Τίτλοι τέλους πέφτουν και τυπικά πλέον, για την άλλοτε εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών εταιρεία, Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες ΑΒΕΕ, καθώς το Πρωτοδικείο Αθηνών κήρυξε την επιχείρηση σε κατάσταση πτώχευσης, επισφραγίζοντας μία μακρά περίοδο οικονομικής αδυναμίας, δικαστικών εκκρεμοτήτων και αποτυχημένων προσπαθειών εξυγίανσης. Με την υπ’ αριθμόν 118/2026 απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών, στο Τμήμα Πτωχεύσεων της Εκούσιας Δικαιοδοσίας, έγινε δεκτή η αίτηση πτώχευσης που είχε κατατεθεί κατά της εταιρείας. Η υπόθεση είχε επανέλθει προς συζήτηση με την από 31 Οκτωβρίου 2025 κλήση, ενώ η αρχική αίτηση πτώχευσης είχε κατατεθεί στις 16 Ιουνίου 2025. Εκ των βασικών μετόχων της εταιρείας υπήρξαν ο Γιάννης Κατσίβελης, από κοινού με τον Lewis Nigel.
Η πορεία προς την κατάρρευση είχε ουσιαστικά ξεκινήσει από το 2008, όταν η τότε εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών εταιρεία προσέφυγε στο άρθρο 99, επιχειρώντας να προστατευθεί από τους πιστωτές της. Έκτοτε υπήρξαν κατά καιρούς προσπάθειες ανασύνταξης, μεταξύ των οποίων και η αναζήτηση στρατηγικού επενδυτή τα προηγούμενα χρόνια, χωρίς όμως να υπάρξει πρωτοβουλία που να οδηγήσει σε πραγματική διάσωση.
Την ίδια στιγμή, η πολιτική επιθετικών τιμών που φέρεται να ακολούθησε επί μακρόν δεν επιβάρυνε μόνο τη δική της οικονομική θέση, αλλά επηρέασε συνολικά την αγορά. Ανταγωνιστές της έχουν καταγγείλει ότι η πρακτική dumping άσκησε ισχυρές πιέσεις στον κλάδο, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος διαρκούς οικονομικής ασφυξίας.
Ορισμός συνδίκου πτώχευσης
Σύμφωνα με την απόφαση, η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες ΑΒΕΕ», με έδρα τη λεωφόρο Πεντέλης στο Χαλάνδρι, κηρύχθηκε σε πτώχευση, ενώ ως χρόνος παύσης πληρωμών ορίστηκε η 30ή Απριλίου 2024. Παράλληλα, διορίστηκε σύνδικος πτώχευσης η εταιρεία «Νικόλαος Δημ. Μαράντος Μονοπρόσωπη ΙΚΕ», με διακριτικό τίτλο «NM Asset Management Advisors», η οποία θα αναλάβει τη σφράγιση της περιουσίας της πτωχής εταιρείας.
Με τον τρόπο αυτόν, ολοκληρώνεται και θεσμικά η πορεία μιας εταιρείας που είχε συνδεθεί επί σειρά ετών με τις αναταράξεις στον κλάδο των ελληνικών ιχθυοκαλλιεργειών. Η Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες συγκαταλέγεται στις εταιρείες του κλάδου που είχαν βρεθεί εδώ και χρόνια σε δυσχερή θέση. Η πορεία της προς την πτώχευση είχε διαφανεί ήδη από προηγούμενες κινήσεις, μεταξύ των οποίων η απόρριψη αίτησης εξυγίανσης από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, αλλά και η κατάθεση αίτησης πτώχευσης από την «Ε. Κόλλιας Α.Ε.».
Είχε προηγηθεί, στις 26 Ιουνίου 2025, η κατάθεση της αίτησης πτώχευσης κατά της Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες, ενώ στη συνέχεια υπήρξε νέα κλήση με αίτημα τον ορισμό δικασίμου για την εκκρεμή υπόθεση. Η εταιρεία τελούσε, επίσης, σε αναστολή καταχώρισης στο ΓΕΜΗ λόγω μη έγκαιρης δημοσίευσης των οικονομικών καταστάσεων των χρήσεων 2023 και 2024.
Η περίπτωση της Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες εντάσσεται στο ευρύτερο χρονικό ενός κλάδου που, παρά τη σημαντική εξαγωγική του δυναμική, βρέθηκε διαχρονικά αντιμέτωπος με υπερδανεισμό, επιχειρηματικές αστοχίες, έντονο ανταγωνισμό και προβλήματα συγκέντρωσης. Από τη δεκαετία του 1980, όταν η ελληνική ιχθυοκαλλιέργεια αναπτύχθηκε με ώθηση από κοινοτικές ενισχύσεις, έως τα χρόνια του Χρηματιστηρίου και τις διαδοχικές εξαγορές μικρότερων μονάδων, ο κλάδος πέρασε από φάσεις ταχείας ανάπτυξης αλλά και βαθιάς κρίσης.
Η πτώχευση της Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία ο κλάδος εξακολουθεί να βρίσκεται σε φάση αναδιάταξης, με φόντο και τις εξελίξεις γύρω από την Avramar, τον μεγαλύτερο όμιλο ιχθυοκαλλιεργειών της χώρας και την επικείμενη ολοκλήρωση της απόκτησή της από τον καναδικό κολοσσό της Cooke. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τις παθογένειες ενός τομέα που θα μπορούσε να αποτελεί ισχυρό εξαγωγικό πυλώνα για την ελληνική οικονομία, αλλά συχνά εγκλωβίστηκε σε υψηλές υποχρεώσεις, ατελείς επιχειρηματικές στρατηγικές και εσωτερικές συγκρούσεις.
Οι νέες κινήσεις Κατσίβελη στα ψάρια
Στο ίδιο περιβάλλον αποκτά ενδιαφέρον και η πρόσφατη επανεμφάνιση του Γιάννη Κατσιβέλη, προσώπου που είχε συνδεθεί με την πορεία της Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες, μέσω νέων εταιρικών σχημάτων στον χώρο της ιχθυοκαλλιέργειας. Πρόσφατα ιδρύθηκαν οι εταιρείες «Ραμνούντα Ιχθυοκαλλιέργειες» και «Λαγονήσι Ιχθυοκαλλιέργειες», με κοινό μέτοχο τη «Ρόδας Ιχθυοκαλλιέργειες Α.Ε.», στην οποία ο ίδιος εμφανίζεται στη διοίκηση.
Η δικαστική κήρυξη της πτώχευσης για την Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες κλείνει έναν κύκλο που είχε ανοίξει ουσιαστικά εδώ και πολλά χρόνια. Το ερώτημα, πλέον, είναι εάν ο κλάδος θα καταφέρει να αφήσει πίσω του τα επαναλαμβανόμενα προβλήματα του παρελθόντος ή εάν παλαιές πρακτικές και πρόσωπα θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την επόμενη μέρα της ελληνικής ιχθυοκαλλιέργειας.
Οι παλινωδίες και τα προβλήματα στον κλάδο των ιχθυοκαλλιεργειών στην Ελλάδα
Η περίπτωση των Ελληνικών Ιχθυοκαλλιεργειών δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός για τον κλάδο στη χώρα μας. Θυμίζουμε ότι το 2017, μετά από μια μακρά περίοδο προβλημάτων για τους δύο μεγάλους παίκτες της ελληνικής ιχθυοκαλλιέργειας, τον Νηρέα και τη Σελόντα, οι πιστώτριες τράπεζες ανέθεσαν ρόλο συμβούλων στις Lazard, Alvarez & Marsal και PwC. Στόχος ήταν να δρομολογηθεί η εξυγίανση των δύο εταιρειών, οι οποίες είχαν συμβάλει, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, στη συσσώρευση των παθογενειών που ταλαιπώρησαν τον κλάδο και επηρέασαν αργότερα και την εικόνα της Avramar. Η τελευταία, μετά τη συνένωση Νηρέα και Σελόντα, κληρονόμησε το σύνολο των δανειακών τους υποχρεώσεων, με αποτέλεσμα ο δανεισμός της να υπερβαίνει τα 400 εκατ. ευρώ. Εικόνα που θα μπορούσε να αλλάξει τα επόμενα χρόνια με την είσοδο της Cooke στη μεγαλύτερη εταιρεία ιχθυοκαλλιεργειών στην Ελλάδα. Προ ολίγων ημερών άλλωστε ο Τζόελ Ρίτσαρντσον, αντιπρόεδρος της Cooke, συμμετείχε σε κλαδικό συνέδριο και ανέφερε ότι δεν αποκλείονται νέες εξαγορές στην Ελλάδα.
Οι παθογένειες της ελληνικής ιχθυοκαλλιέργειας
Στα βασικά αίτια της προβληματικής πορείας της ελληνικής ιχθυοκαλλιέργειας εντάσσονται, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, οι προσωπικές στρατηγικές και οι ανταγωνισμοί μεταξύ πρωταγωνιστών του κλάδου. Παρά τις κατά καιρούς συζητήσεις για συγχωνεύσεις και συγκέντρωση δυνάμεων, οι κινήσεις αυτές δεν προχώρησαν, καθώς προσέκρουσαν σε αντιπαραθέσεις και αντικρουόμενα συμφέροντα. Η ιχθυοκαλλιέργεια στην Ελλάδα αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1980, με στήριξη από τις επιδοτήσεις της τότε ΕΟΚ, η οποία επεδίωκε την ενίσχυση της καλλιέργειας ψαριών λόγω της μείωσης των αλιευμάτων στα ευρωπαϊκά ύδατα. Η πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις προσέλκυσε, ωστόσο, και πρόσωπα χωρίς ουσιαστική γνώση του αντικειμένου, που κινήθηκαν περισσότερο με βραχυπρόθεσμη λογική κέρδους παρά με σχέδιο μακροχρόνιας ανάπτυξης.
Στα χρόνια της χρηματιστηριακής ευφορίας, ο κλάδος γνώρισε έντονες ανακατατάξεις. Εισηγμένες εταιρείες προχώρησαν σε αλλεπάλληλες εξαγορές μικρότερων επιχειρήσεων, συχνά χωρίς σαφή στρατηγικό σχεδιασμό. Οι κινήσεις αυτές μπορεί να ενίσχυαν πρόσκαιρα τη χρηματιστηριακή τους εικόνα, δεν οδήγησαν όμως σε βιώσιμη ανάπτυξη ούτε για τις ίδιες ούτε για την αγορά συνολικά. Ευθύνες αποδίδονται και στο τραπεζικό σύστημα, καθώς στελέχη της αγοράς υποστηρίζουν ότι οι τράπεζες χρηματοδότησαν αφειδώς εταιρείες του κλάδου. Η υπερσυσσώρευση δανείων δημιούργησε συνθήκες οικονομικής ασφυξίας, αφού πολλές επιχειρήσεις δεν μπορούσαν να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους. Στην περίπτωση της Avramar, ο δανεισμός άνω των 400 εκατ. ευρώ δεν προέκυψε από τη σημερινή της λειτουργία, αλλά αποτελεί κληρονομιά των Νηρέα και Σελόντα, καθώς και της Δίας, η οποία είχε εξαγοραστεί από τη Σελόντα το 2016 και κουβαλούσε επίσης σημαντικά οικονομικά βάρη.
