Από τα ορυχεία στα data centers – Το στοίχημα της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία
Από τα ορυχεία και τις λιγνιτικές μονάδες στα data centers και την τεχνητή νοημοσύνη επιχειρεί να περάσει η Δυτική Μακεδονία, με τη ΔΕΗ να σχεδιάζει πάνω στα απομεινάρια της παλιάς ενεργειακής εποχής ένα νέο παραγωγικό οικοσύστημα. Τη μετάβαση περιέγραψε με τέσσερις λέξεις ο επικεφαλής της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης: «from coal to AI», παρουσιάζοντας στο World Economic Forum το σχέδιο που φιλοδοξεί να κρατήσει την περιοχή στον ενεργειακό χάρτη, αυτήν τη φορά συνδέοντας την καθαρή ενέργεια με τις ψηφιακές υποδομές. Η αλλαγή είναι μεγάλη για μια περιοχή που κάποτε παρήγαγε έως και το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Η σταδιακή υποχώρηση του λιγνίτη δεν έκλεισε μόνο ορυχεία και μονάδες, αλλά περιόρισε δουλειές και οικονομική δραστηριότητα, σπρώχνοντας μέρος της νεότερης γενιάς προς την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και το εξωτερικό. «Κάνοντας αυτήν τη μετάβαση, πρέπει να σκέφτεσαι τους ανθρώπους και το πώς θα τους πάρεις μαζί σου», σημειώνει ο κ. Στάσσης, βάζοντας στο επίκεντρο την ανάγκη δημιουργίας μιας νέας οικονομικής βάσης. Το σχέδιο δεν περιορίζεται, λοιπόν, στην αντικατάσταση του λιγνίτη από φωτοβολταϊκά. Στην περιοχή σχεδιάζονται περισσότερα από 3 GW καθαρής ενεργειακής ισχύος, μαζί με αποθήκευση και 660 MW υδροηλεκτρικής ισχύος, ενώ η Πτολεμαΐδα 5 προορίζεται να μετατραπεί σε μονάδα φυσικού αερίου. Το κομμάτι, όμως, που αλλάζει την κλίμακα του εγχειρήματος είναι το data center, με δυνατότητα ανάπτυξης έως 1 GW. Εκεί βρίσκεται και η γέφυρα από την ενέργεια στο AI. Σύμφωνα με το WEF, το συνολικό εγχείρημα αποτιμάται σε περίπου 6,4 δισ. δολάρια και συνδέεται με 20.000 θέσεις εργασίας, εκ των οποίων 2.000 μόνιμες. Για τον Στάσση, η περιοχή έχει ήδη τα βασικά «υλικά»: βιομηχανική κουλτούρα, εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό, εκτάσεις και ισχυρές ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Το στοίχημα είναι αυτά που επί δεκαετίες υπηρετούσαν τον λιγνίτη να αποτελέσουν τώρα το υπόβαθρο για τη νέα ψηφιακή εποχή. Ή, όπως το έθεσε ο ίδιος: «Είναι σαν να περνάς από τον άνθρακα στην τεχνητή νοημοσύνη. Φανταστείτε το».
Διαγωνισμός ύψους 162 εκατ. ευρώ για τις υπεραστικές οδικές μεταφορές της Αττικής
Διαγωνισμό για την ανάθεση των τακτικών υπεραστικών οδικών μεταφορών της Αττικής προκήρυξαν το υπουργείο Μεταφορών και το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο (πρώην Υπερταμείο). Η ανάθεση ανέρχεται σε ύψος 162 εκατ. ευρώ (πλέον ΦΠΑ 13%) και αφορά την ανάθεση του αποκλειστικού δικαιώματος εκτέλεσης και εκμετάλλευσης δημόσιων τακτικών υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών με λεωφορείο στην Περιφέρεια Αττικής μέσω σύμβασης παραχώρησης υπηρεσιών δημόσιων επιβατικών μεταφορών στο πλαίσιο του κανονισμού 1370/2007 για την επόμενη 15ετία. Η αρχική σύμβαση ανέρχεται σε 108 εκατ. ευρώ (πλέον ΦΠΑ 13%) και αφορά την παροχή της σχετικής υπηρεσίας για 10 χρόνια. Η αναθέτουσα αρχή, ωστόσο, έχει δικαίωμα επέκτασης της σύμβασης για επιπλέον 5 χρόνια και έτσι ανέρχεται σε 162 εκατ. ευρώ. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλλουν τις προσφορές τους για την ανάθεση μέχρι τις 24 Σεπτεμβρίου 2026.
Το discount των ελληνικών τραπεζών, τα ισχυρά έσοδα και το πλεονάζον κεφάλαιο
Συνεχίζεται ο θετικός απόηχος των αποτελεσμάτων α’ εξαμήνου που ανακοίνωσαν οι ελληνικές τράπεζες, με τους διεθνείς οίκους να επισημαίνουν στις εκθέσεις τους τα δυνατά σημεία του κλάδου και την φθηνότερη αποτίμησή του σε σχέση με ομόλογες ευρωπαϊκές τράπεζες. Η UBS λέει ότι οι τέσσερις μεγάλες ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να διαπραγματεύονται με έκπτωση περίπου 12% ως προς τον δείκτη P/E έναντι των ευρωπαϊκών τραπεζών (με πρόβλεψη κερδών 2027), στις 9,2 φορές έναντι 10,4 φορές για την Ευρώπη και έως 10,9 φορές για την Ισπανία/Πορτογαλία. Ο ελβετικός οίκος θεωρεί αφενός ότι οι ελληνικές τράπεζες θα μπορούσαν να διαπραγματεύονται πιο κοντά στις ευρωπαϊκές (βλέπει το μεγαλύτερο περιθώριο ανόδου στην Πειραιώς), αφετέρου ότι οι μακροοικονομικές προοπτικές για την Ελλάδα παραμένουν ευνοϊκές, με τον κύκλο επενδύσεων σε υποδομές να αναμένεται ισχυρός για πολλά χρόνια ακόμη. Η UBS επισημαίνει την αύξηση του καθαρού εισοδήματος από τόκους σε διαδοχική βάση το β’ τρίμηνο (+3,9% τριμηνιαίως, +7,3% σε ετήσια βάση), καθώς ο κύκλος εταιρικής πιστωτικής επέκτασης στην Ελλάδα παρέμεινε ισχυρός. Η ισχυρή επίδοση της εταιρικής πιστωτικής επέκτασης στην Ελλάδα εξακολούθησε να ξεχωρίζει (+14,5% σε ετήσια βάση, +3,6% σε τριμηνιαία βάση), με την Alpha (+6,0% τριμηνιαίως, +12,1% σε ετήσια βάση) και την Εθνική Τράπεζα (+4,5% τριμηνιαίως, +13,5% σε ετήσια βάση) να καταγράφουν ισχυρό τρίμηνο. Τα έσοδα από προμήθειες εξακολούθησαν να εκπλήσσουν θετικά και τη UBS, αν και στην περίπτωση της Alpha και της Πειραιώς περιελάμβαναν ορισμένα μη επαναλαμβανόμενα στοιχεία, ενώ η Εθνική Ασφαλιστική της Πειραιώς κινείται επίσης πάνω από το πλάνο. Για την Alpha Bank ο ελβετικός οίκος σημειώνει ότι ανέπτυξε τη στρατηγική της για τον μετασχηματισμό της δραστηριότητας Εταιρικής Επενδυτικής Τραπεζικής σε μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα κάλυψης των επιχειρήσεων, με τη συνδρομή της εξαγοράς της Axia και της συνεργασίας με τη UniCredit. Η UBS σημειώνει ότι η αξιοποίηση του πλεονάζοντος κεφαλαίου παραμένει βασικό θέμα για τις ελληνικές τράπεζες, με εξαγορές που αυξάνουν την αξία να ενισχύουν τις αποδόσεις επί των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων τους σε βάθος χρόνου. Η Alpha κατέγραψε αισθητή συμπίεση του δείκτη CET1 κατά 64 μονάδες βάσης, στο 14,0% (fully loaded), λόγω συναλλαγών και άλλων στοιχείων. Η Πειραιώς είχε αύξηση του CET1 κατά 18 μονάδες βάσης από το χαμηλό του α’ τριμήνου, ενώ αύξησε την καθοδήγησή της για το τέλος του έτους σε επίπεδο άνω του 13%. Η εξαγορά του 80% της Eurolife από τη Eurobank (σημειωτέον ότι η UBS αναφέρεται στη Eurobank ως ελκυστική περιφερειακή ιστορία ανάπτυξης) στο γ’ τρίμηνο του 2026 θα καταναλώσει περίπου 120 μονάδες βάσης κεφαλαίου (τώρα το CET1 στο 15,4%) πριν από πιθανή ελάφρυνση μέσω του Danish Compromise (όπως ισχύει επίσης για την Πειραιώς λόγω Εθνικής Ασφαλιστικής). Το CET1 της Εθνικής Τράπεζας παρέμεινε σε υψηλό επίπεδο, στο 17,3% (-8 μονάδες βάσης σε τριμηνιαία βάση), αφήνοντάς της σημαντική ευελιξία ως προς το κεφάλαιο, μετά τις δύο συναλλαγές που έχει ανακοινώσει η Τράπεζα: τη στρατηγική συνεργασία με την Allianz και τη συνεργασία με την Dromeus στον τομέα των εμπορικών ακινήτων. Για την Εθνική, κατόπιν τούτου, η UBS εκτιμά ότι θα μπορούσε να καταβάλει ειδικά μερίσματα επιπλέον του 60% διανομής των κερδών που έχει ανακοινώσει, τόσο για το 2026 όσο και το 2027.
Στεγαστικά και δάνεια πολύ μικρών επιχειρήσεων πρωταγωνιστούν στις διμερείς ρυθμίσεις servicers – δανειοληπτών
Στεγαστικά και δάνεια πολύ μικρών επιχειρήσεων πρωταγωνιστούν στις απευθείας ρυθμίσεις δανείων που κάνουν με τους δανειολήπτες οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Οι διμερείς ρυθμίσεις που πραγματοποιούν οι servicers με τους δανειολήπτες «τρέχουν» παράλληλα με τις ρυθμίσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού. Τον Ιούνιο οι τέσσερις μεγαλύτερες εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων προχώρησαν σε διμερείς ρυθμίσεις 297,7 εκατ. ευρώ για 3.588 δανειολήπτες. Αν προστεθούν και οι ρυθμίσεις δανείων του νόμου Κατσέλη και του νόμου 4605/2019 για την προστασία της πρώτης κατοικίας, το ποσό των ρυθμίσεων ανέβηκε στα περίπου 356 εκατ. ευρώ για 4.239 δανειολήπτες. Ειδικότερα τον Ιούνιο, η doValue ρύθμισε διμερώς δάνεια 99,68 εκατ. ευρώ για 1.123 δανειολήπτες, η Cepal με 72,32 εκατ. ευρώ για 501 δανειολήπτες, η Intrum 71,03 εκατ. ευρώ για 908 δανειολήπτες και η QQuant 54,67 εκατ. ευρώ για 1.056 δανειολήπτες. Οι διμερείς ρυθμίσεις στεγαστικών δανείων έφθασαν τα 99,79 εκατ. ευρώ. Η Cepal έκανε ρυθμίσεις 34,16 εκατ. ευρώ, η doValue 31,1 εκατ. ευρώ, η QQuant 22,54 εκατ. ευρώ και η Intrum 11,99 εκατ. ευρώ. Δεύτερη μεγαλύτερη κατηγορία ρυθμίσεων δανείων μετά τα στεγαστικά ήταν τα δάνεια πολύ μικρών επιχειρήσεων, που αντιστοιχούσαν στο 28,4% των συνολικών διμερών ρυθμίσεων τον Ιούνιο. Οι διμερείς ρυθμίσεις δανείων πολύ μικρών επιχειρήσεων ανήλθαν σε 84,55 εκατ. ευρώ. Η Cepal ρύθμισε απευθείας 32,58 εκατ. ευρώ δανείων πολύ μικρών επιχειρήσεων, η doValue προχώρησε σε ρυθμίσεις 26,01 εκατ. ευρώ, η QQuant σε 17,4 εκατ. ευρώ και η Intrum σε ρυθμίσεις 8,56 εκατ. ευρώ δανείων πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Μέρισμα 15 εκατ. ευρώ διανέμει η Cepal
Μέρισμα 15 εκατ. ευρώ διανέμει η Cepal για το 2025. Παράλληλα, η εταιρεία θα διανείμει 2,0 εκατ. ευρώ bonus σε στελέχη της, ενώ 24,3 εκατ. ευρώ θα μεταφερθούν στα κέρδη εις νέον. Η εταιρεία διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις είχε για το 2025 καθαρά κέρδη 19,7 εκατ. ευρώ. Η εταιρεία επιλέγει να διανείμει 17 εκατ. ευρώ εκ των οποίων τα 2 εκατ. ευρώ στο προσωπικό και στελέχη της εταιρείας. H εταιρεία το 2025 είχε έσοδα 141,7 εκατ. ευρώ (από 131 εκατ. ευρώ το 2024) και καθαρά κέρδη 19,7 εκατ. ευρώ (15,7 εκατ. ευρώ). Μέτοχοι στη Cepal είναι κατά 80% η επενδυτική εταιρεία Davidson Kempner και κατά 20% η Alpha Bank.
ΣΕΦ: Νέα αναμονή για την ενεργειακή αναβάθμιση των 24,4 εκατ. ευρώ
Σε νέα αναμονή μπαίνει το έργο ενεργειακής αναβάθμισης του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας, καθώς το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν έδωσε ακόμη το οριστικό «πράσινο φως» για την υπογραφή της σύμβασης. Με την Πράξη 345/2026, το Ε’ Κλιμάκιο ανέβαλε εκ νέου την απόφασή του, ζητώντας πρόσθετες διευκρινίσεις για τη διαγωνιστική διαδικασία. Το έργο είχε αρχικό προϋπολογισμό 24,8 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, ενώ η συμβατική δαπάνη διαμορφώθηκε στα 24,428 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Η αναβάθμιση αφορά εκτεταμένες παρεμβάσεις στο κτιριακό κέλυφος και στις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις του ΣΕΦ, το οποίο παρουσιάζει προβλήματα στεγανότητας, θερμομόνωσης, υγρασίας και σημαντικές ενεργειακές απώλειες. Μεταξύ άλλων προβλέπονται νέα κουφώματα και υαλοπετάσματα, στεγανοποίηση της οροφής της αρένας, καθώς και εκσυγχρονισμός του φωτισμού, του κλιματισμού και των συστημάτων διαχείρισης του κτιρίου. Για το έργο υπεγράφη τον Φεβρουάριο προγραμματική σύμβαση μεταξύ ΣΕΦ και ΤΕΕ, με το Τεχνικό Επιμελητήριο να αναλαμβάνει τον ρόλο της αναθέτουσας αρχής και του φορέα υλοποίησης. Παρ’ ότι τέσσερις οικονομικοί φορείς είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον να επισκεφθούν τον χώρο, τελικά υποβλήθηκε μόνο μία προσφορά, με έκπτωση 1,5%. Η διάρκεια κατασκευής έχει οριστεί σε 365 ημέρες από την υπογραφή της σύμβασης. Στο μικροσκόπιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου έχει μπει, μεταξύ άλλων, ο ιδιαίτερα αυστηρός όρος που απαιτούσε από τους υποψηφίους προηγούμενη εμπειρία σε κτιριακό έργο τουλάχιστον 20 εκατ. ευρώ, το οποίο να περιλαμβάνει συγκεκριμένο σύστημα αξιοποίησης θαλασσινού νερού και υδρόψυκτη αντλία θερμότητας. Το Κλιμάκιο ζητάει να αιτιολογηθεί γιατί η συγκεκριμένη εμπειρία έπρεπε να προέρχεται από μία ενιαία σύμβαση και όχι από περισσότερα έργα, κάτι που θα μπορούσε να διευρύνει τον αριθμό των δυνητικών συμμετεχόντων. Παράλληλα, στην υπόθεση προστέθηκε καταγγελία πολίτη, σύμφωνα με την οποία φέρονταν να έχουν ήδη ξεκινήσει οικοδομικές εργασίες στην οροφή και σε άλλα σημεία του ΣΕΦ. Το Ελεγκτικό Συνέδριο ζητάει πλέον πλήρη ενημέρωση για το εάν οι συγκεκριμένες εργασίες συνδέονται με το έργο, που βρίσκεται ακόμη υπό προσυμβατικό έλεγχο. Η σύμβαση, επομένως, δεν έχει απορριφθεί, αλλά παραμένει σε εκκρεμότητα έως ότου υποβληθούν οι πρόσθετες διευκρινίσεις και το Ελεγκτικό Συνέδριο εκδώσει την οριστική κρίση του.
Αχίλλειο Κέρκυρας: Τι προβλέπει ο διαγωνισμός των 11,5 εκατ. ευρώ
Στην αναζήτηση αναδόχου για την ολοκληρωμένη αποκατάσταση και ανάδειξη του Αχιλλείου στην Κέρκυρα προχωράει η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), μέσω νέου διαγωνισμού προϋπολογισμού 11,52 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το έργο αφορά το ιστορικό Ανάκτορο, το κτίριο του Θυρωρείου και τον περιβάλλοντα χώρο, με στόχο το συγκρότημα να αποκατασταθεί και να αποδοθεί σε σύγχρονη μουσειακή λειτουργία. Ο διαγωνισμός πραγματοποιείται με το σύστημα «μελέτη-κατασκευή», γεγονός που σημαίνει ότι ο ανάδοχος θα αναλάβει τόσο τη μελέτη όσο και την εκτέλεση των εργασιών. Το έργο ανατίθεται ως ενιαίο σύνολο και δεν χωρίζεται σε επιμέρους τμήματα, καθώς το Αχίλλειο αντιμετωπίζεται ως ένα ενιαίο, αδιάσπαστο και λειτουργικά αλληλεξαρτώμενο ιστορικό συγκρότημα. Στο Ανάκτορο προβλέπεται η ολοκλήρωση των αρχιτεκτονικών, στατικών και ηλεκτρομηχανολογικών εργασιών, καθώς και επεμβάσεις ενίσχυσης για την αποκατάσταση της στατικής επάρκειας του κτιρίου, με βάση τις σύγχρονες προδιαγραφές και τα αποτελέσματα των επιτόπιων δοκιμών και ελέγχων. Παράλληλα, θα ολοκληρωθούν οι αρχιτεκτονικές και ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες στο Θυρωρείο, όπως και οι ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές και τα δίκτυα του συγκροτήματος, ενώ προβλέπεται και αναβάθμιση του υποσταθμού μέσης τάσης. Το αντικείμενο του έργου επεκτείνεται και στον εξωτερικό χώρο, όπου προβλέπεται η ανάπλαση του προαυλίου, καθώς και η προμήθεια και εγκατάσταση των απαραίτητων φωτιστικών σωμάτων και των υποδομών τους. Παράλληλα, περιλαμβάνονται η προμήθεια και τοποθέτηση των μουσειακών κατασκευών και εξειδικευμένες εργασίες συντήρησης, μεταξύ άλλων σε μεταλλικά στοιχεία και ξύλινα θυρώματα. Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται συγκεκριμένα σε 11.521.300,12 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Από αυτά, περίπου 8,58 εκατ. ευρώ αφορούν τη δαπάνη των εργασιών, 1,54 εκατ. ευρώ τα γενικά έξοδα και το εργολαβικό όφελος και περίπου 911.000 ευρώ τα απρόβλεπτα, ενώ για την αναθεώρηση των τιμών προβλέπονται 332.249 ευρώ. Η διακήρυξη προβλέπει επίσης δυνατότητα πρόσθετης καταβολής, δηλαδή πριμ, σε ποσοστό 1% επί της αξίας της σύμβασης χωρίς ΦΠΑ. Η επιλογή του αναδόχου θα γίνει μέσω ανοικτής διαδικασίας, με κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή και αξιολόγηση της μελέτης ως προς την πληρότητα και τη συμμόρφωσή της με τις απαιτήσεις του έργου. Η προθεσμία για την υποβολή των προσφορών λήγει στις 21 Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 11:00, ενώ η ηλεκτρονική αποσφράγιση θα πραγματοποιηθεί την ίδια ημέρα στις 14:00. Η συνολική διάρκεια των εργασιών ορίζεται σε 28 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης. Με την ολοκλήρωση του έργου στόχος είναι το Αχίλλειο να διαθέτει αποκατεστημένο και στατικά ενισχυμένο Ανάκτορο, αναβαθμισμένες τεχνικές υποδομές, αναπλασμένο προαύλιο και τις απαραίτητες μουσειακές κατασκευές, ώστε το ιστορικό συγκρότημα να περάσει σε μια νέα φάση λειτουργίας ως σύγχρονος μουσειακός χώρος.
Πόρος: «Πράσινο φως» για την αναβάθμιση του λιμανιού
Το περιβαλλοντικό «πράσινο φως» για μια εκτεταμένη αναβάθμιση του λιμανιού και του παραλιακού μετώπου του Πόρου δίνει νέα απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με φορέα υλοποίησης το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Πόρου. Η έγκριση αφορά τόσο τη λειτουργία του λιμένα όσο και νέα έργα σε εννέα περιοχές: Μεγάλο Νεώριο, Βίλλα Γαλήνη, Πέρλια, Λιμάνι Πόρου, Πούντα, Ασκέλι, Μοναστήρι, Πλάκα και Πλάκα έως Αλυκή. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν επισκευές προβλητών, τοποθέτηση πλωτών προβλητών, έργα προστασίας της ακτής, νέους παραλιακούς πεζοδρόμους, αναπλάσεις και αναβάθμιση του λιμενικού εξοπλισμού και των δικτύων παροχών. Στο κεντρικό λιμάνι προβλέπεται καλύτερος διαχωρισμός των λιμενικών χρήσεων και νέο στέγαστρο αναμονής για τους επιβάτες της ακτοπλοΐας. Ξεχωριστή παρέμβαση αφορά το θαλάσσιο κανάλι Σφαιρίας–Καλαυρίας, το οποίο θα εκβαθυνθεί ώστε να αποκτήσει ωφέλιμο βάθος 3 μέτρων, ενώ προβλέπεται και αναβάθμιση της γέφυρας που συνδέει τις δύο περιοχές, με μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση και πεζοδρόμια. Στη Βίλλα Γαλήνη τροποποιήθηκε ο αρχικός σχεδιασμός και καταργήθηκε τμήμα πλωτού προβλήτα μήκους 96 μέτρων, ώστε να περιοριστεί η επέμβαση μπροστά από το ακίνητο. Η απόφαση προβλέπει επίσης αυστηρούς περιορισμούς κατά την κατασκευή. Οι εργασίες θα αποφεύγονται κατά την καλοκαιρινή περίοδο και δεν θα πραγματοποιούνται μέσα στις ακτές κολύμβησης σε Μεγάλο Νεώριο, Βίλλα Γαλήνη, Πέρλια, Ασκέλι και Πλάκα–Αλυκή. Ειδική μέριμνα προβλέπεται και για την προστασία της Λιμνοθάλασσας Αλυκής Πόρου. Με τη νέα περιβαλλοντική έγκριση ανοίγει πλέον ο δρόμος για μια συνολική αναδιοργάνωση του λιμενικού και παραλιακού μετώπου του Πόρου, με στόχο καλύτερες υποδομές για την ακτοπλοΐα, τα επαγγελματικά και αλιευτικά σκάφη, αλλά και τον τουρισμό.
Οι καθυστερήσεις χτυπούν «καμπανάκι» στα ελληνικά αεροδρόμια
Το πρόβλημα με τις καθυστερήσεις στα ελληνικά αεροδρόμια δεν λέει να… προσγειωθεί. Αντιθέτως, τα στοιχεία του Eurocontrol δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στις χώρες που επιβαρύνουν σημαντικά την ευρωπαϊκή εικόνα, την ώρα που η αεροπορική κίνηση στη χώρα συνεχίζει να αυξάνεται. Για την εβδομάδα 27 Ιουλίου–2 Αυγούστου το 11% του συνολικού χρόνου καθυστερήσεων στο ευρωπαϊκό δίκτυο που συνδέονται με τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας κατά τη διαδρομή των πτήσεων αποδόθηκε στην Ελλάδα. Μόνο η Γαλλία και η Ισπανία είχαν υψηλότερα ποσοστά, με 40% και 14% αντίστοιχα. Το Eurocontrol αποδίδει τις καθυστερήσεις σε περιορισμούς χωρητικότητας και προβλήματα στελέχωσης. Το 7% μάλιστα συνδεόταν με το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και το 4% με το Κέντρο Μακεδονίας. Και κάπως έτσι προκύπτει το παράδοξο: η Ελλάδα διαχειρίζεται πλέον κατά μέσο όρο 2.842 αφίξεις και αναχωρήσεις ημερησίως, αυξημένες κατά 5% σε σχέση με πέρυσι, αλλά το σύστημα εναέριας κυκλοφορίας εξακολουθεί να λειτουργεί με περιορισμούς. Για μια χώρα που επενδύει στην προσέλκυση ολοένα και περισσότερων επισκεπτών και πανηγυρίζει για την αυξημένη αεροπορική κίνηση, το μήνυμα του Eurocontrol είναι μάλλον δύσκολο να αγνοηθεί. Γιατί, όταν η ζήτηση ανεβαίνει, αλλά η «χωρητικότητα» του συστήματος δεν ακολουθεί, κάποιος τελικά πληρώνει τον λογαριασμό. Και στην προκειμένη περίπτωση τον πληρώνει ο επιβάτης, που περιμένει.
Ιστορικό υψηλό στη ζήτηση νέων μονάδων αερίου
Σε επίπεδα ρεκόρ κινείται η παγκόσμια ζήτηση για νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο, με βασικές αιτίες την έκρηξη των data centers και της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και την ολοένα ενισχυόμενη διείσδυση του εξηλεκτρισμού. Απόδειξη, το γεγονός ότι, σύμφωνα με την JP Morgan, οι παραγγελίες για αεριοστρόβιλους έχουν φτάσει σε επίπεδα που δεν έχουν καταγραφεί εδώ και δεκαετίες, καθώς κυβερνήσεις, utilities και μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι αναζητούν γρήγορες λύσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης για ηλεκτρική ενέργεια. Η τάση είναι ιδιαίτερα έντονη στις ΗΠΑ, όπου η ανάπτυξη των data centers δημιουργεί ανάγκες για ενίσχυση της ηλεκτροπαραγωγής. Με βάση την JP Morgan, οι νέες παραγγελίες αεριοστροβίλων κατά το δεύτερο τρίμηνο ανήλθαν σε 38 GW, σημειώνοντας αύξηση 29% σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του έτους. Η αύξηση των παραγγελιών στο δεύτερο τρίμηνο ήταν ακόμη μεγαλύτερη σε ετήσια βάση, αγγίζοντας το 71%. Το ενδιαφέρον είναι ότι η αναζωπύρωση της ζήτησης για νέες μονάδες αερίου δεν έρχεται σε αντίθεση με την ανάπτυξη των ΑΠΕ, αλλά αποτελεί σε μεγάλο βαθμό συνέπεια των προκλήσεων που δημιουργεί η ταχεία διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών. Κι αυτό γιατί όσο αυξάνεται η συμμετοχή αιολικών και φωτοβολταϊκών στο ενεργειακό μείγμα τόσο μεγαλώνει η ανάγκη για μονάδες που μπορούν να αυξομειώνουν γρήγορα την παραγωγή τους, καλύπτοντας τα κενά παραγωγής όταν οι καιρικές συνθήκες δεν ευνοούν τη λειτουργία των «πράσινων» σταθμών.
Από τα αμφιθέατρα… στα δισεκατομμύρια της Άμυνας
Ενδιαφέρουσες σκέψεις για την ελληνική αγορά παράγει εύλογα ένα κοινό στοιχείο πίσω από τους νέους «πρωταθλητές» της ευρωπαϊκής αμυντικής τεχνολογίας. Οι τέσσερις από τις πέντε καλύτερα χρηματοδοτημένες defence tech εταιρείες της Ευρώπης δεν γεννήθηκαν σε κάποια μεγάλη βιομηχανία, αλλά σε πανεπιστήμια. Η ICEYE, η Isar Aerospace, η Quantum Systems και η STARK ξεκίνησαν ως ερευνητικά εγχειρήματα και σήμερα διεκδικούν συμβόλαια εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, έχοντας προσελκύσει mega γύρους χρηματοδότησης που έχουν εκτοξεύσει τις αποτιμήσεις τους. Το ενδιαφέρον για την Ελλάδα είναι ότι διαθέτει το πρώτο κομμάτι της εξίσωσης: πανεπιστήμια με αξιόλογους μηχανικούς και επιστήμονες. Εκεί όπου ακόμη υστερεί είναι στο δεύτερο: στη μετατροπή της έρευνας σε διεθνείς εταιρείες υψηλής τεχνολογίας. Ίσως γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία ότι η πρώτη επένδυση του νέου Scaleup Europe Fund κατέληξε στην ICEYE, μια εταιρεία που ταυτόχρονα επιλέγει την Ελλάδα για τη δεύτερη παραγωγική της βάση στην Ευρώπη. Αν γύρω από τέτοιες επενδύσεις δημιουργηθούν αλυσίδες προμηθευτών, πανεπιστημιακές συνεργασίες και νέες startups -λένε πηγές της αγοράς στη στήλη-, τότε ίσως το μεγαλύτερο όφελος να μην είναι οι δορυφόροι που θα κατασκευάζονται εδώ, αλλά οι ελληνικές εταιρείες που θα γεννηθούν γύρω τους.
Τα 800 εκατ. δολάρια των εισηγμένων και η ελληνική «σφραγίδα»
Στα 800 εκατ. δολάρια έφτασαν το 2025 οι αμοιβές και οι δαπάνες που κατέβαλαν εισηγμένες ναυτιλιακές στις ΗΠΑ προς συνδεδεμένα μέρη, σύμφωνα με ανάλυση της TradeWinds σε περισσότερες από 60 εταιρείες. Το ποσό μπορεί να είναι χαμηλότερο από τα 1,08 δισ. δολάρια του 2024, παραμένει όμως πολύ υψηλότερο από τα 315 εκατ. δολάρια του 2014. Μάλιστα, τουλάχιστον 10 εισηγμένες εμφάνισαν πληρωμές προς συνδεδεμένα μέρη που ξεπερνούσαν το 10% των ετήσιων εσόδων τους. Το ελληνικό αποτύπωμα είναι έντονο. Η Navios Maritime Partners της Αγγελικής Φράγκου εμφάνισε το μεγαλύτερο ποσό, με σχεδόν 138 εκατ. δολάρια, ή 10,3% των συνολικών εσόδων της. Η εταιρεία διευκρίνισε ότι οι αμοιβές διαχείρισης προς συνδεδεμένα συμφέροντα ήταν 67,8 εκατ. δολάρια, περίπου 5% των εσόδων ύψους 1,34 δισ. δολαρίων. Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα ποσοστά σε μικρότερες εταιρείες. Η Castor Maritime, συμφερόντων του Πέτρου Παναγιωτίδη, κατέβαλε 12,3 εκατ. δολάρια, ποσό ίσο με το 26,6% των εσόδων της, η Toro Corp 9,8 εκατ. δολάρια ή 45,9%, ενώ η Robin Energy 1,58 εκατ. δολάρια, περίπου 15,9%. Στην Top Ships του Ευάγγελου Πιστιόλη, οι σχετικές δαπάνες ανήλθαν σε 10,4 εκατ. δολάρια, ή 13% των εσόδων των 80,4 εκατ. δολαρίων. Η συζήτηση, πάντως, δεν εξαντλείται στα ποσά. Ο Αριστείδης Πίττας επισημαίνει ότι μεγαλύτερη σημασία έχει το συνολικό κόστος διαχείρισης ανά πλοίο. Στη EuroDry ανέρχεται σε 7.422 δολάρια ημερησίως, έναντι 8.264 δολαρίων για συγκρίσιμες εταιρείες ξηρού φορτίου. Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, παραμένει αν οι συναλλαγές γίνονται με όρους αγοράς, με διαφάνεια και ουσιαστικό ανεξάρτητο έλεγχο.
Συζητήσεις μεταξύ Eυρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και ΥΠΟΙΚ για την αμυντική βιομηχανία
Το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει ξεκινήσει από θέση ισχύος -καθώς οι αμυντικές δαπάνες της ξεπερνούν το 3% του ΑΕΠ της- στον μαραθώνιο της κατάκτησης του 5% έως το 2035, βάσει των αποφάσεων της περσινής συνόδου του ΝΑΤΟ, δεν σημαίνει κανέναν εφησυχασμό για την Αθήνα. Και αυτό γιατί -δεν πρέπει να ξεχνά κανείς πως- δεν αρκεί να επιτευχθεί το 5% σε εννιά χρόνια από σήμερα, αλλά και να διατηρηθεί στο επίπεδο αυτό για απροσδιόριστο -για την ώρα- διάστημα, μετά το 2035. Συνεπώς, η Ελλάδα, όπως κάθε χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, πρέπει να δημιουργήσει τους όρους όχι μόνο για να αυξηθούν άμεσα οι αμυντικές-εξοπλιστικές δαπάνες, αλλά και για να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Και γι’ αυτό απαιτείται -και- η ανάπτυξη των δυνατοτήτων της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Προς αυτήν την κατεύθυνση, η στήλη πληροφορείται πως βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (EIB), της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Μάλιστα, ένα αποτύπωμα αυτών των συζητήσεων σε ό,τι αφορά επενδύσεις στην αμυντική βιομηχανία, πιθανότατα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, να το ακούσουμε και στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της φετινής ΔΕΘ.
Πόσο θα διαφέρουν οι μετρήσεις του δείκτη τιμών ακινήτων της ΕΛΣΤΑΤ από εκείνες της ΤτΕ
Καθώς το στεγαστικό ήταν και θα παραμείνει στο επίκεντρο των κοινωνικών προβλημάτων και, άρα, και του ενδιαφέροντος της κυβέρνησης, για τα επόμενα χρόνια, έχει σημασία κάθε στοιχείο που δείχνει την πορεία των τιμών των ακινήτων. Από αυτήν την άποψη, η κυβέρνηση, αλλά και η στεγαστική αγορά, μαζί και οι τράπεζες, περιμένει να δει τις μετρήσεις του δείκτη τιμών ακινήτων, τον οποίο ετοιμάζει η ΕΛΣΤΑΤ. Πληροφορίες της στήλης αναφέρουν πως ο σχετικός δείκτης έχει λάβει τη σχετική «πιστοποίηση» από τη Eurostat και ήδη έχει αρχίσει να μετρά την πορεία των τιμών των ακινήτων από το μακρινό 2012 έως και το 2026. Οι σχετικές ανακοινώσεις θα γίνουν αρχές του 2027, αναφέρουν οι ίδιες πηγές, συμπληρώνοντας πως σε γενικές γραμμές η τάση που καταγράφουν οι μετρήσεις της ΕΛΣΤΑΤ κινούνται στην ίδια κλίμακα με εκείνες που καταγράφει η Τράπεζα της Ελλάδας. Αυτό σημαίνει πως η αγορά της στέγης (μαζί και το σκέλος της που αφορά τα στεγαστικά δάνεια) μάλλον δεν θα πρέπει να περιμένει κάποια έκπληξη, είτε προς τα κάτω (σε σχέση με την εικόνα που είχαμε από την ΤτΕ) είτε προς τα πάνω…
