Ο τίτλος ίσως φαίνεται ακραίος και η ουσία του μη ορατή, όμως ένας επαγγελματίας του χώρου, με κοφτερή ματιά κι ενσυναίσθηση θα ταυτιστεί εύκολα, ακόμα κι αν δε διαβάσει ποτέ αυτές τις γραμμές. Γιατί ο τουρισμός πάντοτε ήταν ένας τομέας υπερευαίσθητος, κάθε κοινωνική, πολιτική, ακόμα και καιρική αλλαγή αφήνει σημαντικό αποτύπωμα στην υπόσταση του. Για όσους δεν έχουν βάλει ποτέ κάτω τα γεγονότα, ο τουρισμός την τελευταία δεκαετία πλήττεται αργά και σταθερά, σα δηλητήριο σε δόση σταγόνας.
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά και να δούμε καθεμία σταγόνα αυτού του δηλητηρίου πως έχει λειτουργήσει και πως επέρχεται τελικά ο θάνατος του τουρισμού.
Ήταν στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας όταν οι χρυσές αποδόσεις του τουρισμού οδήγησαν δεκάδες “επενδυτές” με επαγγέλματα ως μηχανικοί, γιατροί, μανάβηδες, κρεοπώλες, οικοδόμοι και αγρότες, να επενδύσουν τις οικονομίες τους στην παχαίνουσα αγελάδα του τουρισμού. Από μόνο του αυτό θα ήταν μια καλή λύση στην ανάγκη για επιπλέον κλίνες αν δεν αναλάμβαναν οι ίδιοι τη διοίκηση/διαχείριση των νέων καταλυμάτων. Άνθρωποι χωρίς γνώση του επαγγέλματος λειτούργησαν χωρίς πλάνο, χωρίς έγνοια για τον ταξιδιώτη, προσφέροντας αμφιβόλου ποιότητας καταλύματα, συνδυασμένα με κακής ποιότητας υπηρεσίες. Έτσι δημιουργήθηκε το πρώτο μεγάλο κύμα δυσαρέσκειας και μεγάλοι προορισμοί που είχαν δεκάδες τέτοια νέα καταλύματα, αντιμετώπισαν την πρώτη κρίση. Μαζί τους βέβαια ακολούθησαν και αρκετοί επαγγελματίες που ο αθέμιτος ανταγωνισμός τους άφησε στο περιθώριο.
Το μεγάλο πλήγμα που δέχτηκε ο τουρισμός ήρθε με την πανδημία. Χιλιάδες εργαζόμενοι στον κλάδο έμειναν χωρίς εργασία, υποχρεωμένοι να αλλάξουν επάγγελμα. Με την επιστροφή των τουριστών ο κλάδος βρέθηκε απροετοίμαστος. Μεγάλο μέρος του προσωπικού που είχε απορροφηθεί σε άλλα επαγγέλματα, δεν επέστρεψε στον κλάδο, ενώ όσοι επέστρεψαν, γύρισαν και διεκδίκησαν σημαντικά υψηλότερους μισθούς και βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Μόλις είχε προστεθεί άλλη μια θηλιά, αν και δίκαιη, στο «λαιμό του τουρισμού. Δικαιολογημένα οι εργαζόμενοι του κλάδου απαίτησαν και κέρδισαν υψηλότερους μισθούς και ανθρώπινες συνθήκες εργασίας, όμως αυτό δε συνοδεύτηκε από επιπλέον γνώσεις, τουριστική εκπαίδευση και καλύτερη παροχή υπηρεσίας. Οι «δυνατοί» του κλάδου είχαν αποχωρήσει και στο στίβο πλέον κονταροχτυπιόνταν πρόσωπα χωρίς τα κατάλληλα προσόντα.
Αλλεπάλληλα χτυπήματα με πολεμικές συγκρούσεις, εκτόξευση του κόστους λειτουργίας με σημαντικές αυξήσεις σε πρώτες ύλες, καύσιμα, ενοίκια, διαμονή προσωπικού, ήρθαν να εντείνουν το πρόβλημα. Τα ξενοδοχεία και λοιπά τουριστικά καταλύματα προσπαθούσαν να απορροφήσουν το κόστος, όμως το δυσθεώρητο μέγεθος τους υποχρέωνε να μετακυλίσουν μέρος του στην τιμή.
Έτσι δημιουργήθηκε ένα νέο προϊόν, με εργοδότες μη επαγγελματίες του χώρου που προσπαθούσαν να βγάλουν τα έξοδα της επένδυσης τους, με εργαζόμενους που παρείχαν μέτριες υπηρεσίες με υψηλό κόστος, με τα λειτουργικά να έχουν βγει εκτός ελέγχου και ο τελικός ταξιδιώτης να καλείται να πληρώσει παραπάνω για λιγότερα. Σταγόνα σταγόνα γέμιζε αυτό το ποτήρι με το δηλητήριο για τον αργό θάνατο του τουρισμού.
Εν έτει 2026 οι κενές θέσεις είναι πολλές, το προσωπικό ακατάλληλο, το κόστος λειτουργίας πολύ υψηλό, η ποιότητα υπηρεσιών υπό αμφισβήτηση και η τιμή του δωματίου στα όρια της απαγόρευσης.
Και κάπου εδώ έρχεται ο σύγχρονος ταξιδιώτης. Άνθρωποι που όλο το χρόνο ζουν σε φρενήρεις ρυθμούς, μεγάλη ένταση και πίεση. Ποιος βλέπει τη διέξοδο σε αυτή τη θανατηφόρο παγίδα; Ο τουρισμός φαντάζει ως κάτι που συνεχώς θα φθίνει, μέχρι πού; Ρητορικά ερωτήματα που αναζητούν εναγωνίως απάντηση. Ζητείται αντίδοτο!
