Οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τις προσπάθειες για την κατασκευή αγωγού που θα μεταφέρει ιρακινό πετρέλαιο μέσω Συρίας προς τη Μεσόγειο, δημιουργώντας μια εναλλακτική διαδρομή εξαγωγών που παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με το Bloomberg, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία και το Ιράκ, Τόμας Μπάρακ, συντονίζει συνομιλίες με τις κυβερνήσεις των δύο χωρών, καθώς και με μεγάλες ενεργειακές εταιρείες, μεταξύ των οποίων η Chevron, για την αναβίωση ενός παλαιού αγωγού που παραμένει ανενεργός εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια.
Ιράν και Ιράκ © Χ.com
Στο επίκεντρο ο αγωγός Κιρκούκ – Μπανιάς
Το βασικό σχέδιο αφορά την αποκατάσταση του αγωγού Κιρκούκ–Μπανιάς, μήκους περίπου 800 χιλιομέτρων, ο οποίος συνδέει τα πετρελαϊκά κοιτάσματα του βόρειου Ιράκ με το συριακό λιμάνι της Μπανιάς στη Μεσόγειο. Ο αγωγός υπέστη σοβαρές ζημιές μετά την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και έκτοτε παραμένει εκτός λειτουργίας.
Παράλληλα εξετάζεται και εναλλακτική διαδρομή από τη Βασόρα προς τη Χαντίθα, η οποία θα μπορούσε στη συνέχεια να συνδεθεί με τη Συρία, την Τουρκία ή την Ιορδανία.
Στόχος η παράκαμψη του Ορμούζ
Η πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις πρόσφατες συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο και τη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Η κρίση ανέδειξε την ανάγκη δημιουργίας εναλλακτικών οδών εξαγωγής, ώστε οι παραγωγοί της Μέσης Ανατολής να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από ένα τόσο ευάλωτο θαλάσσιο πέρασμα. Ήδη χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία διαθέτουν αγωγούς που παρακάμπτουν το Ορμούζ, ενώ πλέον αντίστοιχες λύσεις εξετάζουν και το Ιράκ με το Κουβέιτ.
Ενδιαφέρον από μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες
Στις συζητήσεις συμμετέχουν, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εκτός από τη Chevron, η TotalEnergies, η TI Capital και η UCC Holding του Κατάρ, οι οποίες εξετάζουν επενδύσεις που θα μπορούσαν να μετατρέψουν τη Συρία σε σημαντικό ενεργειακό κόμβο για τις εξαγωγές πετρελαίου προς τις διεθνείς αγορές.
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι στηρίζει τις προσπάθειες αποκατάστασης του αγωγού, εκτιμώντας ότι αμερικανικές εταιρείες θα μπορούσαν να αναλάβουν σημαντικό ρόλο στην κατασκευή του.
Τα μεγάλα εμπόδια
Παρά τις φιλοδοξίες του σχεδίου, η υλοποίησή του θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη. Η πιθανή διαδρομή του αγωγού περνά από περιοχές του δυτικού Ιράκ και της ανατολικής Συρίας όπου εξακολουθούν να δρουν πυρήνες του Ισλαμικού Κράτους, ενώ απαιτούνται επενδύσεις πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων για την πλήρη ανακατασκευή του δικτύου, των αντλιοστασίων και των συνοδευτικών υποδομών.
Επιπλέον, φιλοϊρανικές ένοπλες οργανώσεις στο Ιράκ αντιδρούν στην ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας με τη Συρία, θεωρώντας ότι ένα τέτοιο έργο θα αποδυνάμωνε την επιρροή της Τεχεράνης στην περιοχή.
Γεωπολιτική και οικονομική σημασία
Το Ιράκ, που πριν από τον πόλεμο ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός του OΠΕΚ, είδε την παραγωγή του να μειώνεται σημαντικά λόγω της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που επιβάρυνε τα δημόσια οικονομικά της χώρας.
Για την Ουάσινγκτον, ένας νέος αγωγός προς τη Μεσόγειο θα ενίσχυε την ενεργειακή ασφάλεια των συμμάχων της, θα μείωνε τη στρατηγική σημασία του Ορμούζ και θα περιόριζε την ικανότητα του Ιράν να επηρεάζει τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου μέσω της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού.
Παράλληλα, θα μπορούσε να συμβάλει στην οικονομική ανάκαμψη της μεταπολεμικής Συρίας, εφόσον η χώρα αποκτήσει ρόλο βασικού διαμετακομιστικού κόμβου για το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής.
