Πακέτο στοχευμένων παρεμβάσεων στο σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης των περίπου 700.000 ελεύθερων επαγγελματιών επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο ενόψει της Διεθνούς Εκθεσης Θεσσαλονίκης. Όπως ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Π. Μαρινάκης (σε συνέντευξη στο News 24/7), στόχος δεν είναι να έχουμε για πάντα τα τεκμήρια, αλλά όταν εφαρμοστούν και αποδώσουν όλα τα υπόλοιπα μέτρα για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, τότε να εξετάζουμε, σταδιακά, την αφαίρεσή τους, είτε εν συνόλω είτε το ένα μετά το άλλο». Πρόσθεσε δε «Όσο εφαρμόζονται τα μέτρα αυτά και αποδίδουν, τόσο πρέπει, σταδιακά, να φεύγουν τα τεκμήρια».
Αυτή θα είναι και η μεγάλη παρέμβαση για τους επαγγελματίες στη ΔΕΘ, και όπως όλα δείχνουν με την πλήρη εφαρμογή μέτρων όπως το ηλεκτρονικό τιμολόγιο, το ψηφιακό δελτίο αποστολής, το ηλεκτρονικό πελατολόγιο κ.α. μέτρα θα μπορούν να ελεγχθούν σε σημαντικό βαθμό οι συναλλαγές τους, τόσο ως προς το σκέλος των εσόδων όσο και ως προ το σκέλος των δαπανών.
Στο οικονομικό επιτελείο έχουν επεξεργαστεί διάφορα σενάρια και οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν εντός της εβδομάδας
Ένα σενάριο που έχει τεθεί υπό εξέταση προβλέπει ακόμη και την κατάργηση του τεκμαρτού συστήματος από το 2027, ώστε η αλλαγή να αποτυπωθεί για πρώτη φορά στις φορολογικές δηλώσεις του 2028. Ωστόσο, το δημοσιονομικό κόστος μιας τέτοιας απόφασης δεν είναι αμελητέο. Το σύστημα τεκμαρτού προσδιορισμού αποφέρει στο Δημόσιο περίπου 600 εκατ. ευρώ πρόσθετα έσοδα ετησίως. Γι’ αυτό και στο οικονομικό επιτελείο εξετάζεται περισσότερο ένα μοντέλο σταδιακής χαλάρωσης παρά μια οριζόντια κατάργηση. Η αλλαγή θα συνδέεται με μετρήσιμους δείκτες φορολογικής συμμόρφωσης. Συγκεκριμένοι οικονομικοί δείκτες και ένας ειδικός αλγόριθμος θα μπορούν να οδηγούν σε σταδιακή μείωση ή ακόμη και κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος για επαγγελματικούς κλάδους, οι οποίοι θα επιδεικνύουν σταθερή φορολογική και ασφαλιστική συμμόρφωση (συναλλαγές με POS, εμπρόθεσμες πληρωμές φόρων κ.λπ.). Ετσι το τεκμαρτό εισόδημα θα περιορίζεται ή και επί της ουσίας δεν θα εφαρμόζεται εκεί όπου τα στοιχεία αποδεικνύουν υψηλό βαθμό φορολογικής συνέπειας.
Οι αλλαγές στο τεκμαρτό σύστημα συνδέονται με τη γενικότερη ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης. Η πλήρης αξιοποίηση του myDATA, της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, του ψηφιακού δελτίου αποστολής, του ψηφιακού πελατολογίου, της διασύνδεσης των ταμειακών μηχανών με τα POS, της επέκτασης των ηλεκτρονικών πληρωμών και του συστήματος IRIS αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες της ΑΑΔΕ να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τα πραγματικά έσοδα και έξοδα των επιχειρήσεων. Όσο περισσότερες συναλλαγές καταγράφονται ηλεκτρονικά και διαβιβάζονται άμεσα στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, τόσο περιορίζεται η ανάγκη προσδιορισμού του εισοδήματος μέσω τεκμαρτών κριτηρίων.
Στα κριτήρια που εξετάζονται περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
-η εμπρόθεσμη καταβολή φόρων και ασφαλιστικών εισφορών,
-η πλήρης συμμόρφωση με το myDATA,
-η χρήση POS και η αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών,
-η περιορισμένη χρήση μετρητών,
-η ορθή και έγκαιρη διαβίβαση ηλεκτρονικών τιμολογίων,
-η εφαρμογή των ψηφιακών δελτίων αποστολής,
-η συνέπεια στις ρυθμίσεις οφειλών.
Με αυτόν τον τρόπο, το τεκμήριο θα μπορούσε να μετατραπεί από έναν οριζόντιο μηχανισμό προσδιορισμού εισοδήματος σε ένα εργαλείο που θα περιορίζεται όσο αποδεικνύεται στην πράξη η φορολογική συνέπεια.
Πάντως τα περυσινά στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων αποδεικνύουν τη χρησιμότητα του μέτρου καθώς το μέσο ετήσιο δηλωθέν εισόδημα των επαγγελματιών διαμορφώθηκε μόλις στα 3.665 ευρώ, δηλαδή περίπου 305 ευρώ τον μήνα. Ως αποτέλεσμα, τα τεκμήρια ενεργοποιήθηκαν για το 50% των επαγγελματιών και συγκεκριμένα για 387.532 φορολογουμένους, σε σύνολο 714.465. Για τους συγκεκριμένους φορολογουμένους το εισόδημα προσδιορίστηκε τεκμαρτά στα 13.107 ευρώ, με τον μέσο φόρο να ανέρχεται σε 1.815 ευρώ.
