Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επαναφέρει στο προσκήνιο το σχέδιο δημιουργίας υπερσύγχρονων εργοστασίων παραγωγής μικροτσίπ τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη, επιχειρώντας να περιορίσει την εξάρτηση της ηπείρου από αμερικανικές και ασιατικές εταιρείες σε έναν από τους πιο κρίσιμους τεχνολογικούς τομείς της εποχής.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Politico, η Κομισιόν βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με το βελγικό ερευνητικό κέντρο Imec και τον γερμανικό οργανισμό καινοτομίας SPRIND για την πιθανή δημιουργία εργοστασίου αιχμής που θα παράγει προηγμένους ημιαγωγούς ειδικά για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Το σχέδιο εντάσσεται στη νέα στρατηγική «Chips Act 2.0», η οποία αναμένεται να παρουσιαστεί τις επόμενες ημέρες και αποσκοπεί στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας απέναντι στην αυξανόμενη γεωπολιτική πίεση και στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού που ελέγχονται κυρίως από τις ΗΠΑ, την Ταϊβάν και τη Νότια Κορέα.
Η Ευρώπη έχει μείνει πίσω
Στις Βρυξέλλες επικρατεί ανησυχία ότι η Ευρώπη έχει μείνει πολύ πίσω στην παραγωγή των προηγμένων τσιπ που τροφοδοτούν την επανάσταση της AI. Σήμερα, οι κορυφαίοι ημιαγωγοί σχεδιάζονται κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες και κατασκευάζονται από κολοσσούς όπως η TSMC στην Ταϊβάν και η Samsung στη Νότια Κορέα.
Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται προβλέπει τη δημιουργία εργοστασίου παραγωγής «τσιπ ενός νανομέτρου» στη Γερμανία έως το 2035. Η τεχνολογία αυτή θεωρείται ως η επόμενη γενιά υπερ-αποδοτικών επεξεργαστών για AI, σημαντικά ισχυρότερων και ενεργειακά αποδοτικότερων από τα σημερινά μοντέλα.
Το σχέδιο βασίζεται εν μέρει και στην προηγούμενη ευρωπαϊκή επένδυση των 700 εκατ. ευρώ προς το Imec για την ανάπτυξη τεχνολογίας «δύο νανομέτρων», στο πλαίσιο του πρώτου Chips Act του 2023.
Δύσκολο εγχείρημα
Ωστόσο, το εγχείρημα αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες. Η προηγούμενη μεγάλη προσπάθεια της Ευρώπης να προσελκύσει προηγμένη παραγωγή τσιπ κατέρρευσε όταν η Intel ακύρωσε το τεράστιο εργοστάσιο που σχεδίαζε στη Γερμανία λόγω οικονομικών προβλημάτων.
Παράλληλα, κορυφαία στελέχη της βιομηχανίας προειδοποιούν ότι η Ευρώπη ίσως δεν διαθέτει αρκετή εγχώρια ζήτηση για να στηρίξει οικονομικά ένα τόσο ακριβό εργοστάσιο. Ο διευθύνων σύμβουλος της ASML, Κριστόφ Φουκέ, σημείωσε ότι υπάρχει κίνδυνος η Ευρώπη να επιδοτήσει μια πανάκριβη μονάδα μόνο και μόνο για να εξάγονται τελικά τα περισσότερα τσιπ στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πρόβλημα και η χρηματοδότηση
Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα της χρηματοδότησης. Η Γερμανία έχει ήδη δεσμεύσει περίπου 5 δισ. ευρώ για τον κλάδο των ημιαγωγών στον προϋπολογισμό του 2026, αλλά ταυτόχρονα το Βερολίνο προχωρά σε γενικές περικοπές δαπανών, αυξάνοντας τα ερωτήματα για το αν μπορεί να στηρίξει ένα τόσο φιλόδοξο project μακροπρόθεσμα.
Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική θα περιλαμβάνει επίσης μηχανισμούς αντιμετώπισης κρίσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα των ημιαγωγών, μετά τα προβλήματα ελλείψεων που εμφανίστηκαν τα τελευταία χρόνια και επηρέασαν κυρίως την αυτοκινητοβιομηχανία.
Στις Βρυξέλλες θεωρούν ότι η μάχη για τα τσιπ AI δεν αφορά πλέον μόνο την τεχνολογία αλλά και την οικονομική και γεωπολιτική ισχύ της επόμενης δεκαετίας.
