Το Τόκιο επιχειρεί μια στρατηγική επιστροφή στο παγκόσμιο τεχνολογικό προσκήνιο, όχι αντιγράφοντας το μοντέλο της Σίλικον Βάλεϊ, αλλά επαναπροσδιορίζοντας τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης ως εργαλείου καθημερινής χρησιμότητας.
Μετά από δεκαετίες υστέρησης στην εποχή του διαδικτύου και των smartphones, η ιαπωνική πρωτεύουσα επενδύει πλέον συστηματικά στη δημιουργία ενός από τα πιο φιλικά οικοσυστήματα για startups παγκοσμίως, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η πρωτοβουλία αυτή καθοδηγείται από την κυβερνήτη του Τόκιο, Yuriko Koike, η οποία βρίσκεται στην εξουσία από το 2016 και έχει θέσει ως βασικό στόχο τον μετασχηματισμό της πόλης σε κόμβο καινοτομίας.
Το Τόκιο στην κορυφή των startups τεχνολογίας
Το Τόκιο κατατάσσεται σήμερα στην 11η θέση παγκοσμίως μεταξύ των startup τεχνολογικών οικοσυστημάτων, από την 15η που βρισκόταν το 2023, ενώ φιλοξενεί ήδη 8 εταιρείες αξίας άνω του 1 δισ. δολαρίων, τις λεγόμενες «μονόκερους».
Η στρατηγική της πόλης βασίζεται σε ένα πλεονέκτημα που συχνά θεωρείται δεδομένο, αλλά αποδεικνύεται κρίσιμο. Υποδομές που λειτουργούν άψογα, υψηλό επίπεδο ασφάλειας και αξιόπιστες μεταφορές.
Σε αντίθεση με τα προβλήματα αστικής δυσλειτουργίας που αντιμετωπίζουν περιοχές των ΗΠΑ, το Τόκιο προβάλλει ως ένα περιβάλλον όπου η τεχνολογία ενσωματώνεται ομαλά στην καθημερινότητα.
Παράλληλα, η Ιαπωνία επιχειρεί να αξιοποιήσει την επόμενη φάση της τεχνητής νοημοσύνης. Αν η προηγούμενη δεκαετία ευνόησε κυρίως τις διαδικτυακές πλατφόρμες, η νέα περίοδος φαίνεται να δίνει έμφαση στη λεγόμενη «φυσική AI», δηλαδή εφαρμογές που συνδέονται με τη ρομποτική, τη βιομηχανία και την παραγωγή.
Πρόκειται για τομείς στους οποίους η Ιαπωνία διαθέτει ήδη ισχυρή βάση.
Eπενδύσεις των Big Tech στην Ιαπωνία
Η χρονική συγκυρία λειτουργεί υπέρ της. Μεγάλες εταιρείες όπως Amazon, Microsoft και Google επενδύουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε data centers στη χώρα, ενώ η αδύναμη ισοτιμία του γεν καθιστά φθηνότερες και πιο ελκυστικές τόσο τις επενδύσεις όσο και την πρόσληψη προσωπικού.
Ταυτόχρονα, η Ιαπωνία επιχειρεί να επανακτήσει ρόλο και στην παραγωγή προηγμένων ημιαγωγών. Η Taiwan Semiconductor Manufacturing Company επεκτείνεται στην περιοχή Κιούσου, ενώ υπάρχει κρατικά υποστηριζόμενο σχέδιο για την παραγωγή τσιπ 2 νανομέτρων στο Χοκάιντο.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη. Παρά το γεγονός ότι οι Ιάπωνες εμφανίζονται οι λιγότερο «φοβισμένοι» απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη διεθνώς, η πραγματική χρήση της παραμένει χαμηλή.
Χαμηλό ποσοστό χρηστών ΑΙ
Σε έρευνα 21 χωρών, η Ιαπωνία κατέγραψε το χαμηλότερο ποσοστό χρηστών AI το τελευταίο 12μηνο, γεγονός που αναδεικνύει ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ αποδοχής και υιοθέτησης.
Ένα ακόμη εμπόδιο είναι η γλώσσα. Η Ιαπωνία κατατάσσεται στην 96η θέση μεταξύ 123 χωρών σε επίπεδο γνώσης αγγλικών, κάτι που δυσκολεύει την εξωστρέφεια των επιχειρήσεων. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει εδώ ως καταλύτης, μειώνοντας το γλωσσικό φράγμα και διευκολύνοντας τη διεθνή ανάπτυξη των startups.
Στο πεδίο της χρηματοδότησης, η χώρα εξακολουθεί να υστερεί. Οι επενδύσεις σε εταιρείες AI παραμένουν χαμηλότερες σε σχέση με άλλες μεγάλες οικονομίες την περίοδο 2013 έως 2025. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις ενδέχεται να λειτουργήσουν υπέρ της Ιαπωνίας, καθώς επενδυτές που απομακρύνονται από την Κίνα αναζητούν πιο “ασφαλείς” αγορές.
Στόχος ο δεκαπλασιασμός των startups
Το Τόκιο έχει θέσει έναν φιλόδοξο στόχο. Να δεκαπλασιάσει τον αριθμό των startups και των συνεργασιών δημόσιου και ιδιωτικού τομέα τα επόμενα χρόνια. Στο πλαίσιο αυτό, διοργανώνει ήδη μεγάλα διεθνή γεγονότα όπως το Sushi Tech, με περισσότερες από 700 εταιρείες να συμμετέχουν και κορυφαία στελέχη της παγκόσμιας τεχνολογίας να δίνουν το παρών.
Η μεγαλύτερη πρόκληση, ωστόσο, δεν είναι η δημιουργία νέων εταιρειών αλλά η ανάπτυξή τους. Η ιαπωνική αγορά παραμένει συντηρητική ως προς το επιχειρηματικό ρίσκο, ενώ η μετάβαση στελεχών από μεγάλες εταιρείες σε startups εξακολουθεί να θεωρείται επαγγελματικά ριψοκίνδυνη.
Παρά τα εμπόδια, το Τόκιο δείχνει να ακολουθεί μια διαφορετική φιλοσοφία. Ενώ η Σίλικον Βάλεϊ εστίασε στην εμπορική εκμετάλλευση της τεχνητής νοημοσύνης, η ιαπωνική πρωτεύουσα επιχειρεί να την εντάξει σε τομείς όπως η διαχείριση υποδομών, τα δίκτυα αποχέτευσης και η πρόληψη φυσικών καταστροφών.
Σε αυτή τη διαφορά ίσως κρύβεται και το πραγματικό διακύβευμα. Η Σίλικον Βάλεϊ έκανε την AI κερδοφόρα. Το Τόκιο θέλει να την κάνει απαραίτητη και πολύ πιο χρήσιμη.
