Χρηματιστήριο: Τα διδάγματα του sell off
Η σημερινή συνεδρίαση στο Χρηματιστήριο Αθηνών ξεκινά με τους επενδυτές να αξιολογούν ένα επιβαρυμένο διεθνές περιβάλλον. Η εκτίναξη του πετρελαίου πάνω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, η πτώση του S&P 500 κοντά στο 1% και οι απώλειες περίπου 2% στα μεγάλα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια συνθέτουν σκηνικό επιφυλακτικότητας. Παρά τις πιέσεις, η εικόνα της ελληνικής αγοράς δεν παραπέμπει σε μαζική εκκαθάριση θέσεων. Ο Γενικός Δείκτης δοκίμασε εκ νέου τη ζώνη των 2.450 μονάδων, με ενδοσυνεδριακό χαμηλό στις 2.457 μονάδες, επίπεδο που λειτούργησε ξανά ως στήριξη. Η περιοχή είχε εγκαταλειφθεί πρόσφατα, γεγονός που της προσδίδει τεχνική σημασία. Ο υπεύθυνος συναλλαγών της Beta Χρηματιστηριακή, κ. Τάκης Ζαμάνης, σημειώνει πως από τα χαμηλά του Φεβρουαρίου έως το πρόσφατο υψηλό 17 ετών στις 2.560 μονάδες, στις 6 Ιουλίου, η ελληνική αγορά κινήθηκε παράλληλα με ένα ευνοϊκό διεθνές περιβάλλον, καθώς οι βασικοί ξένοι δείκτες κατέγραφαν διαδοχικά ιστορικά υψηλά, ακόμη και κατά τη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή. Έτσι, εκτιμούν ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί επαναφορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών προς τα πρόσφατα υψηλά, εφόσον βελτιωθεί το διεθνές κλίμα.
Στο επίκεντρο των πιέσεων βρέθηκε ξανά ο τραπεζικός κλάδος. Την ώρα που οι ευρωπαϊκές τραπεζικές μετοχές υποχωρούσαν περισσότερο από 3%, παρά τις εξελίξεις γύρω από τη δημόσια πρόταση της UniCredit για την Commerzbank, ο ελληνικός τραπεζικός δείκτης έκλεισε με απώλειες 2,13%, στις 2.798 μονάδες. Το επίπεδο αυτό βρίσκεται χαμηλότερα τόσο από την κορυφή των 2.859 μονάδων στις αρχές Φεβρουαρίου όσο και από το πρόσφατο υψηλό των 2.901 μονάδων, από το οποίο η διόρθωση διαμορφώνεται στο 3,55%. Ωστόσο, η συμπεριφορά των συναλλαγών δεν επιβεβαιώνει εικόνα γενικευμένου sell off. Οι όγκοι παρέμειναν κοντά στα συνήθη επίπεδα των τελευταίων μηνών, χωρίς την ένταση προηγούμενων περιόδων ισχυρής αναταραχής. Στην Alpha Bank διακινήθηκαν περίπου 8,2 εκατ. μετοχές, στην Εθνική Τράπεζα 2,5 εκατ., στη Eurobank λιγότερες από 10 εκατ. και στην Τράπεζα Πειραιώς λίγο περισσότερες από 5 εκατ. τίτλοι. Συγκριτικά, κατά την έντονη γεωπολιτική αναταραχή του Μαρτίου οι αντίστοιχοι όγκοι ήταν αισθητά υψηλότεροι. Η εικόνα αυτή οδηγεί πολλούς επαγγελματίες της αγοράς στο συμπέρασμα ότι η χθεσινή διόρθωση προήλθε κυρίως από περιορισμένη διάθεση για νέες αγορές και όχι από μαζικές αναγκαστικές πωλήσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι αρκετές τραπεζικές μετοχές απομακρύνθηκαν από τα ενδοσυνεδριακά χαμηλά τους. Η Τράπεζα Πειραιώς ανέκαμψε από τα 8,87 ευρώ για να κλείσει στα 9,06 ευρώ, η Alpha Bank από τα 3,94 ευρώ τερμάτισε στα 4,02 ευρώ, η Εθνική Τράπεζα περιόρισε τις απώλειες μετά την υποχώρηση έως τα 15,14 ευρώ, ενώ η Eurobank αντέδρασε από τα 4,12 ευρώ για να ολοκληρώσει στα 4,28 ευρώ. Η πορεία της σημερινής συνεδρίασης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς αγορές, καθώς η μεταβλητότητα παραμένει αυξημένη και οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στο γεωπολιτικό και ενεργειακό μέτωπο.
Οι μετοχές που άντεξαν στην πίεση
Μέσα στο αρνητικό κλίμα, πάντως, ορισμένες μετοχές υψηλής κεφαλαιοποίησης επέδειξαν αξιοσημείωτες αντοχές. Η ΔΕΗ περιόρισε σημαντικά τις αρχικές πιέσεις, ολοκληρώνοντας τη συνεδρίαση στα 23,90 ευρώ με οριακές απώλειες 0,83%, αφού είχε προηγουμένως υποχωρήσει έως τα 23,44 ευρώ. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ κινήθηκε ουσιαστικά σε συγχρονισμό με τον Γενικό Δείκτη, ενώ η Titan έκλεισε με περιορισμένη πτώση 0,49% στα 51,15 ευρώ, παρά το γεγονός ότι ενδοσυνεδριακά είχε διολισθήσει έως τα 49,58 ευρώ, επίπεδα που είχε να προσεγγίσει από τις αρχές Ιουνίου. Ανθεκτική αποδείχθηκε και η Aktor, η οποία βρίσκεται εν όψει σημαντικών εταιρικών κινήσεων, όπως η επικείμενη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 650 εκατ. ευρώ και η έκδοση ομολογιακού δανείου 300 εκατ. ευρώ. Η μετοχή περιόρισε τις ενδοσυνεδριακές απώλειες από τα 13,70 ευρώ και ολοκλήρωσε τη συνεδρίαση στα 14,26 ευρώ, με οριακή μεταβολή -0,28%.
Ξεχωριστή ήταν και η εικόνα της ΕΥΔΑΠ, η οποία συνέχισε την ανοδική της πορεία, καταγράφοντας νέα υψηλά και κλείνοντας πάνω από τα 12 ευρώ. Η αγορά εξακολουθεί να αποτιμά θετικά τη συμμετοχή της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στο μετοχικό της κεφάλαιο, στοιχείο που ενισχύει το επενδυτικό ενδιαφέρον για τη μετοχή ακόμη και σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας. Αντίστοιχα, καλύτερη εικόνα από τον μέσο όρο της αγοράς παρουσίασαν και οι μετοχές του ενεργειακού κλάδου, με τη Motor Oil να ολοκληρώνει τη συνεδρίαση ανοδικά στα 42,84 ευρώ και την Helleniq Energy να περιορίζει τις απώλειές σε επίπεδα αισθητά χαμηλότερα από εκείνα του Γενικού Δείκτη.
Τι είδε ο Χρ. Μεγάλου και ο ρόλος της Πειραιώς στις χρηματοδοτήσεις για την άμυνα
Δώδεκα διεθνείς τράπεζες, μεταξύ των οποίων η J.P. Morgan, η Commerzbank, η Deutsche Bank, η ING και η National Bank of Canada, μετέχουν στην πρωτοβουλία για τη σύσταση της Παγκόσμιας Τράπεζας για την Άμυνα και την Ασφάλεια (Defence, Security and Resilience Bank, DSRB) και η Τράπεζα Πειραιώς είναι η μοναδική από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Σε πηγαδάκια δημοσιογράφων, ο CEO της Πειραιώς, Χρήστος Μεγάλου, μιλούσε τουλάχιστον έναν χρόνο πριν για το πεδίο χρηματοδοτήσεων που ανοίγουν οι αμυντικές ανάγκες και είναι μεγάλη επιτυχία η ένταξη της Τράπεζας Πειραιώς, μαζί με διεθνείς κολοσσούς, στο αρχικό σχήμα των τραπεζών που μετέχουν στο εγχείρημα της Παγκόσμιας Τράπεζας για την Άμυνα. Η DSRB θα χρηματοδοτεί επενδύσεις στην άμυνα, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα, μέσω δανείων, εγγυήσεων και προσέλκυσης ιδιωτικών κεφαλαίων. Θα αποτελέσει τον θεσμικό παράγοντα που θα ενισχύσει τη χρηματοδότηση της αμυντικής βιομηχανίας των συμμάχων, καθώς, ενώ υπάρχει η ιδιωτική χρηματοδότηση, είναι αναγκαία η ύπαρξη ενός αξιόπιστου εταίρου ικανού να μοιράζεται τον κίνδυνο, να παρέχει εγγυήσεις, να ενισχύει την πιστοληπτική ποιότητα και να δημιουργεί την απαραίτητη εμπιστοσύνη για τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της ανάπτυξης της αμυντικής βιομηχανίας. Πρόκειται για ένα θεσμικό κομμάτι που έλειπε από τη Διεθνή Χρηματοπιστωτική Αρχιτεκτονική. Με την ίδρυση της DSRB αναμένεται να απελευθερωθούν σημαντικά μεγαλύτεροι όγκοι δανεισμού προς αμυντικές εταιρείες σε όλα τα συμμαχικά κράτη, ιδιαίτερα προς τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των αμυντικών αλυσίδων εφοδιασμού. Αυτό θα επιτρέψει στους κατασκευαστές να αυξήσουν την παραγωγή, να ενισχύσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού, να επενδύσουν σε προηγμένες δυνατότητες και να αναπτύξουν την παραγωγική ικανότητα, που διασφαλίζει τη συλλογική μας ασφάλεια.
Τα σούπερ μάρκετ και η «γλάστρα»
Ένα από τα πιο περίπλοκα και λιγότερο ορατά κεφάλαια στις σχέσεις σούπερ μάρκετ και προμηθευτών είναι οι περίφημες παροχές. Στην αγορά όλοι γνωρίζουν ότι η συζήτηση δεν σταματά στην τιμή καταλόγου, ούτε σε μια απλή έκπτωση πάνω στο τιμολόγιο. Το πραγματικό παζάρι αρχίζει μετά, όταν στο τραπέζι μπαίνουν πιστωτικά, προβολές, συμμετοχές σε φυλλάδια, δεκαήμερα ή δεκαπενθήμερα προωθητικών ενεργειών, καλύτερες θέσεις στο ράφι, ειδικές χρεώσεις για νέα καταστήματα και κόστη κεντρικοποίησης παραγγελιών. Το αποτέλεσμα είναι ότι η τελική επιβάρυνση για τον προμηθευτή μπορεί σε αρκετές περιπτώσεις να φτάνει ή και να ξεπερνά το 40% της αρχικής τιμής καταλόγου. Γι’ αυτό και πολλοί προμηθευτές λένε συχνά ότι άλλο πράγμα είναι η εμπορική συμφωνία στα χαρτιά και άλλο η πραγματική καθαρή τιμή που μένει στο τέλος. Μέσα σε αυτό το πλέγμα υπάρχει και η λεγόμενη «γλάστρα». Έτσι αποκαλούν ορισμένοι στην αγορά την πρώτη παραγγελία που καλείται να προσφέρει ο προμηθευτής για να γεμίσει το ράφι ενός νέου καταστήματος. Η παρομοίωση μόνο τυχαία δεν είναι. Όπως κάποιος πηγαίνει μια γλάστρα στα εγκαίνια ενός μαγαζιού, έτσι και ο προμηθευτής βάζει το πρώτο εμπόρευμα ως ένα είδος «δώρου εισόδου». Μόνο που εδώ το δώρο έχει κόστος, διαπραγμάτευση και τελικά βαραίνει σημαντικά τον λογαριασμό της συνεργασίας.
Στην Dimand ακίνητο του ΕΦΚΑ στη Σταδίου
Ένα ακόμη βήμα για την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του πραγματοποίησε, όπως μαθαίνουμε, ο e-ΕΦΚΑ, ολοκληρώνοντας τον δημόσιο πλειοδοτικό διαγωνισμό για την εκμίσθωση των ισόγειων εμπορικών χώρων του ιστορικού κτιρίου της Σταδίου 29, όπου στεγάζονται υπηρεσίες του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Το Διοικητικό Συμβούλιο του Φορέα ενέκρινε τα πρακτικά του διαγωνισμού και ανακήρυξε ως οριστική πλειοδότρια την εταιρεία Blueprint Properties Μονοπρόσωπη Α.Ε., θυγατρική της Dimand, η οποία συστάθηκε στις 13 Μαρτίου 2026, λίγες ημέρες μετά την προκήρυξη του διαγωνισμού. Σύμφωνα, μάλιστα, με τα εταιρικά έγγραφα, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Blueprint Properties είναι ο Δημήτρης Ανδριόπουλος, ενώ μέλη του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου είναι η Άννα Χαλκιαδάκη και η Όλγα Ιτσιού. Η μίσθωση αφορά τμήμα του ακινήτου συνολικής επιφάνειας 2.186,5 τετραγωνικών μέτρων, το οποίο αποτελείται από εννέα ισόγεια καταστήματα. Η εταιρεία επικράτησε στον διαγωνισμό καταθέτοντας οικονομική προσφορά ύψους 26.000 ευρώ μηνιαίως, ενώ η διαδικασία αφορά αποκλειστικά τους εμπορικούς χώρους του ισογείου. Το ακίνητο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα περιουσιακά στοιχεία του e-ΕΦΚΑ στο κέντρο της Αθήνας. Πρόκειται για το πρώην Μέγαρο ΤΣΑΥ, το οποίο ανεγέρθηκε το 1973 ως κτίριο γραφείων και καταστημάτων και αναπτύσσεται σε οκτώ ορόφους. Η κίνηση εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια του e-ΕΦΚΑ να ενεργοποιήσει περιουσιακά στοιχεία υψηλής εμπορικής αξίας, αυξάνοντας τα έσοδα από την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του, σε μια περίοδο κατά την οποία το ενδιαφέρον για επενδύσεις στο εμπορικό κέντρο της Αθήνας παραμένει ιδιαίτερα έντονο.
Το παλιό Ξενία στο Παλιούρι κάνει ακόμη ένα βήμα προς την αξιοποίηση
Ένα ακόμη κρίσιμο βήμα για την προώθηση της επένδυσης στο ιστορικό Ξενία Παλιουρίου στη Χαλκιδική πραγματοποιείται, καθώς το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων καλείται να γνωμοδοτήσει για την έγκριση της οριστικής αρχιτεκτονικής μελέτης που αφορά την ανέγερση νέων κτιρίων και τη διαμόρφωση του υπαίθριου χώρου, στο άμεσο και ευρύτερο περιβάλλον του διατηρητέου συγκροτήματος. Η εισήγηση περιλαμβάνει τη μελέτη αρχιτεκτονικής τοπίου, στοιχεία της στατικής μελέτης και της μελέτης ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και εντάσσεται στο πλαίσιο της ήδη εγκεκριμένης χωρικής ανάπτυξης σύνθετου τουριστικού καταλύματος (ΦΕΚ 95/Δ/2024). Η γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων αποτελεί μία ακόμη απαραίτητη διαδικασία για την ωρίμανση του έργου, καθώς αφορά ένα διατηρητέο συγκρότημα ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής αξίας. Εφόσον εγκριθεί, θα ανοίξει ο δρόμος για τα επόμενα στάδια αδειοδότησης πριν από την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών. Πρόκειται για ένα από τα πλέον μακροχρόνια εκκρεμή τουριστικά projects της χώρας. Το ακίνητο πέρασε το 2014 στον έλεγχο εταιρείας συμφερόντων του Ιβάν Σαββίδη, όταν αποκτήθηκε μέσω διαγωνισμού του τότε ΤΑΙΠΕΔ (νυν Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο) έναντι τιμήματος περίπου 14 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, δώδεκα χρόνια μετά την εξαγορά, η επένδυση δεν έχει ακόμη περάσει στη φάση της υλοποίησης, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχουν ξεκινήσει οικοδομικές εργασίες. Φορέας της επένδυσης είναι η Premium Resort Development, με πρόεδρο και διευθύνουσα σύμβουλο τη Μαρία Γκοντσάροβα και αντιπρόεδρο τον Αρτούρ Νταβιντιάν, στενούς συνεργάτες του Ιβάν Σαββίδη. Το σχέδιο προβλέπει την αποκατάσταση και ανάδειξη του διατηρητέου συγκροτήματος του Ξενία, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη νέων ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου σύνθετου τουριστικού καταλύματος υψηλών προδιαγραφών που θα επαναφέρει σε λειτουργία ένα από τα πλέον εμβληματικά ξενοδοχεία του πρώην προγράμματος Ξενία του ΕΟΤ.
Ο Άρης Σουλούνιας φέρνει την MGallery στη Ρόδο
Μετά την Αθήνα και την Ελούντα της Κρήτης, το brand MGallery Collection του ομίλου Accor ετοιμάζεται να επεκταθεί και στη Ρόδο. Πίσω από αυτήν την επέκταση βρίσκεται ένας άνθρωπος που μπορεί να μην είναι ιδιαίτερα γνωστός στο ευρύ κοινό, αλλά συγκαταλέγεται στα πιο έμπειρα στελέχη της ελληνικής ξενοδοχίας. Ο λόγος για τον Άρη Σουλούνια, διευθύνοντα σύμβουλο της Colossos SA και έναν από τους επιχειρηματίες που έχουν συνδέσει το όνομά τους με τη μετάβαση της Ρόδου σε ένα πιο ποιοτικό και πολυτελές τουριστικό προϊόν. Η συμφωνία της Colossos SA με την MGallery Collection του ομίλου Accor προβλέπει τη δημιουργία του MGallery Rhodes, ενός adults-only πολυτελούς resort 222 δωματίων στην Καλλιθέα, το οποίο προγραμματίζεται να ανοίξει την άνοιξη του 2027. Πρόκειται για μία ακόμη κίνηση αναβάθμισης του ξενοδοχειακού χαρτοφυλακίου της οικογένειας Σουλούνια, μετά την ανακατασκευή του Rodos Park, που αποτέλεσε το πρώτο boutique luxury ξενοδοχείο της Ρόδου, και τον πλήρη μετασχηματισμό του Amada Colossos Resort σε σύγχρονο πολυτελές θέρετρο. Ο Άρης Σουλούνιας, με σπουδές στον τουρισμό και τα οικονομικά στη Βρετανία, διαθέτει μακρά παρουσία και στα θεσμικά όργανα του κλάδου, καθώς σήμερα είναι αντιπρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος και μέλος του Δ.Σ. της Marketing Greece. Με τη νέα συνεργασία με την Accor επιχειρεί να τοποθετήσει ακόμη υψηλότερα τη Ρόδο στον χάρτη της διεθνούς πολυτελούς φιλοξενίας, αξιοποιώντας ένα από τα ισχυρότερα boutique brands της παγκόσμιας ξενοδοχειακής αγοράς.
Οι υψηλοί επισκέπτες από ΤΑQA Group, ADNOC και Mubadala στο έργο αντλησιοταμίευσης της Αμφιλοχίας
Στο «μικροσκόπιο» τριών κορυφαίων κρατικών επενδυτικών funds από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μπήκε το έργο αντλησιοταμίευσης της Αμφιλοχίας, που υλοποιεί η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή (θυγατρική του ομίλου Masdar), με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ να διατηρεί κεντρικό ρόλο στο κατασκευαστικό σκέλος. Όπως πληροφορήθηκε η στήλη, στελέχη της Masdar μαζί με στελέχη από το ΤΑQA Group, το ADNOC Group και το Mubadala επισκέφθηκαν το εργοτάξιο στην Αμφιλοχία και είχαν τη ευκαιρία να δουν ιδίοις όμμασι την πρόοδο στην πρώτη «πράσινη μπαταρία» μεγάλης κλίμακας και διάρκειας της Ελλάδας. Όπως τονίζει η Masdar, το έργο είναι ορόσημο για την ίδια, την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή και την Ελλάδα, Και τούτο διότι το project, που έχει συνολική εγκατεστημένη ισχύ 680 MW σε λειτουργία παραγωγής και 730 MW σε λειτουργία άντλησης, έρχεται να καλύψει ένα από τα βασικά κενά του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος: την ανάγκη για μεγάλη και ευέλικτη αποθήκευση ενέργειας, ώστε να μπορεί να αξιοποιείται μεγαλύτερο ποσοστό παραγωγής από αιολικά και φωτοβολταϊκά, χωρίς να αυξάνονται οι περικοπές πράσινης ενέργειας και οι πιέσεις στο δίκτυο. Παρά την αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή μετά τη συμφωνία με τη Masdar, η σφραγίδα της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ παραμένει έντονη, καθώς η Αμφιλοχία αποτελεί προϊόν της μακράς τεχνογνωσίας του ομίλου σε μεγάλα ενεργειακά και τεχνικά έργα. Το έργο εμφανίζεται στο κατασκευαστικό χαρτοφυλάκιο της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ως ένα από τα μεγάλα projects που στηρίζουν το ανεκτέλεστο του ομίλου. Με τον τρόπο αυτόν, η επένδυση λειτουργεί διπλά: αφενός ως στρατηγικό asset για την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή στον τομέα της αποθήκευσης και αφετέρου ως μεγάλο τεχνικό project για τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, σε μια περίοδο κατά την οποία ο όμιλος ενισχύει την παρουσία του σε υποδομές, παραχωρήσεις και ενεργειακά έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Να μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και Masdar για την εξαγορά του 50% του έργου της αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία βρίσκονται σε εξέλιξη, σε συνέχεια της αποφασης της πρώτης να ασκήσει το σχετικό δικαίωμα προαίρεσης (call option), με τον επικεφαλής της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Γιώργο Περιστέρη, να εκφράζει την εκτίμηση ότι σύντομα θα υπάρξει συμφωνία, κατά την πρόσφατη ετήσια Γενική Συνέλευση του Ομίλου.
Προχωράει η επένδυση της Wonderland στη Δυτική Μακεδονία
Κλείνει επιτέλους η πρώτη μεγάλη επένδυση στη Δυτική Μακεδονία. Αν και η κυβέρνηση είχε υποσχεθεί «λαγούς με πετραχήλια» στους «απολιγνιτοποιημένους» δυτικoμακεδόνες, όπως π.χ. megafactories παραγωγής μπαταριών, αυτοκινήτων και υδρογόνο, τελικά πολύ λίγα πράγματα έγιναν απ’ όλα αυτά. Ευτυχώς είναι επίμονος ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος και τελικά θα προχωρήσει η μεγάλη επένδυση της εταιρείας του, Wonderpant. Όλα δείχνουν να προχωράει η δημιουργία της υδροπονικής γεωργίας σε έκταση 300 στρεμμάτων στο λεκανοπέδιο της Πτολεμαΐδας. Το ακίνητο που θα γίνει η επένδυση τελικά θα μισθωθεί από την εταιρεία Μετάβαση Α.Ε. στη Wonderplant με όρους που δεν έχουν ακόμη γίνει γνωστοί. Οι όροι θα γίνουν γνωστοί στο μισθωτήριο της έκτασης. Η επένδυση έχει χαρακτηριστεί ως έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής και στόχος της εταιρείας είναι η δημιουργία ενός υπερσύγχρονου (state of the art) υδροπονικού θερμοκηπίου καλλιέργειας τομάτας. Σημειώνεται ότι η επένδυση της Wonderland «έφαγε πόρτα» δύο φορές, μία φορά επειδή η αρχική έκταση που της διατέθηκε είχε βρεθεί στο επίκεντρο της διαμάχης μεταξύ ελληνικού Δημοσίου και τοπικής αυτοδιοίκησης για την κυριότητά της και μια δεύτερη φορά επειδή η έκταση που υπέδειξε το ελληνικό Δημόσιο τελικά περιείχε αρχαιότητες και δεν μπορούσε η Εφορεία αρχαιοτήτων να επιτρέψει τη δημιουργία της μονάδας.
Οι κινήσεις-ματ του υπ. Δικαιοσύνης για την «εκκαθάριση» μη εξυπηρετούμενων οφειλών
Σημαντικά θα ξεμπλοκάρουν οι διαδικασίες «εκκαθάρισης» των μη εξυπηρετούμενων οφειλών που σέρνονται στα δικαστήρια, με θετικό αντίκτυπο και στη διάθεση ακινήτων στην αγορά, τρεις μεταρρυθμίσεις του υπουργείου Δικαιοσύνης για την επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης. Κατ’ αρχάς, από τις 4 Μαΐου οι διαταγές πληρωμής εκδίδονται πλέον από δικηγόρους, εγγεγραμμένους στα κατά τόπους Πρωτοδικεία. Αυτοί είναι υποχρεωμένοι να εκδίδουν τις διαταγές πληρωμής εντός 20 ημερών, από 2 χρόνια που έκαναν πριν να εκδοθούν οι διαταγές πληρωμής. Από την 1η Σεπτεμβρίου θα λάβει σάρκα και οστά η ηλεκτρονική πλατφόρμα ανακοπών, κλείνοντας ακόμη μία «πληγή» στο δικαστικό σύστημα και αποσυμφορώντας τα δικαστήρια και τον όγκο δουλειάς των δικαστών. Στην πλατφόρμα αυτήν όποιος έχει κάνει ανακοπή (π.χ. κατά πλειστηριασμού) και αυτή έχει λάβει δικάσιμο από τον Σεπτέμβριο του 2027 μέχρι και το 2039 (τόσο μακριά εκτείνεται σήμερα η εκδίκαση ανακοπών) θα μπορεί να ζητήσει εκδίκαση της ανακοπής νωρίτερα, μέσα στο 2027. Η δυνατότητα αυτή θα δοθεί στους ενδιαφερόμενους μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026 και μετά, όσοι δεν έφεραν νωρίτερα τις ανακοπές τους προς εκδίκαση, πολύ απλά θα τις χάνουν και θα θεωρείται ότι δεν τις άσκησαν ποτέ. Τέλος, από την 1η Σεπτεμβρίου, επίσης, θα ισχύσουν τα ηλεκτρονικά κατασχετήρια. Δηλαδή, μια κατάσχεση εις χείρας τρίτου που γινόταν μέχρι τώρα από τον ενδιαφερόμενο με δήλωση στο Πρωτοδικείο, τώρα θα γίνεται ηλεκτρονικά, μέσα από την πλατφόρμα των δικαστικών επιμελητών. Τα μέτρα αυτά θα επιταχύνουν σημαντικά τις διαδικασίες είσπραξης οφειλών τόσο από τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς όσο και από ιδιώτες, συμβάλλοντας στην εξυγίανση του ιδιωτικού χρέους. Σε ό,τι αφορά το ιδιωτικό χρέος προς τράπεζες και servicers, παραμένει υψηλό, με περίπου 80 δισ. κόκκινων δανείων να έχουν περάσει στις εταιρείες διαχείρισης. Ο λόγος είναι ότι, παρά τις αποπληρωμές και τις ρυθμίσεις που πραγματοποιούνται, τα δάνεια που παραμένουν σε καθυστέρηση συνεχίζουν να επιβαρύνονται με τόκους, οι οποίοι στις περισσότερες περιπτώσεις δεν μπορούν να διαγραφούν και έτσι διογκώνονται οι ονομαστικές απαιτήσεις.
Και χρέη προς το Δημόσιο στους servicers (;) και δάνεια του ν. Κατσέλη
Μιλώντας για τους servicers, ακούω ότι εξετάζεται να αναλάβουν και τη διαχείριση οφειλών προς το Δημόσιο. Στο μη εξυπηρετούμενο χρέος κυριαρχούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον δημόσιο τομέα, που ανέρχονται σε 165,2 δισ. ευρώ (69% των συνολικών ληξιπρόθεσμων οφειλών). Επί του παρόντος, πάντως, οι servicers ασχολούνται με την εφαρμογή της πρόσφατης νομοθετικής ρύθμισης για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη. Όσο για τις επιπτώσεις των χαμηλότερων ανακτήσεων από τη νομοθετική ρύθμιση, που προβλέπει εκτοκισμό μόνο στη μηνιαία δόση, οι servicers βλέπουν το ποτήρι μισογεμάτο. Αφενός, το ποσό της ζημίας που θα υποστούν οι ανακτήσεις στα χαρτοφυλάκια του «Ηρακλή» εκτιμάται σημαντικά χαμηλότερο -γύρω στα 400 εκατ. ευρώ- από το 1,1 δισ. που λεγόταν αρχικά. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει ανησυχία για τις κρατικές εγγυήσεις του «Ηρακλή». Αφετέρου, δεν τίθεται θέμα να αλλάξουν τα business plans που έχουν υποβάλει οι servicers. Συνολικά στον νόμο Κατσέλη έχουν ενταχθεί στον νόμο περίπου 100.000 υποθέσεις, από τις οποίες εκτιμάται ότι περίπου 70.000 παραμένουν ενεργές, ενώ εκκρεμεί η εκδίκαση ακόμη περίπου 10.000 υποθέσεων.
Επιπλέον εργαλείο για στήριξη της βιομηχανίας
Ευκαιρία για ακόμη μεγαλύτερη στήριξη της εγχώριας βιομηχανίας, ώστε να βελτιώσει τη διεθνή ανταγωνιστικότητά της, δίνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για την κρίση στη Μέση Ανατολή (METSAF). Όπως επισημαίνουν κύκλοι των επιχειρήσεων έντασης ενέργειας, η ευκαιρία αυτή προκύπτει από το γεγονός ότι το METSAF προβλέπει πως αν «ενεργοποιηθεί» μέχρι το τέλος του έτους ένα εθνικό σχήμα στήριξης, τότε τα ποσά που θα λάβουν οι επιχειρήσεις δεν θα σωρευτούν με τις ενισχύσεις από τα μέτρα ελάφρυνσης που ήδη έχει δρομολογήσει η κυβέρνηση. Υπενθυμίζεται ότι τα τρία αυτά μέτρα αθροίζουν για την περίοδο 2026-2030 500 εκατ. ευρώ. Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι πως το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων αφορά τον μηχανισμό αντιστάθμισης έμμεσων εκπομπών, όπου πρακτικά το όφελος προέρχεται κατά βάση από το ότι αποτράπηκε η μείωση των αποζημιώσεων, και όχι από το ότι αυτές αυξήθηκαν. Επίσης, για όσες επιχειρήσεις δεν είναι επιλέξιμες, είναι πολύ μικρή η ενίσχυση που τους αναλογεί από το «πακέτο» των 500 εκατ. ευρώ. Το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί με την έγκαιρη αξιοποίηση του METSAF, ώστε να δρομολογηθούν πρόσθετες ενισχύσεις για όλες τις βιομηχανίες, χωρίς σε αυτές να συνυπολογίζεται στο παραπάνω «πακέτο» και, κατά συνέπεια, να υπάρχει ο κίνδυνος υπέρβασης του ανώτατου ορίου κρατικών ενισχύσεων. Ωστόσο, η κυβέρνηση θα πρέπει να επιδείξει γρήγορα αντανακλαστικά, καθώς το «παράθυρο ευκαιρίας» κλείνει στο τέλος του έτους. Το σχήμα στήριξης θα ακολουθεί τις προβλέψεις του πλαισίου για την προώθηση της απανθρακοποίησης της βιομηχανίας (CISAF). Επομένως, θα επιτρέπει την επιδότηση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, με σκοπό τη μείωση έως 50% για το 50% της κατανάλωσης, υπό την προϋπόθεση πως η τελική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας δεν θα βρεθεί κάτω από τα 50 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι επιλέξιμες εταιρείες θα είναι υποχρεωμένες στην πορεία να δαπανήσουν το 50% της επιδότησης σε «πράσινες» επενδύσεις.
«Σιωπηρό» πριμ στο ΑΕΠ από τις εξοπλιστικές δαπάνες
Μπορεί τα εξοπλιστικά τα οποία αποκτά η χώρα μας να παράγονται στο εξωτερικό (πχ ΗΠΑ, Γαλλία, κ.λπ.), πλην όμως η δαπάνη για την απόκτηση τους «μετρά» ως επένδυση για την ελληνική οικονομία και έτσι συγκαταλέγεται στις συνιστώσες που ωθούν προς τα πάνω το ελληνικό ΑΕΠ. Αυτό αναφέρουν στην στήλη στελέχη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα οποία μετράνε με τη… σπιθαμή κάθε μεταβολή του ΑΕΠ, ειδικά στους αβέβαιους καιρούς μας, διευκρινίζοντας πως οι εν λόγω δαπάνες λογαριάζονται ως επενδύσεις, καθώς προσθέτουν τεχνογνωσία στην ελληνική οικονομία, ακόμα και αν τα εν λόγω προϊόντα παράγονται στην αλλοδαπή. Συνεπώς, οι εξοπλιστικές δαπάνες, οι οποίες -μάλιστα- αναμένεται να αυξηθούν ακόμα περισσότερο τα επόμενα χρόνια, προκειμένου -και- η Ελλάδα να φτάσει τον στόχο του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ (έως το 2035), θα αποτελούν ένα από τα βασικά μαξιλάρια της αύξησης του ΑΕΠ. Από την άλλη μεριά, δεν σημαίνει πως ζητούμενες δεν πρέπει είναι οι παραγωγικές επενδύσεις στη χώρα μας, έτσι ώστε να μη μένει μόνο η… τεχνογνωσία, αλλά και νέες παραγωγικές μονάδες. Με άλλα λόγια, αναφέρουν οι ίδιες πηγές πως δεν πρέπει οι εξοπλιστικές δαπάνες να παίξουν, αν και σε υποδεέστερο επίπεδο, τον ρόλο που παίζει ο τουρισμός και έτσι να αποκτήσουν άλλη μία εξωτερική εξάρτηση ως οικονομία…
Έρχεται νέο κύμα προσφυγών για συνταξιοδοτικά θέματα
Όποιος νομίζει πως δεν θα ασχοληθεί άλλο η κοινή γνώμη (και η κυβέρνηση) με τις προσφυγές των συνταξιούχων κατά των μνημονιακών νόμων, με τις εκδικάσεις από το ΣτΕ των υποθέσεων των αναδρομικών από τις μνημονιακές περικοπές στις κύριες και επικουρικές συντάξεις κατά το 11μηνο Ιουνίου 2025 – Μαΐου 2026, μάλλον να το ξανασκεφτεί. Πληροφορίες της στήλης αναφέρουν πως ετοιμάζονται προσφυγές (αν και όχι στο ΣτΕ) για δύο τουλάχιστον ζητήματα: Το πρώτο είναι οι εισφορές υγείας στις επικουρικές συντάξεις. Οι εν λόγω εισφορές επιβλήθηκαν από το 2016. Και αυτό παρά το γεγονός ότι υφίσταντο τότε και συνεχίζουν να υφίστανται εισφορές υγείας σε όλες τις κύριες συντάξεις. Με άλλα λόγια, ένας συνταξιούχους πληρώνει εισφορές υγείας τόσο για την κύρια σύνταξή του όσο και για την επικουρική του. Το δεύτερο ζήτημα, που ετοιμάζονται προσφυγές, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, είναι το γεγονός ότι ο νόμος Κατρούγκαλου προέβλεψε υπολογισμό των κύριων συντάξεων των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα με βάση το 14μηνο, καθώς οι εν λόγω εργαζόμενοι εισπράττουν 14 μισθούς (λόγω του 13ου και 14ου μισθού). Ωστόσο, προ του νόμου Κατρούγκαλου, δηλαδή οι συντάξεις όσων είχαν αποχώρηση από την απασχόληση πριν από τις 12/5/26, υπολογίζονταν σε 12μηνη βάση. Αν και οι παλιοί -προ του ν. Κατρούγκαλου- συνταξιούχοι είδαν τις συντάξεις τους να επανϋπολογίζονται με βάση τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης, δεν άλλαξε η βάση υπολογισμού τους: Παρέμειναν οι μισθοί κατά το 12μηνο, δηλαδή υπολογίστηκαν με βάση 15% χαμηλότερη σε σχέση με εκείνη των νέων συνταξιούχων (οι οποίες υπολογίστηκαν σε 14μηνη βάση). Άρα οι παλιοί συνταξιούχοι, πρώην μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα (αλλά και του Δημοσίου μέχρι την κατάργηση των Δώρων), θα μπορούσαν να διεκδικήσουν επανυπολογισμό των ανταποδοτικών συντάξεών τους…
