία του. Εγώ οφείλω να εξηγήσω γιατί κατά την άποψή μου αυτό δεν είναι χρήσιμο για τη χώρα σε αυτή τη συγκυρία.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Κύριε Πρόεδρε, κάποιοι εξυφαίνουν, και δεν λέω κάτι που είναι μυστικό, λέω κάτι που έχει δημοσιευθεί πολλές φορές, σενάρια κυβέρνησης συνεργασίας την επόμενη μέρα με άλλο πρόσωπο, και όχι εσάς στην ηγεσία της κυβέρνησης. Το έχετε ακούσει, το έχετε διαβάσει. Λένε δηλαδή, πρώτη η Νέα Δημοκρατία, βάζω ένα υποθετικό σενάριο, με ένα καλό ποσοστό, 30, 31, 32. Αλλά έρχεται ο εταίρος, ο κυβερνητικός και λέει εμείς συνεργαζόμαστε μαζί σας, αλλά όχι με τον Μητσοτάκη Πρωθυπουργό. Με άλλον Πρωθυπουργό. Παίζει το σενάριο αυτό; Είναι πάνω στο τραπέζι; Μην μου πείτε ότι δεν το έχετε ακούσει.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Κοιτάξτε, εδώ θέλω να θυμίσω-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Φαίνεται ότι υπάρχουν αρκετές δυνάμεις που θα ήταν χαρούμενες τη Δευτέρα το πρωί αν δεν υπήρχατε στο πολιτικό σκηνικό.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Μα τις βλέπετε όλες καταρχάς συντεταγμένες. Τους ενώνει μόνο, αυτή τη στιγμή τις πολιτικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης, τους ενώνει ένα πράγμα: η αντιπάθειά τους, να μην χρησιμοποιήσω ένα πιο έντονο όρο, στο δικό μου πρόσωπο. Και ξέρω ότι όταν ηγείσαι και παίρνεις αποφάσεις, θα προκαλείς έντονα συναισθήματα. Αυτό είναι μέρος της πολιτικής σας. Προσωπικά είναι κάτι που το διαχειρίζομαι και το-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Επομένως είναι ένα σενάριο αυτό που σας είπα.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Όχι, προφανώς και δεν είναι σενάριο γιατί πρωθυπουργό εκλέγουν οι πολίτες. Οι πολίτες δεν εκλέγουν μόνο κυβέρνηση. Διαλέγουν πρωθυπουργό. Έχουμε ένα σύστημα, καλώς ή κακώς, το οποίο είναι πρωθυπουργοκεντρικό. Και επειδή διδάχθηκα κριτική γιατί έθεσα το ερώτημα του ποιος μπορεί να σηκώσει το τηλέφωνο στις τρεις το πρωί σε μια ενδεχόμενη κρίση, το δίλημμα αυτό δεν το έκανα εγώ με κάποια αλαζονεία. Οι πολίτες πρέπει να σκεφτούν, εάν υπάρχει μια κρίση ποιον θέλουνε πρωθυπουργό. Δεν ψηφίζουν λοιπόν μόνο κόμμα.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Αυτό θύμισε λίγο αυτό που συζητιόταν τις προηγούμενες μέρες, το «Μητσοτάκης ή χάος».
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Όχι, δεν είναι «Μητσοτάκης ή χάος». Είναι Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης, είναι Μητσοτάκης ή Τσίπρας, είναι Μητσοτάκης ή Καρυστιανού. Είναι Μητσοτάκης ή Βελόπουλος, είναι Μητσοτάκης ή Κωνσταντοπούλου. Λέω, αυτοί είναι οι πολιτικοί αρχηγοί. Αυτό είναι το δίλημμα. Και οι πολίτες θα πρέπει να σκεφτούν ότι δεν ψηφίζουν μόνο Νέα Δημοκρατία. Ψηφίζουν και Πρωθυπουργό. Πάντα έτσι γινόταν τώρα, κύριε Χατζηνικολάου, δεν ψηφίζανε μόνο κόμμα. Πρωθυπουργό ψηφίζαμε. Αυτό είναι το σύστημά μας. Στα κοινοβουλευτικά συστήματα, αυτό συμβαίνει κατά κόρον. Βλέπετε τώρα, ας πούμε, στο Ηνωμένο Βασίλειο-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Επομένως λέτε ο Πρωθυπουργός είναι ο αρχηγός του πρώτου κόμματος.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Εξ ορισμού. Θα μπορούσα βέβαια να πω και εγώ, χαριτολογώντας, γιατί να μην αντιστρέψω και εγώ τότε το δίλημμα; Και θα μπορούσα να πω, ξέρω γω, ότι και εγώ μπορώ να συνεργαστώ με το κόμμα Β, αρκεί να αλλάξει αυτό τον κόμμα τον αρχηγό, αν είμαι πρώτο κόμμα και αυτό είναι δεύτερο. Δεν είναι σοβαρά πράγματα αυτά.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Θα πάμε σε μία τελευταία διακοπή. Θα επανέλθω με 4-5 εξαιρετικά ενδιαφέροντα ερωτήματα.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Μπαίνουμε κυρίες και κύριοι στα τελευταία λεπτά της συνέντευξής μας με τον Πρωθυπουργό και Πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας τον κ. Κυριάκο Μητσοτάκη. Κύριε Πρόεδρε, βλέποντας τις τελευταίες μέρες, τις τελευταίες 48 ώρες, αυτή την σκανδαλώδη υπόθεση με τις Πολεοδομίες, ξαναπήγε το μυαλό μου στη σχέση των νέων ανθρώπων με την πολιτική, απογοήτευση, απαξίωση, άσχημα συναισθήματα και το ερώτημα είναι τι μπορούν να περιμένουν οι νέοι άνθρωποι από αυτό το κράτος και από αυτό το πολιτικό σύστημα. Σας το ρωτώ γιατί έχετε δει σε όλες τις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις να έχουμε μεγάλη αποχή, κυρίως νέων ανθρώπων, από την ψηφοφορία.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Το ερώτημα είναι πολύ εύλογο, κύριε Χατζηνικολάου, και θα έλεγα ότι αυτό το οποίο μας αφορά εμάς πρωτίστως είναι αν συμβιβαζόμαστε με αυτή την πραγματικότητα ή αν κάνουμε κάτι για να την αλλάξουμε. Κάποτε ένας πρωθυπουργός είχε πει «αυτή είναι η Ελλάδα», ουσιαστικά εννοώντας ότι κάποια πράγματα δεν μπορούν να αλλάξουν. Εγώ δεν το πιστεύω και δεν συμβιβάστηκα ποτέ με τη λογική ότι αυτή είναι η Ελλάδα και αυτή είναι η Ελλάδα εν προκειμένου, μια Ελλάδα πολεοδομιών, όπου όλοι γνωρίζαμε και γνωρίζουμε ότι υπάρχουν ουσιαστικά ζητήματα. Και γι’ αυτό και η κυβέρνηση, πολύ πριν σκάσει το ζήτημα αυτό, ένα σκάνδαλο το οποίο αποκαλύφθηκε και πάλι από τους ελληνικούς ελεγκτικούς και διωκτικούς μηχανισμούς, έχουμε δρομολογήσει μια πολύ μεγάλη μεταρρύθμιση που είναι η μεταφορά των πολεοδομιών από τους Δήμους στο Κτηματολόγιο. Αυτή είναι μια τεράστια μεταρρύθμιση η οποία ήδη υλοποιείται. Δεν την έχουμε ολοκληρώσει ακόμα, αλλά την έχουμε εξαγγείλει πολύ πριν προκύψει στη δημοσιότητα το ζήτημα αυτό, γιατί γνωρίζαμε και γνωρίζουμε ότι υπάρχουν ζητήματα λειτουργίας και διαφθοράς στις πολεοδομίες. Αλλά να ρωτήσω εγώ, το ερώτημα είναι η Ελλάδα που θέλουμε είναι η Ελλάδα του gov.gr η είναι η Ελλάδα των πολεοδομιών; Είναι η πρώτη Ελλάδα και για όσες, θα έλεγα, μάχες χάσαμε στη σύγκρουσή μας με το βαθύ κράτος-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Είστε επτά χρόνια της κυβέρνηση. Δεν αισθάνεστε ότι κάπου ορισμένα πράγματα έπρεπε να έχουν γίνει νωρίτερα; Δηλαδή, για παράδειγμα, για τις πολεοδομίες, όπως για τα διπλώματα οδήγησης, για να πω μια άλλη πληγή, που την ξέρουμε όλοι ότι υπάρχει. Είναι γνωστό ότι υπήρχαν αυτά.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Κάθε μέρα, κύριε Χατζηνικολάου, κάνοντας τη δικιά μου αυτοκριτική, αναρωτιέμαι πάντα πώς μπορούμε να τρέξουμε πιο γρήγορα. Δουλεύω 15 ώρες την ημέρα, οι συνεργάτες μου όλοι δουλεύουν πάρα πολύ, αντιμετωπίζουμε πάρα πολλά ζητήματα. Ξέρουμε πού έχουμε μείνει πίσω, αλλά ξέρουμε ταυτόχρονα και την τεράστια πρόοδο που έχει κάνει η χώρα.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Η αντιπολίτευση μιλάει για «γαλάζια σκάνδαλα», το δέχεστε αυτό;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Όχι.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Λέει δηλαδή ότι έχουν πολιτικές ουρές τα σκάνδαλα αυτά.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ότι θα εμπλέκονται και γαλάζια στελέχη, δεν έχω καμία αμφιβολία. Αλλά, κατά κανόνα, τα σκάνδαλα αυτά δεν έχουν τόσο κομματικό χρώμα. Και αν κάποια στιγμή τώρα αποκαλύπτονται και πριν δεν… ήταν γιατί τώρα κάποιος ασχολήθηκε να τα αποκαλύψει. Γιατί και πριν, είμαι σίγουρος, δεν κάνω συμβιβασμό, αλλά δεν χάλασαν οι πολεοδομίες τώρα, έτσι δεν είναι; Αλλά τώρα κάποια κυβέρνηση αποφάσισε να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα και να αποκαλύψει, να σηκώσει το χαλί για να δούμε τι κρύβεται από κάτω, αλλά και ταυτόχρονα να κάνει και μια δραστική μεταρρύθμιση για να μπορεί να αλλάξει το σύστημα. Άρα, απέναντι στην καχυποψία των νέων, η οποία και αυτή είναι ένα φαινόμενο το οποίο δυστυχώς είναι παγκόσμιο, και την καταλαβαίνω σ’ έναν βαθμό, κύριε Χατζηνικολάου. Διότι σήμερα οι νέοι άνθρωποι ζουν σε έναν εξαιρετικά σύνθετο και περίπλοκο κόσμο. Εγώ θυμάμαι όταν τελείωσα το Πανεπιστήμιο, ετών 22, μόλις είχε πέσει το Τείχος του Βερολίνου. Ήταν μια εποχή, τα θυμάστε κι εσείς, τεράστιας αισιοδοξίας. Αισθανόμασταν ότι μπορούμε να πετύχουμε τα πάντα, ότι ο κόσμος πήγαινε στη σωστή κατεύθυνση.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Καλά, εμείς πιστεύαμε στην εποχή μας ότι πόλεμος δεν θα ξαναγίνει ποτέ.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Ακριβώς, ότι δεν θα ξαναγίνει ποτέ πόλεμος. Για δείτε σήμερα πόλεμοι. Τεράστιες γεωπολιτικές ανακατατάξεις, τεχνητή νοημοσύνη, η οποία αλλάζει τα πάντα, κλιματική κρίση. Εγώ καταλαβαίνω απόλυτα γιατί οι νέοι είναι και φοβισμένοι και καχύποπτοι απέναντι στην πολιτική. Και αυτό πρέπει με απλά λόγια να εξηγήσουμε: τι είναι αυτό που μπορούμε να κάνουμε για να ξανακερδίσουμε την εμπιστοσύνη τους. Ως προς τα μεγάλα, ως προς τα πιο ταπεινά και πεζά, δουλειές… Τι σημαίνει για έναν νέο άνθρωπο να μπορεί να βρει μια δουλειά σήμερα;
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Στέγη. Τεράστιο θέμα.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Στέγη, σπουδές πριν τη δουλειά.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Τεράστιο θέμα.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Σπουδές, πριν τη δουλειά-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Πανάκριβη.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Σπουδές, στέγη και από κει και πέρα δουλειές. Όταν έχουμε δημιουργήσει 560.000 δουλειές, κάτι έχουμε κάνει για την νέα γενιά. Όταν είπαμε στον νέο μέχρι 25 ετών ότι δεν θα σου βάλω καθόλου φόρο, είσαι ένας νέος σε τεχνικό επάγγελμα και μπαίνεις στην αγορά εργασίας στα 20 και βγάζεις καλά λεφτά —γιατί τα τεχνικά επαγγέλματα βγάζουν καλά λεφτά— για πέντε χρόνια δεν πλήρωνες φόρο. Καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν το έχει κάνει. Ήμασταν οι πρώτοι που το κάναμε. Και μέχρι τα 29 θα πληρώνεις φόρο 9%. Άρα εδώ συμβαίνουν δύο πράγματα. Μια δυσκολία μεγάλη που έχει να κάνει με το πού πηγαίνει ο κόσμος, που οι νέοι τη βλέπουν και την αντιλαμβάνονται πρώτοι και που τους προβληματίζει, σε συνδυασμό με μια πεζή και δύσκολη πραγματικότητα, για την οποία περιμένουν από την κάθε κυβέρνηση να κάνει κάτι.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Πέρασαν δύο μήνες από το περιστατικό με τον Υφυπουργό, τον κύριο Μυλωνάκη. Σας είδαμε τότε στη Βουλή πολύ φορτισμένο να μιλάτε για την τοξικότητα. Θέλω να σας ρωτήσω: έτσι θα πάμε στις εκλογές; Με αυτή την τοξικότητα; Και επίσης αν θα κάνετε κάποια στιγμή κάτι σε σχέση με το διαδίκτυο, σε σχέση με τα fake news, σε σχέση με τους ανώνυμους λογαριασμούς, σε σχέση με την άθλια χρήση που γίνεται από ορισμένους στο AI, στην τεχνητή νοημοσύνη. Έχετε υπόψη σας, κύριε Πρόεδρε, ότι θεωρώ πάρα πολύ πιθανό —δεν ξέρω τι λέτε, περιμένω να ακούσω τη γνώμη σας— να ζήσουμε στις εκλογές βίντεο φτιαγμένα με την τεχνητή νοημοσύνη, να ανατρέπουν τα πολιτικά πράγματα. Το θεωρώ πολύ πιθανό.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Καταρχάς, ο Γιώργος Μυλωνάκης έχει και τα γενέθλιά του σήμερα, οπότε χρόνια του πολλά, έχει κάνει μεγάλη πρόοδο και είμαστε πολύ αισιόδοξοι ότι θα επανέλθει πλήρως και πλήρως λειτουργικός στην οικογένειά του πρωτίστως και μετά και στη δουλειά του. Δεν ξέρω αν θα πάμε έτσι στις εκλογές, κύριε Χατζηνικολάου, αλλά γνωρίζω πολύ καλά ότι η ευθύνη δεν μπορεί να επιμερίζεται με τον ίδιο τρόπο μεταξύ αυτών που τουλάχιστον προσπαθούν να πούνε πέντε πράγματα για το πού θέλει να πάει η χώρα και αυτών που πυροβολούν αδιάκριτα με δολοφονίες χαρακτήρα και με προσωπικές συκοφαντικές επιθέσεις, χρησιμοποιώντας χαρακτηρισμούς οι οποίοι λίγο πολύ τείνουν να κανονικοποιηθούν. «Κλέφτες, ψεύτες, δολοφόνοι». πολύ σκληροί χαρακτηρισμοί. Και εγώ μπορεί να κάνω την αυτοκριτική μου και όταν ήμασταν στην αντιπολίτευση και όλοι μπορεί να έχουμε ξεπεράσει κάποιες φορές τα όρια, αλλά αυτή τη στιγμή μιλάμε τώρα για άλλη πίστα, για να το πω πολύ απλά. Αλλά δεν εξαρτάται αυτό από μένα. Αυτό που εγώ μπορώ να κάνω είναι να επιχειρώ, με το βήμα το οποίο μου δίνεται και με το κόμμα το οποίο θα οδηγηθεί στις εκλογές —και αυτή είναι και η κατεύθυνση που έδωσα στα στελέχη της Πολιτικής Επιτροπής—, είναι να μιλάμε για το έργο μας. Έχω εδώ πέρα το πρόγραμμα. Αυτό σας θυμίζει κάτι; Είναι το πρόγραμμά μας 2023-2027. Σας ζητώ, και ζητώ από τους πολίτες, να το διαβάσουν και να δουν. Για να δούμε, από αυτά που μας είπατε, για αυτά μας ψηφίσατε, τι κάνατε τελικά; Θα δείτε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των δεσμεύσεών μας τις υλοποιήσαμε. Ενδιαφέρει τους πολίτες αυτό για το μέλλον; Όχι, γιατί όμως δημιουργεί συνθήκες αξιοπιστίας. Αν αυτά που σας είπαμε, τα πιο πολλά τα κάναμε, τότε και αυτά τα οποία θα σας πούμε έχουμε αυξημένες πιθανότητες να τα κάνουμε. Εκεί θα έπρεπε να είναι ο πολιτικός διάλογος; Θα είναι εκεί; Πολύ αμφιβάλλω. Αυτό που με ρωτήσατε είναι κρίσιμης σημασίας. Θα πάμε σε εκλογές όπου ο πραγματικός Μητσοτάκης ή ο πραγματικός Χατζηνικολάου θα ανταγωνίζεται ψεύτικα avatars…
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Με δημιούργημα του AI.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Και δυστυχώς είναι πια πάρα πολύ εύκολο να φτιάξεις οποιοδήποτε βίντεο, ειδικά με κάποιον σαν και εμένα, που ο αλγόριθμος έχει πάρα πολύ υλικό γιατί έχει πάρα πολλή εικόνα, μπορεί ο αλγόριθμος να με φτιάξει να κάνω οτιδήποτε. Άρα εδώ δύο πράγματα πρέπει να συμβούν. Το πρώτο είναι μεγάλη πίεση, όχι μόνο σε ελληνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προς τις εταιρείες, να υπάρχει ξεκάθαρη σήμανση ότι κάτι είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό είναι απολύτως κρίσιμο και δίνω έναν αγώνα παγκόσμιο για να μπορέσει να γίνει αυτό. Και το δεύτερο είναι μια εκπαίδευση της κοινής γνώμης. Μην πιστεύετε ό,τι βλέπετε κατ’ ανάγκην. Ή αν σας φαίνεται κάτι, αν ψιλιάζεστε κάτι, ψάξτε το δύο και τρεις φορές. Και δεν με προβληματίζουν τόσο τα νέα παιδιά. Τα νέα παιδιά έχουν μεγάλη οικειότητα, έχουν σχεδόν μια φυσική εξοικείωση να καταλαβαίνουν τι είναι προϊόν AI και τι δεν είναι. Αλλά άνθρωποι της δικιάς μας ηλικίας ή και μεγαλύτεροι δεν έχουν ιδέα αυτή τη στιγμή των δυνατοτήτων, των πραγματικών δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης. Άρα θεωρώ δεδομένο ότι αυτό θα γίνει. Θεωρώ δεδομένο ότι μπορεί να υπάρχει και παρέμβαση στην εκλογική διαδικασία από κακόβουλα κέντρα, εντός και εκτός Ελλάδος. Το έχουμε δει. Το είδαμε στα Τέμπη. Στα Τέμπη, λίγο πριν τη δεύτερη επέτειο στις μεγάλες συγκεντρώσεις, είδαμε οργανωμένους λογαριασμούς.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Από το εξωτερικό;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Βεβαίως από το εξωτερικό. Που δημιουργήθηκαν από το πουθενά, εντάξει, με σκοπό να αναπαράγουν… Δεν λέω ότι δεν υπήρχε οργή. Βεβαίως υπήρχε. Είμαι προσεκτικός εδώ πέρα. Αλλά υπήρξε και μια, θα έλεγα, μεγέθυνση αυτής της οργής από κέντρα τα οποία εκμεταλλεύτηκαν το συναίσθημα της κοινής γνώμης.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Υπήρξε λάδι στη φωτιά, λέω.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Βεβαίως.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Τώρα, κλείνω με ένα ερώτημα που νομίζω ότι είναι το ερώτημα που θα σας έκανε ένας απλός πολίτης αν σας συναντούσε στον δρόμο. Είστε επτά χρόνια πρωθυπουργός. Αισίως, θα είστε πάνω από 7,5 χρόνια όταν θα έρθει η ώρα των εκλογών. Δεν ήταν αρκετά αυτά τα χρόνια για να υλοποιήσετε το πρόγραμμά σας, το πολιτικό όραμά σας, τις υποσχέσεις σας; Γιατί ζητάτε τρίτη τετραετία; Τι περισσότερο μπορεί να περιμένουμε από εσάς;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Νομίζω ότι είναι το πιο εύλογο ερώτημα, κύριε Χατζηνικολάου, και χαίρομαι που μου το κάνετε έτσι ευθαρσώς. Διότι δεν σας κρύβω ότι και εμένα με έχει προβληματίσει το ερώτημα πότε και πώς τελειώνει
μια πολιτική καριέρα του καθενός.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Θα μπορούσατε να πείτε τώρα, έκλεισε ένας κύκλος-
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Δεν είμαστε ισόβιοι.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: -δύο τετραετιών, έκανα αυτά τα θετικά, έκανα και τρία λάθη.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Και το έχω πει πολλές φορές στον εαυτό μου ότι, για εμένα, θέλω να ελπίζω —καλά να είμαστε, γεροί, εγώ και η οικογένειά μου—, ότι θα υπάρχει και ζωή μετά την πολιτική. Και όχι μετά την πολιτική, την
πρωθυπουργία-
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Έξω από την πολιτική;
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Έξω από την πολιτική.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Α, έξω από την πολιτική.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Όχι μετά την πρωθυπουργία. Έξω από την πολιτική. Αλλά αυτή τη στιγμή, ξέρετε, πιστεύω ότι τα επόμενα χρόνια, μέχρι το 2030, θα κριθεί ουσιαστικά, θα αλλάξουν πάρα πολλά πράγματα στον κόσμο. Μίλησα για τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, μίλησα για την τεχνητή νοημοσύνη. Θα κριθεί αν η Ελλάδα θα είναι με την πλευρά των νικητών ή των ηττημένων. Το λέω τόσο απλά και τόσο, θα έλεγα, κυνικά. Και πιστεύω ότι έχω την εμπειρία, τη διάθεση, τη γνώση, νομίζω κάποιο διεθνές κύρος, αναλαμβάνουμε και την προεδρεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως σας είπα, να είμαι κατάλληλος. Δεν λέω ότι είμαι ο πιο κατάλληλος. Το ποιος είναι ο πιο κατάλληλος θα το κρίνει ο ελληνικός λαός. Ότι είμαι κατάλληλος να μπορέσω αυτήν την κρίσιμη περίοδο να ηγηθώ μιας προσπάθειας να κάνει η χώρα ένα ακόμα μεγάλο άλμα. Πιστεύω ότι έχουμε κάνει πολλά βήματα. Πιστεύω ότι κι εγώ είμαι πιο έμπειρος. Πιστεύω ότι κι εγώ μπορώ να δω και να μάθω από τα δικά μου λάθη, πού πρέπει να κινηθούμε πιο γρήγορα. Και νομίζω ότι και εμφανώς απαλλαγμένος από οποιοδήποτε περαιτέρω άγχος, διότι σας διαβεβαιώνω ότι αν με εμπιστευτεί ο ελληνικός λαός να κάνω τρίτη τετραετία, τέταρτη δεν πρόκειται να υπάρξει, να μπορώ να κινηθώ με μεγαλύτερη άνεση, πιο έμπειρος και πιο αποφασισμένος, να κάνω τα πράγματα που πιστεύω ότι ακόμα πρέπει να γίνουν. Και να εξασφαλίσω κυρίως ότι δεν θα ξαναπάμε πίσω. Διότι τίποτα δεν εγγυάται ότι όλα αυτά που πετύχαμε δεν θα ανατραπούν κάποια στιγμή. Και αν επιμένουμε ως προς το Σύνταγμα να βάλουμε μια ρήτρα δημοσιονομικής σταθερότητας, είναι ακριβώς γιατί πού ξέρω εγώ αν την επόμενη μέρα δεν ξαναέρθει κάποιος και δεν τινάξει την μπάνκα στον αέρα; Αν έγινε μια φορά, μπορεί να ξαναγίνει. Και θέλω να είμαι απολύτως σίγουρος ότι θα κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου και με συνταγματική κατοχύρωση αυτό να μην συμβεί.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Σας ευχαριστώ θερμά, κύριε Πρόεδρε.
Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: Και εγώ σας ευχαριστώ.
Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: Ευχαριστώ τον Πρωθυπουργό, τον κύριο Κυριάκο Μητσοτάκη. Ευχαριστούμε και εσάς που μας παρακολουθήσατε. Καλό βράδυ.
