Μπορεί η Αθήνα να γίνεται τα τελευταία χρόνια ορατή στον ευρωπαϊκό χάρτη της καινοτομίας, ωστόσο, το ελληνικό startup οικοσύστημα μακράν απέχει ακόμη από τα μεγάλα tech hubs της ηπείρου, όπως το Λονδίνο, το Παρίσι ή το Βερολίνο.
Πάντως, η νέα διεθνής κατάταξη της Dealroom για τα κορυφαία τεχνολογικά οικοσυστήματα του κόσμου αποδίδει στην ελληνική πρωτεύουσα την 4η θέση μεταξύ των «Rising Stars» της Ευρώπης. Η παρουσία της Αθήνας στη συγκεκριμένη λίστα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για μία από τις πλέον αναγνωρισμένες διεθνώς καταγραφές του παγκόσμιου startup οικοσυστήματος.
Στην ευρωπαϊκή κατάταξη των «Rising Stars» , η Αθήνα βρίσκεται μεν πίσω από την Κωνσταντινούπολη, το Κίεβο και το Ζάγκρεμπ για το 2026, ωστόσο, καταφέρνει να προηγηθεί πόλεων με ισχυρότερη διεθνή τεχνολογική παρουσία, όπως η Λισαβόνα, η Βαρσοβία, η Πράγα και το Βίλνιους.
Η Dealroom αξιολόγησε 325 πόλεις σε 77 χώρες, εξετάζοντας δείκτες, όπως οι επενδύσεις venture capital, η δημιουργία unicorns, η συνολική αξία των startups, η ανάπτυξη του οικοσυστήματος και η σύνδεση με πανεπιστημιακή και ερευνητική δραστηριότητα. Η μελέτη χωρίζει τα οικοσυστήματα σε τρεις βασικές κατηγορίες: τους «Global Champions», δηλαδή τις ώριμες παγκόσμιες δυνάμεις της τεχνολογίας, τους «Density Leaders», που ξεχωρίζουν για την ένταση και την παραγωγικότητα του οικοσυστήματος σε σχέση με τον πληθυσμό τους, και τους «Rising Stars», όπου εντάσσονται οι ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές.
Οι ελληνικές επιδόσεις
Η Αθήνα εμφανίζεται στην τρίτη κατηγορία. Δεν συγκαταλέγει δηλαδή ούτε στις ώριμες τεχνολογικές πρωτεύουσες της Ευρώπης, ούτε στις πόλεις με υψηλή πυκνότητα τεχνολογικής παραγωγής και μεγάλου βάθους χρηματοδότησης. Η απουσία της από τις λίστες των “Global Champions” και των “Density Leaders” αποτυπώνει ότι το ελληνικό οικοσύστημα εξακολουθεί να βρίσκεται σε φάση μετάβασης και όχι ωριμότητας.
Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι η Αθήνα βρίσκεται πίσω από την Κωνσταντινούπολη στη λίστα των ανερχόμενων hubs. Η τουρκική αγορά διαθέτει μεγαλύτερη κλίμακα, ισχυρότερη εσωτερική αγορά και σημαντικά υψηλότερες χρηματοδοτήσεις σε σχέση με την ελληνική. Αντίστοιχα, το Κίεβο και το Ζάγκρεμπ καταγράφουν υψηλή δυναμική ανάπτυξης παρά τις δύσκολες γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν.
Παγκόσμιοι πρωταθλητές
Η δε απόσταση από τις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες της τεχνολογίας παραμένει σημαντική. Στις κορυφαίες θέσεις των “Global Champions” της Ευρώπης βρίσκονται πόλεις όπως το Λονδίνο, το Παρίσι, το Μόναχο, η Στοκχόλμη και το Κέιμπριτζ, οικοσυστήματα που διαθέτουν τεράστιο όγκο επενδύσεων, εκατοντάδες scaleups και βαθιά σύνδεση με κορυφαία πανεπιστήμια και διεθνή κεφάλαια.
Πάντως, η εικόνα της Ευρώπης που αποτυπώνει η Dealroom δείχνει ότι το τεχνολογικό κέντρο βάρους της ηπείρου παραμένει συγκεντρωμένο σε λίγες ισχυρές μητροπόλεις. Στη λίστα των “Global Champions” κυριαρχεί το Λονδίνο, με το Παρίσι και τη Στοκχόλμη να ακολουθούν, ενώ στην πρώτη δεκάδα βρίσκονται ακόμη το Βερολίνο, το Μόναχο, το Κέιμπριτζ, το Άμστερνταμ, η Κοπεγχάγη, το Δουβλίνο και η Ζυρίχη.
Αντίστοιχα, στις πόλεις με τη μεγαλύτερη «πυκνότητα» τεχνολογικής παραγωγής και καινοτομίας (“Density Leaders”), την πρωτιά διατηρεί το Κέιμπριτζ, μπροστά από το Λονδίνο και τη Στοκχόλμη. Στην ίδια λίστα εμφανίζονται ακόμη η Γάνδη, η Λωζάνη, η Οξφόρδη, το Ταλίν, η Κοπεγχάγη, το Μόναχο και το Άμστερνταμ, αποτυπώνοντας τη σημασία που αποκτούν στην ευρωπαϊκή τεχνολογία τα οικοσυστήματα με ισχυρή πανεπιστημιακή βάση, υψηλή ερευνητική δραστηριότητα και μεγάλη παραγωγή deep tech εταιρειών.
Το momentum
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η παρουσία της Αθήνας στις “Rising Stars” αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς δείχνει ότι η ελληνική αγορά αρχίζει να αποκτά μεγαλύτερη ορατότητα σε μια περίοδο όπου ο ευρωπαϊκός χάρτης της τεχνολογίας αναδιαμορφώνεται με ταχύτητα και νέα hubs διεκδικούν θέση δίπλα στα παραδοσιακά κέντρα καινοτομίας. Άλλωστε, τα τελευταία χρόνια, η ελληνική startup σκηνή εμφανίζει αυξημένη κινητικότητα σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, το fintech, οι εφαρμογές enterprise software, αλλά και το defence tech, όπου ελληνικές εταιρείες και ομάδες αρχίζουν να διεκδικούν διεθνή παρουσία.
Την ίδια στιγμή, η διεθνής επιτυχία Ελλήνων founders στο εξωτερικό λειτουργεί ενισχυτικά για τη συνολική εικόνα της χώρας. Περιπτώσεις ελληνικής καταγωγής επιχειρηματιών που βρίσκονται πίσω από μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και AI δημιουργούν σταδιακά ένα νέο αφήγημα γύρω από το ελληνικό τεχνολογικό ταλέντο, ακόμη και αν μεγάλο μέρος αυτής της δραστηριότητας αναπτύσσεται εκτός Ελλάδας.
