Μια ευρεία χρηματοδοτική δεξαμενή έχουν πλέον στη διάθεσή τους οι ελληνικές επιχειρήσεις που θέλουν να μπουν ή να ενισχύσουν την παρουσία τους στην ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά της Άμυνας. Το νέο ειδικό καθεστώς «Άμυνα» του Αναπτυξιακού Νόμου, προϋπολογισμού 150 εκατ. ευρώ, που προκηρύχθηκε την περασμένη εβδομάδα, προσθέτει ένα ακόμη εργαλείο σε μια χρηματοδοτική φαρέτρα που περιλαμβάνει από φορολογικά κίνητρα και ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις μέχρι απευθείας επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου και νέα funds.
Στη χρηματοδοτική εξίσωση μπαίνουν το European Defence Fund, τα νέα εργαλεία του European Innovation Council, το ΕΛΚΑΚ και το NATO Innovation Fund, ενώ η νέα Defence, Security and Resilience Bank, στην οποία η Ελλάδα συμμετέχει ως ιδρυτικό μέλος, φιλοδοξεί να ανοίξει έναν ακόμη δρόμο προς τη χρηματοδότηση της Άμυνας.
Το πιο πρόσφατο κομμάτι αυτού του χρηματοδοτικού παζλ έρχεται από την Ελλάδα. Το ειδικό καθεστώς «Άμυνα» του Αναπτυξιακού Νόμου έχει συνολικό προϋπολογισμό 150 εκατ. ευρώ μέσω υπεραποσβέσεων και αφορά επενδύσεις διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς της αμυντικής βιομηχανίας. Στο πεδίο εφαρμογής του εντάσσονται ολοκληρωμένα επενδυτικά σχέδια σε όπλα και πυρομαχικά, μηχανοκίνητα οχήματα και συναφή εξαρτήματα, αεροσκάφη και συναφή μηχανήματα, καθώς και στρατιωτικά οχήματα μάχης.
Το ανώτατο όριο φθάνει τα 20 εκατ. ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο, ενώ το βασικό κίνητρο είναι η φορολογική υπερέκπτωση των επιλέξιμων δαπανών, με προσαύξηση κατά 100% και δυνατότητα αξιοποίησης εντός 15 φορολογικών ετών. Το καθεστώς προβλέπει επίσης ταχεία αδειοδότηση, στοιχείο κρίσιμο για επενδύσεις μεγάλης κλίμακας. Οι επιχειρήσεις μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις από τις 31 Αυγούστου έως τις 30 Νοεμβρίου 2026.
Το EDF και η ελληνική συμμετοχή
Για τις ελληνικές εταιρείες που κοιτούν πέρα από τα σύνορα, ο πλέον δοκιμασμένος δρόμος είναι το European Defence Fund. Και εδώ η Ελλάδα έχει ήδη δημιουργήσει σημαντικό αποτύπωμα. Την περίοδο 2021-2024, 83 ελληνικές οντότητες συμμετείχαν σε έργα του EDF, με τη χώρα να κατατάσσεται στην πέμπτη θέση στην Ευρώπη ως προς τον αριθμό των εταιρειών που συμμετέχουν στα προγράμματα. Στο ίδιο διάστημα η ελληνική πλευρά άντλησε περισσότερα από 180 εκατ. ευρώ.
Η εικόνα ενισχύθηκε περαιτέρω στο πρόγραμμα του 2025. Περισσότερες από 25 ελληνικές επιχειρήσεις εξασφάλισαν θέση σε 35 από τα 57 έργα που εγκρίθηκαν, συνολικού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού άνω του 1 δισ. ευρώ. Πρόκειται για projects που εκτείνονται από την Τεχνητή Νοημοσύνη, την κυβερνοάμυνα και τα drones μέχρι διαστημικές εφαρμογές, προηγμένους αισθητήρες και νέα υλικά. Το EDF, πρακτικά, δεν αποτελεί απλώς δυνητική πηγή χρηματοδότησης. Είναι ένας μηχανισμός στον οποίο ελληνικές επιχειρήσεις έχουν ήδη αποδείξει ότι μπορούν να διεκδικήσουν και να κερδίσουν θέση σε πανευρωπαϊκές κοινοπραξίες.
Η ΕΕ βάζει πλέον και equity στην Άμυνα
Η μεγάλη χρηματοδοτική αλλαγή του 2026 έρχεται από το European Innovation Council. Από τον Ιούνιο, το EIC άνοιξε τη χρηματοδότησή του σε αμυντικές εταιρείες και σε τεχνολογίες διττής χρήσης, δημιουργώντας μια νέα δίοδο κυρίως για startups, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και scaleups. Μέσω του EIC Accelerator, επιχειρήσεις που αναπτύσσουν τεχνολογίες με πολιτικές και αμυντικές εφαρμογές -από Τεχνητή Νοημοσύνη και κβαντικές τεχνολογίες μέχρι προηγμένα υλικά και ρομποτική- μπορούν να διεκδικήσουν επιχορηγήσεις έως 2,5 εκατ. ευρώ και επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η «δύναμη πυρός» του ειδικού EIC STEP Defence Scale Up. Η πρόσκληση διαθέτει προϋπολογισμό 100 εκατ. ευρώ και προβλέπει άμεσες επενδύσεις έως 30 εκατ. ευρώ σε εταιρείες που αναπτύσσουν κρίσιμες αμυντικές τεχνολογίες, όπως αεράμυνα, πυραυλική άμυνα, drones και συστήματα αντιμετώπισης drones. Η σημασία του εργαλείου είναι διπλή: για πρώτη φορά ευρωπαϊκό πρόγραμμα μπορεί να τοποθετεί απευθείας μετοχικό κεφάλαιο σε αμυντικές εταιρείες, ενώ στόχος είναι τα ευρωπαϊκά κεφάλαια να λειτουργούν ως «μαγνήτης» και για ιδιώτες επενδυτές σε μεγάλους γύρους χρηματοδότησης.
© European Innovation Council (EIC)
Το στοίχημα του ΕΛΚΑΚ και το νέο fund
Τον εγχώριο χάρτη συμπληρώνει το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), το οποίο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ των επιχειρησιακών αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων και του ελληνικού οικοσυστήματος τεχνολογίας και καινοτομίας στο defence tech. Το ΕΛΚΑΚ φιλοδοξεί να κινητοποιήσει, την επόμενη τριετία, κεφάλαια άνω των 250 εκατ. ευρώ για το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα, μέσω των δράσεών του. Ταυτόχρονα, το ΕΛΚΑΚ, σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, προχωρά στη διαμόρφωση ενός νέου επενδυτικού οικοσυστήματος για startups στους τομείς της άμυνας και του dual use, με στόχο την πραγματοποίηση και των πρώτων συν-επενδύσεων εντός του 2026. Στην κατεύθυνση αυτή εντάσσεται και το νέο επενδυτικό fund ύψους 60 εκατ. ευρώ, που βρίσκεται αυτή την περίοδο σε διαδικασία προετοιμασίας με στόχο να πραγματοποιεί συνεπενδύσεις σε startups αμυντικής τεχνολογίας.
Η νέα Defence Bank που έρχεται
Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ των χρηματοδοτικών μηχανισμών, η Defence, Security and Resilience Bank, δεν είναι ακόμη διαθέσιμο, αλλά μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τα σημαντικότερα εργαλεία της επόμενης ημέρας για τη στήριξη των επενδύσεων στον τομέα της Άμυνας. Μάλιστα, η Ελλάδα συμμετέχει ως ιδρυτικό μέλος στη Defence, Security and Resilience Bank, τον νέο πολυμερή χρηματοπιστωτικό οργανισμό που δημιουργείται με αποκλειστικό προσανατολισμό στην άμυνα, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα.
Η DSRB, που βρίσκεται σήμερα σε διαδικασία θεσμικής και λειτουργικής συγκρότησης, με βάση τα υφιστάμενα χρονοδιαγράμματα, αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία από το 2027. Στόχος της είναι να προσφέρει χρηματοδότηση και εγγυήσεις, ώστε εμπορικές τράπεζες να χρηματοδοτούν defence/security επιχειρήσεις και εφοδιαστικές αλυσίδες, κινητοποιώντας παράλληλα και σημαντικά ιδιωτικά κεφάλαια.
Το πεδίο δράσης της DSRB δεν περιορίζεται στην παραδοσιακή αμυντική βιομηχανία, αλλά εκτείνεται σε κυβερνοασφάλεια, Τεχνητή Νοημοσύνη, τεχνολογίες διττής χρήσης, κρίσιμες υποδομές, ενέργεια και επικοινωνίες.
+1: Στο «ραντάρ» και το NATO Innovation Fund
Ένα ακόμη δυνητικό χρηματοδοτικό εργαλείο για τις ελληνικές startups αποτελεί το NATO Innovation Fund (NIF), το ανεξάρτητο venture capital fund ύψους άνω του 1 δισ. ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται από 24 χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.
Σε αντίθεση με τα προγράμματα επιχορηγήσεων, το NIF λειτουργεί ως επενδυτής, τοποθετώντας απευθείας κεφάλαια σε startups και scaleups που αναπτύσσουν τεχνολογίες αιχμής με εφαρμογές στην άμυνα, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα. Στο επενδυτικό του πεδίο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα αυτόνομα συστήματα, οι κβαντικές τεχνολογίες, το Διάστημα, η βιοτεχνολογία, τα νέα υλικά και η ενέργεια.
