Επιστροφή στα ελλείμματα από το 2029 μετά από δεκατρία χρόνια πλεονασμάτων προβλέπει για τα ασφαλιστικά ταμεία (ΕΦΚΑ και λοιπά ταμεία) το ίδιο το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Kαι αυτό γιατί η αναμενόμενη αύξηση της συνταξιοδοτικής δαπάνης είναι πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με την εκτιμώμενη βελτίωση της είσπραξης εισφορών, ενώ η κρατική επιχορήγηση είναι σε γενικές γραμμές παγωμένη σε όλη την περίοδο μεταξύ 2027 – 2030.
Στον νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Προγραμματισμό του 2027 – 2030 το ΥΠΟΙΚ εκτιμά πως σε τρία χρόνια από σήμερα (2029), θα εμφανιστεί έλλειμμα 362 εκατ. ευρώ ενώ σε τέσσερα χρόνια η «τρύπα» θα τετραπλασιαστεί φτάνοντας τα 1,270 δισ. ευρώ.
Η αρνητική αυτή εξέλιξη δεν αναμένεται να πέσει από τον…ουρανό, αλλά τα σημάδια της θα φανούν από το 2027, οπότε αναμένεται το πλεόνασμα να μειωθεί στα 958 εκατ. ευρώ (έναντι 1,107 δις ευρώ το 2027) και το 2028 στα 366 εκατ. ευρώ για να γυρίσει από το 2029 σε έλλειμμα.
Έτσι η «διόρθωση» μεταξύ 2026 και 2030 θα είναι πολύ μεγαλύτερη από το έλλειμμα που προβλέπεται το 2030, ξεπερνώντας τα 2,3 δις ευρώ καθώς από πλεόνασμα 1,107 δις ευρώ τα ασφαλιστικά Ταμεία (κατά βάση ο ΕΦΚΑ) θα οδηγηθούν σε έλλειμμα 1,270 δις ευρώ.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον Πολυετή Προγραμματισμό το 2030 οι δαπάνες των Ταμείων θα έχουν εκτιναχθεί στα 44,007 δις ευρώ έναντι 38.839 δις ευρώ που προβλέπει η εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού φέτος.
Αντίθετα, τα έσοδα θα ανέλθουν μόλις στα 42,722 δις ευρώ έναντι 39,915 δις ευρώ.
Οι τρεις «συνιστώσες» της «τρύπας»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η προβλεπόμενη εξέλιξη των τριών βασικών μεγεθών του Προϋπολογισμού των Ταμείων (ΕΦΚΑ, Μετοχικά Ταμεία, κλπ.):
• Το πρώτο βασικό μέγεθος είναι οι δαπάνες για τις συντάξεις το 2030. Οι δαπάνες αυτές θα εκτοξευθούν στα 40,753 δις ευρώ έναντι 35,430 δις ευρώ. Δηλαδή θα αυξηθούν κατά 5,323 δις ευρώ ή 13%. Μάλιστα η μεγάλη έκρηξη της συνταξιοδοτικής δαπάνης αναμένεται μεταξύ 2028 – 2029, δηλαδή ακριβώς μόλις θα πάψει να ισχύει η ρήτρα διαφυγής για την αύξηση των αμυντικών δαπανών.
• Το δεύτερο κρίσιμο μέγεθος είναι τα έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές. Οι εισπράξεις από τις κρατήσεις των εργοδοτών, των μισθωτών και των μη μισθωτών αναμένεται να ανέλθουν 24,305 το 2030 έναντι 20,488 δις ευρώ το 2026. Με άλλα λόγια θα αυξηθούν κατά 3,817 δις ευρώ ή 15,7%.
• Το τρίτο σημαντικό στοιχείο είναι η κρατική επιχορήγηση, η οποία αναμένεται να αυξηθεί οριακά από τα 15,889 δις ευρώ το 2026, στα 16,023 δις ευρώ το 2027, στα 16,135 δις ευρώ το 2028 και στα 16,241 δις ευρώ το 2029 και 2030.
Συνεπώς η ποσοτικά χαμηλότερη αύξηση των εσόδων από εισφορές σε σχέση με την αύξηση των δαπανών για τις συντάξεις το 2026 – 2030 (3,817 δις ευρώ έναντι 5,323 δις ευρώ) σε συνδυασμό με το ουσιαστικό πάγωμα του ύψους της κρατικής επιχορήγησης οδηγεί σε αρνητικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα τα Ασφαλιστικά Ταμεία από το 2029.
Τελευταία χρονιά, κατά την οποία ο προϋπολογισμός των ασφαλιστικών Ταμείων εμφάνισε δημοσιονομικό έλλειμμα ήταν στο μακρινό 2016 (δηλαδή ένα χρόνο μετά τα capital controls), όταν το ισοζύγιο έκλεισε αρνητικό με «τρύπα» 1,026 δις ευρώ.
