Κλιμακώνεται η σύγκρουση της CK Hutchison με τον Παναμά για δύο στρατηγικά λιμάνια στις εισόδους της Διώρυγας του Παναμά, με τον όμιλο του Χονγκ Κονγκ να προσφεύγει πλέον σε διεθνή διαιτησία και να διεκδικεί αποζημίωση άνω του 1,5 δισ. δολαρίων.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η CK Hutchison υποστηρίζει ότι οι ενέργειες των παναμαϊκών αρχών οδήγησαν στην «καταστροφή των επενδύσεών της» στη χώρα και παραβίασαν διεθνή συμφωνία προστασίας επενδύσεων.
Η διαμάχη αφορά τα λιμάνια Μπαλμπόα και Κριστομπάλ, τα οποία βρίσκονται στις εισόδους της Διώρυγας του Παναμά και για σχεδόν τρεις δεκαετίες βρίσκονταν υπό τη διαχείριση της θυγατρικής Panama Ports Company.
Η CK Hutchison υποστηρίζει ότι μια σειρά μέτρων που έλαβε ο Παναμάς μεταξύ 2025 και 2026 κατέληξε στην ακύρωση της σύμβασης παραχώρησης και στην ανάληψη του ελέγχου των δύο τερματικών από το κράτος.
Οι προσπάθειες να επιτευχθεί συμβιβασμός πριν από την έναρξη της διαδικασίας διαιτησίας απέτυχαν, σύμφωνα με την εταιρεία. Το διοικητικό συμβούλιο της CK Hutchison δηλώνει ότι «διαφωνεί έντονα» με τις ενέργειες του Παναμά και ότι θα συνεχίσει να διεκδικεί τα δικαιώματά του τόσο βάσει της διεθνούς επενδυτικής συμφωνίας όσο και του διεθνούς δικαίου.
Την προσφυγή και το ύψος της απαίτησης άνω του 1,5 δισ. δολαρίων επιβεβαιώνει και το Reuters, σημειώνοντας ότι πρόκειται για νέα διαδικασία, διαφορετική από τη διαιτησία που έχει ήδη κινήσει η Panama Ports Company.
Από εμπορική διαφορά σε γεωπολιτική σύγκρουση
Η υπόθεση έχει ξεπεράσει εδώ και μήνες τα όρια μιας επιχειρηματικής διαφοράς. Τα δύο λιμάνια βρίσκονται σε κομβικά σημεία της Διώρυγας του Παναμά και έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της ευρύτερης αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας για την επιρροή σε στρατηγικές υποδομές της Λατινικής Αμερικής.
Η σύγκρουση κλιμακώθηκε τον Ιανουάριο, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο του Παναμά έκρινε αντισυνταγματικό το καθεστώς λειτουργίας των λιμανιών από την Panama Ports Company. Τον Φεβρουάριο οι παναμαϊκές αρχές ανέλαβαν τον διοικητικό και επιχειρησιακό έλεγχο των τερματικών στο Μπαλμπόα και το Κριστομπάλ, απομακρύνοντας τη θυγατρική της CK Hutchison από τη λειτουργία τους. Η ίδια η εταιρεία έχει χαρακτηρίσει την κρατική παρέμβαση παράνομη.
Η απόφαση του δικαστηρίου είχε θεωρηθεί πολιτική νίκη για την κυβέρνηση Τραμπ, η οποία είχε ασκήσει έντονες πιέσεις για περιορισμό της κινεζικής επιρροής γύρω από τη Διώρυγα.
Από την άλλη πλευρά, το Πεκίνο αντέδρασε έντονα. Το αρμόδιο γραφείο της Κίνας για τις υποθέσεις του Χονγκ Κονγκ χαρακτήρισε την απόφαση «αβάσιμη, παράλογη και εξωφρενική», επισημαίνοντας ότι η σύμβαση της Hutchison βρισκόταν σε ισχύ επί σχεδόν 30 χρόνια.
Παράλληλες διαιτησίες και απαιτήσεις δισεκατομμυρίων
Η νέα κίνηση της CK Hutchison έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά νομικών ενεργειών γύρω από τα δύο λιμάνια. Η Panama Ports Company έχει ήδη προσφύγει χωριστά σε διεθνή διαιτησία κατά του Παναμά. Τον Μάρτιο η εταιρεία είχε ανακοινώσει ότι διεκδικεί τουλάχιστον 2 δισ. δολάρια σε αποζημιώσεις, υποστηρίζοντας ότι η κρατική παρέμβαση παραβίασε τα συμβατικά και περιουσιακά της δικαιώματα.
Παράλληλα, η θυγατρική έχει κινηθεί νομικά και κατά της A.P. Møller-Maersk. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η Panama Ports Company κατηγορεί τον δανέζικο ναυτιλιακό κολοσσό ότι συνέβαλε στην υπονόμευση της μακροχρόνιας σύμβασής της και ότι ευθυγραμμίστηκε με τις παναμαϊκές αρχές σε ένα σχέδιο αντικατάστασης του υφιστάμενου διαχειριστή των λιμανιών.
Η Maersk έχει απορρίψει τις κατηγορίες, δηλώνοντας ότι δεν θεωρεί πως φέρει ευθύνη για τις αξιώσεις και ότι θα απαντήσει στο κατάλληλο νομικό φόρουμ.
Στον αέρα το deal των 23 δισ. δολαρίων
Η σύγκρουση στον Παναμά έχει παράλληλα περιπλέξει ένα από τα μεγαλύτερα deals στον παγκόσμιο λιμενικό κλάδο. Η CK Hutchison είχε ανακοινώσει τον Μάρτιο του 2025 συμφωνία αρχής για την πώληση μεγάλου μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου λιμένων της, σε μια συναλλαγή συνολικής αξίας περίπου 23 δισ. δολαρίων. Στη συμφωνία περιλαμβανόταν αρχικά και το 90% της Panama Ports Company, μαζί με τα λιμάνια Μπαλμπόα και Κριστομπάλ.
Η συναλλαγή προέβλεπε την πώληση δεκάδων λιμενικών υποδομών σε κοινοπραξία με επικεφαλής την BlackRock και έχει έκτοτε βρεθεί στο επίκεντρο τόσο αμερικανικών όσο και κινεζικών πιέσεων.
Η απώλεια των δύο παναμαϊκών τερματικών δημιουργεί πλέον ένα πρόσθετο νομικό και οικονομικό εμπόδιο στην ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Σύμφωνα με το Reuters, η CK Hutchison είχε αναφέρει μόλις την περασμένη εβδομάδα ότι η διακοπή των δραστηριοτήτων στον Παναμά επιβάρυνε τα αποτελέσματα της λιμενικής της δραστηριότητας κατά 496 εκατ. δολάρια Χονγκ Κονγκ, περίπου 63 εκατ. δολάρια ΗΠΑ.
Χωρίς την επίδραση του Παναμά, τα προσαρμοσμένα EBITDA της εταιρείας θα είχε ενισχυθεί κατά 10% σε όρους δημοσιευμένων συναλλαγματικών ισοτιμιών και κατά 6% σε τοπικά νομίσματα, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Wall Street Journal.
Η CK Hutchison δεν βλέπει ανάγκη απομείωσης
Παρά την απώλεια ελέγχου των δύο λιμανιών και την κλιμάκωση της δικαστικής διαμάχης, η διοίκηση της CK Hutchison εμφανίζεται πεπεισμένη για την ισχύ των νομικών της επιχειρημάτων.
Σε τηλεδιάσκεψη για τα αποτελέσματα του ομίλου, η διοίκηση ανέφερε ότι δεν θεωρεί αναγκαία, σε αυτή τη φάση, την εγγραφή απομείωσης για τις δραστηριότητες στον Παναμά.
Η θέση της εταιρείας είναι ότι οι νομικές αξιώσεις της παραμένουν ισχυρές και ότι υπάρχουν επαρκείς λόγοι για να επιδιώξει αποζημίωση μέσω των διεθνών διαδικασιών.
Με την απαίτηση των 1,5 δισ. δολαρίων, η σύγκρουση γύρω από τα λιμάνια της Διώρυγας μεταφέρεται πλέον σε ακόμη μεγαλύτερη κλίμακα. Πέρα από τις οικονομικές αξιώσεις, όμως, η υπόθεση παραμένει άμεσα συνδεδεμένη με τη μάχη επιρροής ΗΠΑ και Κίνας σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες εμπορικές αρτηρίες του κόσμου.
