Η Τουρκία συνεχίζει την ταχεία αναβάθμιση των αντιαεροπορικών της δυνατοτήτων, με την παράδοση των πρώτων πυραυλικών συστημάτων αεράμυνας μικρής εμβέλειας, τύπου HISAR-A στην πολεμική της αεροπορία, σε μια εξέλιξη που το υπουργείο άμυνας της χώρας χαρακτηρίζει «ορόσημο» για τα εγχώρια εξοπλιστικά προγράμματα και την προσπάθεια δημιουργίας ενός πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του εκπροσώπου Τύπου του τουρκικού υπουργείου άμυνας, υποναυάρχου Ζεκί Ακτούρκ, η παράδοση δεν περιορίστηκε μόνο στα συστήματα HISAR-A, αλλά συνοδεύτηκε από ένα ευρύτερο πακέτο ενίσχυσης των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων.
Πιο συγκεκριμένα, ο τουρκικός στρατός ξηράς παρέλαβε ελικόπτερα γενικής χρήσης τύπου GÖKBEY, η αεροπορία συστήματα ραντάρ χαμηλού υψομέτρου τύπου ALP-300G, ενώ το πολεμικό ναυτικό ενίσχυσε τις δυνατότητες επικοινωνιών του με το σύστημα τακτικής δικτύωσης ARNET-100G.
Το τουρκικής κατασκευής ελικόπτερο TAI T625 Gökbey © Wikimedia
Τί είναι το πυραυλικό σύστημα HISAR-A
Το HISAR-A αποτελεί ένα από τα βασικά δομικά στοιχεία της τουρκικής προσπάθειας για αυτονομία στον τομέα της αεράμυνας. Πρόκειται για πυραυλικό σύστημα μικρής εμβέλειας, σχεδιασμένο για την αντιμετώπιση απειλών σε χαμηλά και πολύ χαμηλά ύψη, με μέγιστη επιχειρησιακή εμβέλεια περίπου 15 χιλιομέτρων.
Το αντιαεροπορικό σύστημα HISAR-A ενώ εκτοξεύει πύραυλο από όχημα © Roketsan
Το σύστημα χρησιμοποιεί κατευθυνόμενους πυραύλους με κεφαλή κατακερματισμού υψηλής εκρηκτικότητας, ικανούς να εμπλέκουν και να καταστρέφουν στόχους όπως ελικόπτερα, μαχητικά αεροσκάφη, πυραύλους cruise και ένα ευρύ φάσμα μη επανδρωμένων αεροχημάτων.
Η φιλοσοφία του HISAR-A δεν βασίζεται μόνο στην αναχαίτιση στόχων, αλλά στην κάλυψη κρίσιμων σημείων και υποδομών από χαμηλά ιπτάμενες απειλές, οι οποίες συχνά διαφεύγουν από τα μεγαλύτερα συστήματα αεράμυνας. Για τον λόγο αυτό εντάσσεται στην κατηγορία των συστημάτων σημειακής άμυνας και λειτουργεί ως το πρώτο επίπεδο ενός ευρύτερου αντιαεροπορικού δικτύου.
Aπό το στρατό ξηράς στην αεροπορία
Το σύστημα εισήλθε για πρώτη φορά σε επιχειρησιακή υπηρεσία το 2021, αρχικά στην έκδοση HISAR-A+, η οποία αποτελεί αναβαθμισμένη παραλλαγή με βελτιωμένες δυνατότητες ανίχνευσης και εμπλοκής στόχων. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, τα συστήματα αυτού του τύπου είχαν παραδοθεί κυρίως στον στρατό ξηράς.
Η ένταξή τους πλέον και στην πολεμική αεροπορία σηματοδοτεί μια νέα φάση στην κατανομή των αντιαεροπορικών δυνατοτήτων εντός των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και ενισχύει τη λογική της διακλαδικής αεράμυνας.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο τουρκικό πρόγραμμα «Steel Dome», το οποίο φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο, πολυεπίπεδο δίκτυο αεράμυνας. Το δόγμα αυτό στηρίζεται στη διασύνδεση συστημάτων μικρής, μεσαίας και μεγάλης εμβέλειας, ραντάρ, αισθητήρων και κέντρων διοίκησης, ώστε να υπάρχει ενιαία εικόνα του εναέριου χώρου και ταχεία αντίδραση σε κάθε απειλή.
Στην πράξη, το HISAR-A καλύπτει το χαμηλότερο επίπεδο αυτού του δικτύου, αναλαμβάνοντας την άμυνα σε κοντινές αποστάσεις, ενώ άλλα συστήματα μεγαλύτερης εμβέλειας, όπως το HISAR-O και το SİPER, αναλαμβάνουν την αντιμετώπιση πιο απομακρυσμένων στόχων. Η λογική αυτή επιτρέπει στην Τουρκία να δημιουργεί ένα «στρώμα προστασίας» γύρω από κρίσιμες στρατιωτικές και πολιτικές υποδομές.
Οι απειλές των drones
Η ενίσχυση της τουρκικής αεράμυνας έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων περιφερειακών εντάσεων και ραγδαίας εξέλιξης των απειλών από drones και πυραυλικά συστήματα ακριβείας.
Η εμπειρία από σύγχρονες συγκρούσεις έχει δείξει ότι τα χαμηλού κόστους μη επανδρωμένα αεροσκάφη μπορούν να προκαλέσουν δυσανάλογα μεγάλες ζημιές, εάν δεν υπάρχει αποτελεσματικό δίκτυο αναχαίτισης σε χαμηλά ύψη.
Mείωση εξάρτησης από ξένα συστήματα
Σε αυτό το περιβάλλον, η Τουρκία επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από ξένα οπλικά συστήματα και να αναπτύξει εγχώριες λύσεις που θα καλύπτουν το σύνολο του αντιαεροπορικού φάσματος.
Η παράδοση του HISAR-A και των λοιπών συστημάτων εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη στρατηγική, η οποία συνδυάζει την αμυντική αυτονομία με την τεχνολογική αναβάθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων.
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι το HISAR-A δεν αποτελεί απλώς ένα μεμονωμένο οπλικό σύστημα, αλλά μέρος μιας συνολικής αρχιτεκτονικής αεράμυνας που επιχειρεί να ανταγωνιστεί αντίστοιχα δυτικά και ισραηλινά μοντέλα δικτυοκεντρικής άμυνας.
Η επιτυχία -ή η αποτυχία- του Steel Dome θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό το κατά πόσο η Τουρκία μπορεί να μετατραπεί σε αυτάρκη δύναμη στον τομέα της αεράμυνας.
