Σημαντική ανάσα σε χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στο καθεστώς του νόμου Κατσέλη προσφέρει η καθαρογραφή της απόφασης από την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη βάζει οριστικό τέλος στην πολυετή ταλαιπωρία των δανειοληπτών, καθώς ξεκαθαρίζει το τοπίο σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στις ρυθμισμένες οφειλές. Η «Καθημερινή» σημειώνει πως με βάση τη δικαστική κρίση, οι επιπλέον επιβαρύνσεις θα επιβάλλονται πλέον αποκλειστικά στο ποσό της μηνιαίας δόσης και όχι στο συνολικό εναπομείναν κεφάλαιο του χρέους, περιορίζοντας δραστικά τα υπέρογκα πανωτόκια.
Αν και τα μέλη του ανωτάτου δικαστηρίου είχαν καταλήξει στη συγκεκριμένη κρίση από τον περασμένο Φεβρουάριο κατά τη διάρκεια της διάσκεψής τους, η επίσημη έκδοση της απόφασης καθυστέρησε περίπου τέσσερις μήνες. Στο μεσοδιάστημα αυτό, τα τραπεζικά ιδρύματα και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (funds) συνέχιζαν να αγνοούν την ουσία της κρίσης, περιμένοντας την τυπική καθαρογραφή του κειμένου. Ως εκ τούτου, οι οφειλέτες υποχρεώνονταν να καταβάλλουν ιδιαίτερα υψηλά ποσά. Η δημοσιοποίηση, ωστόσο, του ολοκληρωμένου σκεπτικού της απόφασης επιλύει οριστικά τη διαφωνία, επιβάλλοντας μια ερμηνεία που προστατεύει τους δανειολήπτες.
Η νομική αυτή τομή προέκυψε με ευρεία πλειοψηφία (35 έναντι 12), καθώς οι αρεοπαγίτες απέρριψαν τις θέσεις των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και υιοθέτησαν τα επιχειρήματα των οφειλετών για τον ανατοκισμό των κόκκινων δανείων. Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, τα άμεσα αποτελέσματα της απόφασης αφορούν όσους έχουν ήδη προσφύγει στη δικαιοσύνη. Επειδή, όμως, η συγκεκριμένη διαδικασία είχε τον χαρακτήρα πιλοτικής δίκης, η ερμηνεία που δόθηκε δεσμεύει όλα τα κατώτερα δικαστήρια της ουσίας που εξετάζουν παρόμοιες εκκρεμείς υποθέσεις. Παράλληλα, ακόμα και όσοι δανειολήπτες δεν έχουν κινηθεί δικαστικά μέχρι σήμερα, αποκτούν πλέον το δικαίωμα να το πράξουν, αξιοποιώντας το δεδικασμένο της Ολομέλειας.
Το ζήτημα ξεκίνησε από ένα προδικαστικό ερώτημα του πρώην Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, το οποίο υποβλήθηκε στον Άρειο Πάγο μετά από αίτηση μιας δανειολήπτριας. Η αιτούσα ζητούσε την ερμηνεία μιας παλαιότερης δικαστικής απόφασης του 2012 που αφορούσε τη διάσωση της πρώτης κατοικίας της. Το βασικό ερώτημα ήταν αν το επιτόκιο που προβλέπει ο νόμος 3869/2010 πρέπει να εφαρμόζεται εξαρχής πάνω στο συνολικό ρυθμισμένο κεφάλαιο ή αν πρέπει να υπολογίζεται ξεχωριστά σε κάθε μηνιαία δόση κατά τον χρόνο της αποπληρωμής της.
Το δικαστήριο απάντησε υπέρ της δεύτερης εκδοχής, ωστόσο δεν εξέδωσε απόφαση για το θέμα της αναδρομικότητας, καθώς αυτό δεν περιλαμβανόταν στο αρχικό ερώτημα που του κατατέθηκε. Αυτό σημαίνει ότι δεν διευκρινίστηκε αυτόματα αν η απόφαση καλύπτει και τα αυξημένα ποσά που είχαν ήδη εισπράξει οι τράπεζες τα προηγούμενα έτη.
Παρ’ όλα αυτά, νομικές πηγές επισημαίνουν ότι η εξέλιξη αυτή ανοίγει διάπλατα τον δρόμο για νέες δικαστικές διεκδικήσεις. Οι δανειολήπτες που επιθυμούν να ανακτήσουν τα επιπλέον χρήματα που κατέβαλαν παράνομα εξαιτίας του λανθασμένου υπολογισμού των τόκων, μπορούν πλέον να στραφούν κατά των τραπεζών και των funds. Η διεκδίκηση αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της κατάθεσης νέων αγωγών, με κύριο νομικό πάτημα τις διατάξεις περί αδικαιολόγητου (αθέμιτου) πλουτισμού.
