Η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν τράβηξε την προσοχή των Ελλήνων και εξελίχθηκε σε θέμα ευρύτερης δημόσιας συζήτησης, όπως προκύπτει από πανελλαδική έρευνα της Κάπα Research, με την συνολική εικόνα να είναι κατά βάση θετική, τόσο για την ίδια την ταινία όσο και για τον αντίκτυπο που εκτιμάται ότι μπορεί να έχει στη διεθνή προβολή της Ελλάδας, στον τουρισμό και στο ενδιαφέρον για τον ελληνικό πολιτισμό.
Η έρευνα της Κάπα Research πραγματοποιήθηκε από τις 31 Ιουλίου έως τις 2 Αυγούστου 2026 σε δείγμα 1.575 ατόμων από τις 13 περιφέρειες της χώρας – εκ των οποίων όμως μόνον τα 238 άτομα είχαν παρακολουθήσει την ταινία – επιτρέποντας τη σύγκριση ανάμεσα στις απόψεις των θεατών και όσων δεν την είχαν δει.
Το πρώτο στοιχείο που ξεχώρισε πάντως ήταν η πολύ υψηλή αναγνωρισιμότητα της παραγωγής. Εννέα στους δέκα Έλληνες ανέφεραν ότι γνωρίζουν ή έχουν τουλάχιστον ακούσει κάτι για την «Οδύσσεια», με το 41% να αναφέρει ότι γνωρίζει αρκετά για την ταινία και άλλο ένα 49% ότι «κάτι έχει ακούσει». Μόλις το 9% δήλωσε πλήρη άγνοια.
Συν τοις άλλοι, το 48% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι έχει συμμετάσχει σε συζητήσεις με θέμα την ταινία, ποσοστό που φτάνει στο 84% μεταξύ εκείνων που την έχουν ήδη παρακολουθήσει.
Το ενδιαφέρον για την Ελλάδα
Η πλειοψηφία των Ελλήνων πιστεύει ότι η ταινία έχει σημαντικό αντίκτυπο για την εικόνα της Ελλάδας στο εξωτερικό. Το 68% της κοινής γνώμης θεωρεί ειδικότερα ότι η «Οδύσσεια» ενισχύει τη διεθνή εικόνα της Ελλάδας, με το 28% να απαντά ότι τη δυναμώνει «σίγουρα» και το 40% «μάλλον».
Η θετική αποτίμηση γίνεται ακόμη εντονότερη μεταξύ όσων έχουν δει την ταινία, καθώς εκεί το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 87%. Αντίθετα, στους μη θεατές περιορίζεται στο 64%, παραμένοντας πάντως πλειοψηφικό.
Η σύνδεση με την προβολή της Ελλάδας αποτυπώνεται ακόμη καθαρότερα στις απαντήσεις των θεατών. Το 79% συμφωνεί ότι η ταινία επιτελεί σημαντική προβολή της Ελλάδας και του ελληνικού πολιτισμού, ενώ το 75% θεωρεί ότι ενισχύει τη χώρα ως τουριστικό προορισμό. Παράλληλα, το 72% εκτιμά ότι μπορεί να φέρει τις νεότερες γενιές πιο κοντά στην αρχαία ελληνική γραμματεία.
Επτά στους δέκα θεατές δίνουν θετικό βαθμό
Η ίδια η κινηματογραφική εμπειρία αξιολογείται επίσης θετικά. Το 71% όσων είδαν την «Οδύσσεια» χαρακτηρίζει την ταινία πολύ ή αρκετά καλή, έναντι μόλις 8% που τη βαθμολογεί αρνητικά. Ένας στους πέντε τη χαρακτηρίζει μέτρια.
Ικανοποίηση και ενθουσιασμός είναι τα κυρίαρχα συναισθήματα μετά την προβολή. Το 45% δηλώνει ότι βγήκε από την αίθουσα με αίσθημα ικανοποίησης και το 18% με ενθουσιασμό ή δέος, ενώ ένα ακόμη 3% αναφέρει υπερηφάνεια. Στον αντίποδα, απογοήτευση δηλώνει το 9%, σκεπτικισμό επίσης το 9% και οργή ή θυμό μόλις το 2%.
Στα επιμέρους χαρακτηριστικά, τα οπτικά εφέ και η φωτογραφία συγκεντρώνουν θετικές γνώμες από το 86% των θεατών. Ακολουθούν οι ερμηνείες του Ματ Ντέιμον ως Οδυσσέα και της Αν Χάθαγουεϊ ως Πηνελόπης με 85%, η μουσική με 82% και η σκηνοθεσία του Κρίστοφερ Νόλαν με 81%.
Πιο συγκρατημένη είναι η αποτίμηση για το σενάριο και την πλοκή, που αξιολογούνται θετικά από το 63%, ενώ η ίδια η μεταφορά του ομηρικού έπους στον κινηματογράφο συγκεντρώνει μόλις 48% θετικές κρίσεις.
Διχάζει η μαύρη «Ελένη»
Η έρευνα καταγράφει πάντως και σαφείς διαιρέσεις. Διχάζει πρωτίστως η επιλογή της μαύρης Λουπίτα Νιόνγκο, κενυατικής καταγωγής, για τον ρόλο της Ωραίας Ελένης: οι θετικές ή ουδέτερες προσεγγίσεις συγκεντρώνουν συνολικά 46%, όσο και οι αρνητικές.
Η στάση διαφοροποιείται αισθητά μεταξύ θεατών και μη θεατών. Στους πρώτους, το 62% αντιμετωπίζει την επιλογή θετικά ή ουδέτερα και το 38% αρνητικά. Μεταξύ όσων δεν έχουν δει την ταινία, οι αντίστοιχες αναλογίες διαμορφώνονται σε 44% και 49%.
Παρόμοια είναι η εικόνα και στο ζήτημα της καλλιτεχνικής ελευθερίας. Το 57% της κοινής γνώμης συμφωνεί γενικότερα να γυρίζονται ταινίες βασισμένες στην ελληνική αρχαία ιστορία και μυθολογία ακόμη και όταν αποκλίνουν από την αυθεντική εκδοχή. Όταν όμως τίθεται το ερώτημα εάν «η καλλιτεχνική ελευθερία του σκηνοθέτη είναι πιο σημαντική από την πιστή τήρηση του κειμένου», το κοινό εμφανίζεται περισσότερο μοιρασμένο: 40% συμφωνεί και 39% διαφωνεί.
Από την κινηματογραφική αίθουσα πίσω στον Όμηρο
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα είναι ότι η ταινία φαίνεται να λειτουργεί ως αφετηρία για περαιτέρω ενασχόληση με το ομηρικό έργο. Το 36% των θεατών δήλωσε ότι θέλησε να συζητήσει την «Οδύσσεια» και τον μύθο του Οδυσσέα με την οικογένειά του, ενώ το 31% αναζήτησε ή θέλησε να συγκρίνει τις διαφορές μεταξύ της ταινίας και του πρωτότυπου κειμένου.
Το 27% δήλωσε ότι παρακινήθηκε να αναζητήσει περισσότερες πληροφορίες για τον Όμηρο, την «Οδύσσεια» και την «Ιλιάδα», ενώ το 11% εξέφρασε ενδιαφέρον να διαβάσει από την αρχή ένα από τα δύο έπη. Μικρότερο, αλλά υπαρκτό, είναι και το ταξιδιωτικό αποτύπωμα: το 3% αναφέρει ότι δημιουργήθηκε ενδιαφέρον για επίσκεψη στην Ιθάκη ή σε άλλους τόπους που συνδέονται με την «Οδύσσεια».
Καταληκτικά, όπως προκύπτει από την έρευνα της Κάπα Research, οι Έλληνες διαφωνούν για το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει μια σύγχρονη κινηματογραφική διασκευή του Ομήρου, όμως η πλειονότητα βλέπει στην παραγωγή του Νόλαν μια ευκαιρία διεθνούς προβολής και ενίσχυσης του ελληνικού τουρισμού παρά μια απειλή για την ελληνική πολιτιστική κληρονομιά.
