Οι ασφαλιστικές εταιρείες στρέφονται όλο και περισσότερο στα λεγόμενα ομόλογα φυσικών καταστροφών (catastrophe bonds ή cat bonds), προκειμένου να μεταφέρουν στις κεφαλαιαγορές τον αυξανόμενο κίνδυνο από τις δασικές πυρκαγιές.
Η αξία των εκδόσεων ομολόγων που καλύπτουν και κινδύνους από πυρκαγιές έχει ήδη ξεπεράσει τα 5 δισ. δολάρια από τις αρχές του 2026, σύμφωνα με στοιχεία της της εξειδικευμένης εταιρείας παροχής δεδομένων Artemis.
Το ποσό αυτό πλησιάζει το ιστορικό ρεκόρ που καταγράφηκε σε ολόκληρο το 2025, όταν οι εκδόσεις ήταν περίπου διπλάσιες σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Από τις mega fires της Καλιφόρνια στις αγορές της Ευρώπης
Αν και η αγορά εξακολουθεί να επικεντρώνεται κυρίως στην Καλιφόρνια, ασφαλιστικές εταιρείες και επενδυτές εκτιμούν ότι και η Ευρώπη θα χρειαστεί σταδιακά να αξιοποιήσει αντίστοιχες λύσεις μεταφοράς κινδύνου σε ιδιώτες επενδυτές, καθώς η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος αντιμετωπίζει ολοένα συχνότερες και πιο καταστροφικές πυρκαγιές.
Τα ομόλογα φυσικών καταστροφών επιτρέπουν στις ασφαλιστικές να μεταφέρουν μέρος των μεγάλων κινδύνων στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι επενδυτές που τα αγοράζουν εισπράττουν υψηλότερες αποδόσεις εφόσον δεν συμβεί η προκαθορισμένη φυσική καταστροφή.
Αν όμως αυτή εκδηλωθεί, μπορεί να χάσουν μέρος ή και το σύνολο του κεφαλαίου τους, το οποίο χρησιμοποιείται για την κάλυψη των ασφαλιστικών αποζημιώσεων.
Σύμφωνα με την εταιρεία μοντελοποίησης κινδύνων KatRisk, οι πυρκαγιές αποτελούν πλέον την ταχύτερα αναπτυσσόμενη κατηγορία φυσικών κινδύνων παγκοσμίως, με τις ασφαλισμένες ζημιές να αυξάνονται κατά περίπου 12% ετησίως.
Πρόθυμοι επενδυτές
Παράλληλα, οι επενδυτές εμφανίζονται πιο πρόθυμοι να τοποθετηθούν σε τέτοιους τίτλους, καθώς τα μοντέλα αξιολόγησης του κινδύνου γίνονται ολοένα πιο αξιόπιστα.
Στην Ευρώπη οι ασφαλιστικές επισημαίνουν ότι είναι ακόμη νωρίς για να υπολογιστεί το συνολικό κόστος των φετινών πυρκαγιών. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων καταστροφών παραμένει σημαντικά μικρότερη από εκείνη των ΗΠΑ, αν και αναμένεται να αναπτυχθεί όσο αυξάνονται οι ανάγκες ασφαλιστικής προστασίας και βελτιώνονται τα μοντέλα ανάλυσης κινδύνου.
Η άνοδος των εκδόσεων ομολόγων που συνδέονται με τον κίνδυνο πυρκαγιών συμπίπτει με τη συνολική ανάπτυξη της αγοράς catastrophe bonds. Το 2025 οι νέες εκδόσεις αυξήθηκαν κατά 45%, ανεβάζοντας τη συνολική αξία της αγοράς σε ιστορικό υψηλό των 61 δισ. δολαρίων, με τον κίνδυνο από τυφώνες να παραμένει η κυρίαρχη κατηγορία.
Παρότι αυξάνεται το ενδιαφέρον για τη μεταφορά του κινδύνου πυρκαγιών στις κεφαλαιαγορές, οι συγκεκριμένες ζημιές εξακολουθούν να είναι μικρότερες σε σύγκριση με άλλες μεγάλες φυσικές καταστροφές που καλύπτονται μέσω των ομολόγων καταστροφών.
Ωστόσο, η συνεχής άνοδος της θερμοκρασίας εκτιμάται ότι θα καταστήσει τις πυρκαγιές συχνότερες και πιο καταστροφικές τα επόμενα χρόνια.
Ειδικές εκδόσεις για δασικές πυρκαγιές
Μέχρι πρόσφατα οι περισσότεροι επενδυτές αποκτούσαν έκθεση στον κίνδυνο πυρκαγιών μέσω ομολόγων που κάλυπταν ταυτόχρονα πολλαπλούς φυσικούς κινδύνους. Πλέον όμως αυξάνονται οι εκδόσεις που αφορούν αποκλειστικά τις δασικές πυρκαγιές.
Οι καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν την ευρύτερη περιοχή του Λος Άντζελες τον Ιανουάριο του 2025 κατέστρεψαν περισσότερα από 16.000 κτίρια και προκάλεσαν ασφαλισμένες ζημιές-ρεκόρ ύψους 40 δισ. δολαρίων.
Ταυτόχρονα, η μη ανανέωση περισσότερων από 1 εκατ. ασφαλιστηρίων συμβολαίων για κινδύνους πυρκαγιάς τα τελευταία χρόνια οδήγησε σε μεγάλη αύξηση της συμμετοχής στο κρατικά υποστηριζόμενο πρόγραμμα California FAIR Plan.
Η έκθεσή του αυξήθηκε σημαντικά, καταγράφοντας άνοδο άνω του 50% μόνο στην κομητεία του Λος Άντζελες μεταξύ 2024 και 2025, ενώ το πρόγραμμα εισήλθε στην αγορά ομολόγων καταστροφών το 2025.
Iδιαίτερα σύνθετη διαδικασία αποτίμησης κινδύνου
Η αποτίμηση του κινδύνου από πυρκαγιές εξακολουθεί να αποτελεί ιδιαίτερα σύνθετη διαδικασία, καθώς απαιτεί ακριβείς προβλέψεις για τη θερμοκρασία, τη βλάστηση, τους ανέμους και τη μορφολογία του εδάφους.
Επιπλέον, πρόκειται για μία από τις λίγες φυσικές καταστροφές στις οποίες η ανθρώπινη παρέμβαση, όπως η έγκαιρη απομάκρυνση της ξερής βλάστησης, μπορεί να μειώσει ουσιαστικά τον ασφαλιστικό κίνδυνο.
Οι νεότερες γενιές μοντέλων αξιολόγησης κινδύνου ενσωματώνουν πλέον πιο πρόσφατα δεδομένα για τις πυρκαγιές και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, γεγονός που τις καθιστά πιο αξιόπιστες.
Αυτό έχει βελτιώσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, επιτρέποντας στις ασφαλιστικές που διαθέτουν ποιοτικά δεδομένα και ισχυρή δομή εκδόσεων να εξασφαλίζουν ευκολότερα χρηματοδότηση με χαμηλότερο κόστος.
