Η προσοχή των διεθνών αγορών στρέφεται αυτή την εβδομάδα στη Fed, καθώς τα νέα στοιχεία για τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ και οι πρώτες τοποθετήσεις στη Βουλή του νέου προέδρου, Κέβιν Γουόρς, αναμένεται να καθορίσουν τις προσδοκίες για τα επιτόκια. Την ίδια ώρα κι άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες προετοιμάζονται για κρίσιμες αποφάσεις στη σκιά νέων εντάσεων στη Μέση Ανατολή με τις συγκρούσεις ΗΠΑ-Ιράν και το συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία.
Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) εισέρχεται σε μία από τις πιο κρίσιμες εβδομάδες του καλοκαιριού, καθώς οι νέες ενδείξεις για την πορεία του πληθωρισμού και η πρώτη εμφάνιση του νέου προέδρου της, Κέβιν Γουόρς, ενώπιον του Κογκρέσου αναμένεται να διαμορφώσουν το κλίμα ενόψει της συνεδρίασης του Ιουλίου για τα επιτόκια, σχολιάζουν αναλυτές.
Ο Γουόρς θα καταθέσει την Τρίτη στην Επιτροπή Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών της Βουλής των Αντιπροσώπων, το μεσημέρι λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση των στοιχείων για τον δείκτη τιμών καταναλωτή (CPI) του Ιουνίου από το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ. Την Τετάρτη θα ακολουθήσει νέα κατάθεσή του στη Γερουσία, αμέσως μετά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων για τον δείκτη τιμών παραγωγού (PPI).
Fed: Ο πληθωρισμός και ο Κέβιν Γουόρς στο επίκεντρο των αγορών
Οι δύο αυτές παρεμβάσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς θα αποτελέσουν το πρώτο δημόσιο τεστ της νέας ηγεσίας της Fed απέναντι στους βουλευτές και τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg εκτιμούν ότι τόσο τα στοιχεία για τις τιμές καταναλωτή όσο και εκείνα για τις τιμές παραγωγού θα δείξουν κάποια αποκλιμάκωση σε σχέση με την έντονη άνοδο που καταγράφηκε την περίοδο Μαρτίου – Μαΐου.
Σημαντικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει η υποχώρηση των τιμών της βενζίνης, η οποία εκτιμάται ότι συνέβαλε στη μείωση του συνολικού πληθωρισμού. Μάλιστα, δεν αποκλείεται ο δείκτης τιμών καταναλωτή να καταγράψει την πρώτη μηνιαία πτώση από την έναρξη της πανδημίας το 2020.
Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι εξίσου καθησυχαστική σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό στην παραγωγή. Οι αναλυτές θεωρούν ότι οι επιπτώσεις από την ενεργειακή αναστάτωση που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν συνεχίζουν να περνούν σταδιακά στην πραγματική οικονομία, διατηρώντας αυξημένες τις πιέσεις στο κόστος παραγωγής.
Ειδικότερα, ο δομικός δείκτης τιμών παραγωγού, ο οποίος εξαιρεί τις ευμετάβλητες κατηγορίες τροφίμων και ενέργειας, εκτιμάται ότι θα επιταχυνθεί στο 5,2% σε ετήσια βάση, έναντι 4,9% τον προηγούμενο μήνα.
Ο Κέβιν Γουόρς (αριστερά) κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου © EPA/WILL OLIVER
Τα στοιχεία που θα κρίνουν την επόμενη κίνηση της Fed
Παράλληλα με τις καταθέσεις του Κέβιν Γουόρς, αρκετά ακόμη κορυφαία στελέχη της Fed επιστρέφουν στις δημόσιες παρεμβάσεις, σηματοδοτώντας το τέλος της περιόδου σχετικής σιωπής που ακολούθησε την αλλαγή ηγεσίας στην αμερικανική κεντρική τράπεζα.
Τη Δευτέρα μίλησε ο διοικητής Κρίστοφερ Γουόλερ, ενώ την Τετάρτη θα τοποθετηθούν ο πρόεδρος της Fed της Νέας Υόρκης, Τζον Γουίλιαμς, και η διοικήτρια Λίζα Κουκ.
Την Πέμπτη ακολουθούν ο αντιπρόεδρος της Fed Φίλιπ Τζέφερσον, η πρόεδρος της Fed του Ντάλας, Λόρι Λόγκαν, καθώς και ο πρόεδρος της Fed του Κάνσας Σίτι, Τζεφ Σμιντ.
Οι παρεμβάσεις αυτές αναμένεται να προσφέρουν σημαντικές ενδείξεις για τις ισορροπίες που διαμορφώνονται στο εσωτερικό της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής της Fed, καθώς οι επενδυτές προσπαθούν να εκτιμήσουν αν πλησιάζει νέα αύξηση επιτοκίων.
Προς το παρόν, πάντως, οι αγορές εμφανίζονται συγκρατημένες. Σύμφωνα με την ανάλυση του Bloomberg Economics, οι επενδυτές αποτιμούν σε περίπου 24% την πιθανότητα αύξησης των επιτοκίων στη συνεδρίαση του Ιουλίου, ποσοστό που θεωρείται χαμηλό ώστε να δικαιολογεί προσδοκίες για άμεση παρέμβαση της Fed.
Όπως επισημαίνει ο επικεφαλής οικονομολόγος του Bloomberg για τις ΗΠΑ, Άντριου Σέιτσερ, για να αυξηθούν ουσιαστικά αυτές οι πιθανότητες θα απαιτούνταν αφενός σημαντικά υψηλότερος του αναμενόμενου πληθωρισμός και αφετέρου μια ξεκάθαρα επιθετική («hawkish») στάση από τον Κέβιν Γουόρς κατά την κατάθεσή του στο Κογκρέσο, σενάριο που προς το παρόν δεν θεωρείται το επικρατέστερο.
Πέρα από τα στοιχεία για τον πληθωρισμό, η αμερικανική οικονομία θα δώσει αυτή την εβδομάδα επιπλέον ενδείξεις για την ανθεκτικότητά της. Την Πέμπτη ανακοινώνονται τα στοιχεία για τις λιανικές πωλήσεις, ενώ την Παρασκευή ακολουθούν οι δείκτες βιομηχανικής παραγωγής, οι νέες ενάρξεις κατοικιών και ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης.
Διλήμματα για τα επιτόκια στις κεντρικές τράπεζες του πλανήτη
Εκτός από τη Fed, οι επενδυτές θα παρακολουθήσουν στενά και τις αποφάσεις ή τις δημόσιες παρεμβάσεις άλλων μεγάλων κεντρικών τραπεζών, καθώς το γεωπολιτικό περιβάλλον και οι πληθωριστικές πιέσεις συνεχίζουν να επηρεάζουν τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας.
Στον Καναδά οι αναλυτές εκτιμούν ότι η κεντρική τράπεζα θα διατηρήσει αμετάβλητο το βασικό επιτόκιο στο 2,25% για έκτη διαδοχική συνεδρίαση, καθώς επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην επιβράδυνση του πληθωρισμού λόγω των εμπορικών εντάσεων με τις ΗΠΑ και στις νέες πληθωριστικές πιέσεις που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή.
Στην Ασία, το ενδιαφέρον στρέφεται στην Τράπεζα της Κορέας, η οποία αναμένεται να εξετάσει νέα αύξηση των επιτοκίων. Από την ανάληψη των καθηκόντων του τον Απρίλιο, ο διοικητής Σιν Χιουν Σονγκ έχει προειδοποιήσει ότι ο επίμονος πληθωρισμός, η ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη, η αποδυνάμωση του γουόν και η συνεχιζόμενη άνοδος των τιμών των ακινήτων συνηγορούν υπέρ μιας πιο περιοριστικής νομισματικής πολιτικής. Οι περισσότεροι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι το βασικό επιτόκιο θα αυξηθεί στο 2,75%.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα ανακοινώνει τα στοιχεία για το ΑΕΠ του δεύτερου τριμήνου, με τις προβλέψεις να κάνουν λόγο για επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 4,5% σε ετήσια βάση. Τα στοιχεία αναμένεται να επιβεβαιώσουν τη διαφοροποίηση μεταξύ των ισχυρών εξαγωγών και της υποτονικής εγχώριας ζήτησης, ενώ οι λιανικές πωλήσεις εκτιμάται ότι υποχώρησαν εκ νέου τον Ιούνιο, μετά την πρώτη πτώση που καταγράφηκε τον Μάιο από το 2022.
Στοιχεία για την οικονομική ανάπτυξη θα ανακοινώσουν επίσης η Σιγκαπούρη και η Μαλαισία, ενώ στην Ινδία θα δημοσιοποιηθούν τόσο ο πληθωρισμός όσο και η ανεργία. Αν και ο πληθωρισμός προβλέπεται να κινηθεί στο 4,3%, παραμένει κάτω από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας για το οικονομικό έτος, χωρίς ωστόσο να αποκλείονται πιο αυστηρά μηνύματα κατά την επόμενη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής.
Στην Αυστραλία, οι αγορές θα αξιολογήσουν τους δείκτες καταναλωτικής και επιχειρηματικής εμπιστοσύνης, οι οποίοι συνεχίζουν να αντανακλούν επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας © ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI
ΕΚΤ και Στουρνάρας: Η γεωπολιτική αβεβαιότητα αλλάζει τα δεδομένα
Στην Ευρώπη, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται τόσο στα νέα οικονομικά στοιχεία όσο και στα μηνύματα που θα εκπέμψουν τα στελέχη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) πριν από την έναρξη της περιόδου σιωπής ενόψει της επόμενης συνεδρίασης για τα επιτόκια.
Τη Δευτέρα αναμένεται δημόσια παρέμβαση της Ιζαμπέλ Σνάμπελ, ενώ την Τετάρτη θα μιλήσει ο διοικητής της Τράπεζας της Ιταλίας, Φάμπιο Πανέτα.
Το οικονομικό περιβάλλον στην ευρωζώνη έχει επιδεινωθεί μετά την αναζωπύρωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, γεγονός που οδήγησε τους οικονομολόγους να αναθεωρήσουν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη. Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, η ανάπτυξη το 2026 εκτιμάται πλέον στο 0,5%, έναντι 0,7% που προβλεπόταν έναν μήνα νωρίτερα και 0,8% που αποτελεί το βασικό σενάριο της ίδιας της ΕΚΤ.
Καθοριστικό ρόλο στις αναθεωρήσεις αυτές διαδραμάτισε η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και οι δυσκολίες στις ενεργειακές μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ, μετά και τις δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι η εκεχειρία με το Ιράν έχει τερματιστεί, παρά το γεγονός ότι οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται. Με τον ίδιο να διατηρεί την πίεση στον Γουορς για χαμηλά επιτόκια της Fed.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι δηλώσεις του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ και διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος υπογράμμισε ότι η επανέναρξη των εχθροπραξιών ουσιαστικά έφερε την ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα «πίσω στο σημείο μηδέν», καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις αυξάνουν εκ νέου την αβεβαιότητα για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.
Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση των εκτιμήσεων για τον πληθωρισμό, οι οποίες διαμορφώνονται στο 2,8% για το τρέχον έτος, οι αναλυτές εξακολουθούν να θεωρούν ότι οι τιμές θα παραμείνουν αισθητά υψηλότερα από τον στόχο του 2%.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η επικρατέστερη εκτίμηση είναι ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε ακόμη μία αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, μετά την κίνηση του Ιουνίου, ενώ η πρώτη μείωση του κόστους δανεισμού τοποθετείται χρονικά περίπου έναν χρόνο αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2027.
Η εβδομάδα περιλαμβάνει ακόμη στοιχεία για τη βιομηχανική παραγωγή, το εξωτερικό εμπόριο και τον τελικό πληθωρισμό της ευρωζώνης, τα οποία θα συμβάλουν στη διαμόρφωση των προσδοκιών για τη μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής.
Το παγκόσμιο βλέμμα στα παγκόσμια επιτόκια
Στο ετήσιο φόρουμ της Σίντρα της Πορτογαλίας, πριν μερικές ημέρες, η Fed, η ΕΚΤ, η Τράπεζα της Αγγλίας και η Τράπεζα του Καναδά συμφώνησαν ότι η υπερβολική καθοδήγηση των αγορών μπορεί πλέον να περιορίζει την αποτελεσματικότητα των αποφάσεών τους. Οι νέοι χρησμοί γίνονται σε μια περίοδο όπου οι μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες του κόσμου εγκαταλείπουν σταδιακά το μοντέλο της forward guidance, επιλέγοντας μια πιο ευέλικτη και προσανατολισμένη στα οικονομικά δεδομένα προσέγγιση στη χάραξη της νομισματικής πολιτικής.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, παραδέχθηκε στην Πορτογαλίας, ότι η τράπεζα «εγκλωβίστηκε» από τις δεσμεύσεις της, ενώ ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, επισήμανε πόσο δύσκολη είναι η αποδέσμευση από τέτοιες προσδοκίες. Την ίδια ώρα, ο νέος πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, γνωστός επικριτής της forward guidance, δρομολογεί πέντε ομάδες εργασίας για την αναθεώρηση του πλαισίου λειτουργίας της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας. Το νέο αυτό περιβάλλον διαμορφώνεται ενώ ο πληθωρισμός πιέζει ξανά στη σκιά της αστάθειας στη Μέση Ανατολή.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη δημοσίευση του μηνιαίου ΑΕΠ, καθώς και στις παραδοσιακές ομιλίες στο Mansion House από την υπουργό Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς και τον διοικητή της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, οι οποίες αναμένεται να προσφέρουν νέα σήματα για τις προθέσεις της βρετανικής κεντρικής τράπεζας.
Στον Καναδά, η αγορά προεξοφλεί ότι η κεντρική τράπεζα θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, ενώ στο Ισραήλ ο πληθωρισμός αναμένεται να επιβραδυνθεί περαιτέρω, εξέλιξη που ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για νέες μειώσεις επιτοκίων τους επόμενους μήνες.
Στην Ελβετία θα δημοσιοποιηθούν τα πρακτικά της τελευταίας συνεδρίασης της κεντρικής τράπεζας, ενώ στην Αγκόλα οι αναλυτές προβλέπουν νέα μείωση του κόστους δανεισμού.
Στη Λατινική Αμερική, η προσοχή στρέφεται κυρίως στην Αργεντινή, όπου ο πληθωρισμός του Ιουνίου εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει για τρίτο συνεχόμενο μήνα, ενισχύοντας τις προσπάθειες της κυβέρνησης του Χαβιέρ Μιλέι να σταθεροποιήσει την οικονομία.
Παράλληλα, η Βραζιλία θα ανακοινώσει στοιχεία για την οικονομική δραστηριότητα και τις λιανικές πωλήσεις, με τους αναλυτές να αξιολογούν κατά πόσο η δημοσιονομική στήριξη εξακολουθεί να αντισταθμίζει τις επιπτώσεις της αυστηρής νομισματικής πολιτικής.
Η εικόνα που διαμορφώνεται διεθνώς δείχνει ότι, παρά τις διαφορετικές συνθήκες σε κάθε οικονομία, το βασικό δίλημμα παραμένει κοινό: οι κεντρικές τράπεζες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στη συγκράτηση του πληθωρισμού και στη διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι ανακοινώσεις της εβδομάδας αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά τις προσδοκίες των αγορών για τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων, με τη Fed να παραμένει στο επίκεντρο, αλλά την ΕΚΤ και τις υπόλοιπες μεγάλες νομισματικές αρχές να διαμορφώνουν επίσης το διεθνές οικονομικό σκηνικό.
