Πάνω από 10% η διόρθωση του τραπεζικού δείκτη από τα υψηλά του, στο 13% οι μέσες απώλειες των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.
Η κατοχύρωση κερδών από τα ξένα χαρτοφυλάκια, ο γαλλικός δημοσιονομικός πονοκέφαλος, το πετρέλαιο στα 105 δολάρια και η γεωπολιτική αβεβαιότητα διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό μείγμα για τις αγορές.
Δεν χρειάστηκαν παρά δύο συνεδριάσεις για να αλλάξει άρδην η εικόνα στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Ο τραπεζικός κλάδος, ο μεγάλος πρωταγωνιστής της φετινής ανόδου, βρέθηκε στο επίκεντρο ενός επιθετικού κύματος ρευστοποιήσεων, με τις τέσσερις συστημικές τράπεζες να επιστρέφουν σημαντικό μέρος των κερδών τους και τον Γενικό Δείκτη να υποχωρεί με ταχύτητα που αιφνιδίασε ακόμη και τους πλέον επιφυλακτικούς παράγοντες της αγοράς.
Η διόρθωση του τραπεζικού δείκτη ξεπερνά πλέον το 10% από τα πρόσφατα υψηλά, έναντι περίπου 13% του αντίστοιχου αμερικανικού δείκτη και 9,9% των ευρωπαϊκών τραπεζών. Μόνο που στην Αθήνα η εικόνα είναι ακόμη βαρύτερη εάν εξετάσει κανείς τις τέσσερις μεγάλες τράπεζες χωριστά.
Η Alpha Bank καταγράφει απώλειες σχεδόν 15% από τα υψηλά της, η Πειραιώς ακολουθεί με διόρθωση που προσεγγίζει το 14%, η Eurobank υποχωρεί κατά 12% και η Εθνική Τράπεζα κατά 11%. Κατά μέσο όρο, δηλαδή, οι τέσσερις συστημικές έχουν χάσει περίπου 13% από τις κορυφές τους, σε μια κίνηση που ουσιαστικά διαγράφει την πρόοδο των αποτιμήσεών τους από τον περασμένο Ιούλιο.
Τι άλλαξε μέσα σε δύο ημέρες; Οι χρηματιστές δεν αναζητούν την απάντηση στα θεμελιώδη μεγέθη των τραπεζών, αλλά στη σύνθεση των επενδυτών που κατέχουν τις μετοχές τους.
Η μεγάλη συγκέντρωση ξένων κεφαλαίων στον εγχώριο τραπεζικό κλάδο, η οποία αποτέλεσε βασικό καύσιμο της ανόδου, λειτουργεί τώρα προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Παρά το τελευταίο διήμερο των ισχυρών πιέσεων, ο τραπεζικός δείκτης εξακολουθεί να εμφανίζει κέρδη της τάξης του 31% από την αρχή της χρονιάς. Πρόκειται για μια επίδοση που προσφέρει στα διεθνή χαρτοφυλάκια σημαντικά περιθώρια κατοχύρωσης αποδόσεων, ιδιαίτερα όσο πλησιάζει το κλείσιμο των βιβλίων για το 2026.
Οι διαχειριστές που έχουν χτίσει ισχυρές αποδόσεις μέσα στη χρονιά δεν έχουν ιδιαίτερο λόγο να διακινδυνεύσουν τα ήδη πραγματοποιημένα κέρδη τους στο τελευταίο τρίμηνο. Αντίθετα, έχουν κάθε κίνητρο να περιορίσουν την έκθεση, να προστατεύσουν τις επιδόσεις των χαρτοφυλακίων και, όπως σχολιάζουν χαρακτηριστικά χρηματιστές, να διασφαλίσουν και τα ετήσια bonus τους.
Η δημοσιονομική κρίση στη Γαλλία, μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης, επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο των κρατικών ομολόγων και την ανησυχία για το κόστος χρηματοδότησης.
Με την απόδοση του γαλλικού δεκαετούς να φτάνει, σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, στο 4,96%, το μήνυμα προς τους επενδυτές είναι σαφές: το κόστος του χρήματος και η δημοσιονομική αβεβαιότητα επιστρέφουν ως βασικοί παράγοντες αποτίμησης του κινδύνου.
Την ίδια στιγμή, το πετρέλαιο κινείται στα 105 δολάρια το βαρέλι, προσθέτοντας νέες ανησυχίες για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και τις προοπτικές της νομισματικής πολιτικής.
Στο ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον προστίθεται και η γεωπολιτική παράμετρος, με τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου να ενισχύουν την αβεβαιότητα.
Το αποτέλεσμα είναι η διάθεση για ανάληψη ρίσκου να περιορίζεται διεθνώς. Και όταν οι μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές αποφασίζουν να μειώσουν την έκθεσή τους στις μετοχές, οι αγορές που έχουν προηγουμένως υπεραποδώσει είναι συχνά εκείνες που δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις.
Ενδεικτικό της έντασης των πωλήσεων είναι ότι η Πειραιώς βρέθηκε ενδοσυνεδριακά μέχρι τα 9,45 ευρώ, η Alpha Bank στα 4,17 ευρώ, η Εθνική στα 15,90 ευρώ και η Eurobank στα 4,35 ευρώ. Τα 120 εκατ. ευρώ των δημοπρασιών και η απόπειρα περιορισμού των απωλειών. Η εικόνα επιχείρησε να βελτιωθεί στα τελευταία λεπτά της συνεδρίασης, όταν εμφανίστηκαν αγοραστές σε επιλεγμένους τίτλους, κυρίως στις τράπεζες, στη Motor Oil, στα Ελληνικά Πετρέλαια, στην Allwyn και στην Coca-Cola HBC.
Από το χαμηλό των 2.541 μονάδων, ο Γενικός Δείκτης κατάφερε να ανακτήσει μέρος του χαμένου εδάφους, περιορίζοντας τελικά τις απώλειές του στο 2,06% και κλείνοντας στις 2.568 μονάδες.
Οι συναλλαγές εκτοξεύθηκαν στα 621,6 εκατ. ευρώ, επίπεδο που παραπέμπει περισσότερο σε συνεδρίαση αναδιάρθρωσης χαρτοφυλακίων παρά σε μια συνηθισμένη ημέρα ρευστοποιήσεων.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι σχεδόν 120 εκατ. ευρώ άλλαξαν χέρια μέσα στα περίπου 20 λεπτά της διαδικασίας των δημοπρασιών.
Η συγκέντρωση τόσο μεγάλου όγκου συναλλαγών στο κλείσιμο αποτυπώνει την έντονη δραστηριότητα των θεσμικών χαρτοφυλακίων, χωρίς από μόνη της να αποδεικνύει εάν πρόκειται για ολοκλήρωση των πωλήσεων ή για αναδιάταξη θέσεων που θα συνεχιστεί στις επόμενες συνεδριάσεις. Το ταμπλό αποτύπωσε με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο την κυριαρχία των πωλητών.
Η Τράπεζα Κύπρου υποχώρησε κατά 3,52%, στα 10,14 ευρώ, η Credia κατά 4,62%, στα 0,90 ευρώ, και η Optima Bank κατέγραψε πτώση 5,25%, κλείνοντας στα 14,44 ευρώ.
Στις τέσσερις συστημικές, η Alpha Bank έχασε 3,47%, στα 4,22 ευρώ, η Εθνική Τράπεζα 3,10%, στα 16,19 ευρώ, η Eurobank 3,65%, στα 4,43 ευρώ, και η Πειραιώς 3,82%, στα 9,64 ευρώ. Οι ρευστοποιήσεις δεν περιορίστηκαν, πάντως, στον τραπεζικό κλάδο. Η Cenergy υποχώρησε κατά 4,42%, η Metlen κατά 1,97% και η Titan κατέγραψε απώλειες άνω του 2%.
Ισχυρές πιέσεις δέχθηκε ο ΑΔΜΗΕ, με πτώση μεγαλύτερη του 4,7% και κλείσιμο στα 4 ευρώ, ενώ η Viohalco έχασε 6,69%, στα 16,46 ευρώ. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υποχώρησε κατά 3,62%, στα 40,48 ευρώ, και η ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ κατέγραψε απώλειες 6,46%.
Αντίδραση 1,05% για τα ΕΛΠΕ, 1,57% για την ΜΟΗ, ενώ άξια μνείας είναι η αντίδραση σε μία τόσο δύσκολη μέρα για την αγορά, η αντίδραση των δύο ναυτιλιακών Safe Bulkers με κέρδη 2,23% και Star Bulks 1,39%.
