Στο πλαίσιο του μεγάλου συνεδρίου των powergame.gr και Economist στα Χανιά, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Alpha Bank, Βασίλης Ψάλτης, ανέλυσε τις χρηματοδοτικές προκλήσεις στην Κρήτη και τη στρατηγική σημασία της πρόσβασης σε κεφάλαια για τον μετασχηματισμό του νησιού.
Ο κ. Ψάλτης υπογράμμισε τον κομβικό ρόλο των τραπεζών στην κινητοποίηση επενδύσεων για εμβληματικά έργα υποδομής, όπως ο ΒΟΑΚ και το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι.
Παράλληλα, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις πιέσεις που προκαλούν ο υπερτουρισμός και ο υπερπληθυσμός, επισημαίνοντας την ανάγκη για έναν σύγχρονο χωροταξικό σχεδιασμό.
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε τη διεξαγωγή μιας αμερόληπτης μελέτης από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, η οποία θα ολοκληρωθεί έως το τέλος του έτους, με στόχο τη χαρτογράφηση των κινδύνων και τον εντοπισμό βιώσιμων επενδυτικών μοντέλων.
Αναφέρθηκε, επίσης, στην ανάγκη άμβλυνσης της εποχικότητας μέσω της ενίσχυσης και άλλων παραγωγικών κλάδων.
Αναλυτικά όσα είπε ο Βασίλης Ψάλτης
Στο αρχικό του σχόλιο, ο κ. Βασίλης Ψάλτης ανέφερε:
«Η Κρήτη έχει αναπτυχθεί επιθετικά, γεγονός που συμβαδίζει με μια γενικότερη, πολύ δυναμική ανάπτυξη στο νησί. Ο υπερτουρισμός και ο υπερπληθυσμός αποτελούν σημαντικά στοιχεία που δεν πρέπει να υποτιμηθούν. Αν εξετάσουμε τις ευρωπαϊκές εκθέσεις, η Κρήτη βρίσκεται στην έκτη θέση σε ό,τι αφορά την τουριστική πυκνότητα. Η πραγματική ιστορία της Κρήτης είναι μια ιστορία κλίμακας και ταχύτητας, καθώς τα τουριστικά έσοδα ανήλθαν σε περίπου 4,3 δισ. ευρώ το 2025, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 19% του συνόλου της χώρας, με ανάπτυξη πολύ ισχυρότερη από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί. Αυτή η ταχεία ανάπτυξη είναι ένα αξιοσημείωτο φαινόμενο που έφερε την Κρήτη στο σημερινό σημείο.
Σε ό,τι αφορά τον ρόλο των τραπεζών στη χρηματοδότηση αυτής της μετάβασης, πρέπει να δούμε την Κρήτη για αυτό που πραγματικά είναι. Υπάρχουν 120 εταιρείες στο νησί με κύκλο εργασιών άνω των 10 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για εξωστρεφείς επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως η μεταποίηση, η αγροδιατροφή και τα βιομηχανικά προϊόντα, πολλές από τις οποίες έχουν ισχυρό εξαγωγικό προσανατολισμό, και δημιουργούν μια στέρεη βάση, πάνω στην οποία η Κρήτη μπορεί να κάνει τη διαφορά στην παραγωγική δραστηριότητα.
Ο χωροταξικός σχεδιασμός είναι εξαιρετικά σημαντικός για να αξιολογηθεί το τι μπορούν να κάνουν οι τράπεζες. Αν λειτουργούμε με έναν παρωχημένο χωροταξικό σχεδιασμό, αυτό σημαίνει ότι ο κόσμος κατευθύνεται σε συγκεκριμένες, ήδη επιβαρυμένες περιοχές, με αποτέλεσμα το πρόβλημα να διογκώνεται. Αυτό πρέπει να το αλλάξουμε. Οι δρόμοι, η αποχέτευση και η διαχείριση των υδάτων είναι υποδομές ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη. Η πίεση από τον υπερπληθυσμό δεν προέρχεται μόνο από τη ζήτηση, αλλά και από την προσφορά. Αυτό το πρόβλημα οφείλουμε να το φέρουμε σε ένα χαμηλότερο, πιο διαχειρίσιμο επίπεδο.
Για τον λόγο αυτό, αναθέσαμε μια μελέτη στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, προκειμένου να χαρτογραφήσουμε τους κινδύνους, ώστε στη συνέχεια να απαντήσουμε με σαφήνεια στο ερώτημα ποιοι είναι οι ενδεδειγμένοι δρόμοι των επενδύσεων για το μέλλον του νησιού. Το ζητούμενο είναι να προγραμματίσουμε σωστά. Είμαστε οικονομολόγοι και μας αρέσει να βασιζόμαστε σε δεδομένα».
Στο ερώτημα για το αν αυτή η μελέτη ενδέχεται να οδηγήσει σε άβολα συμπεράσματα, ο κ. Ψάλτης απάντησε:
«Πρέπει να γίνει μια αμερόληπτη μελέτη. Αν υπάρχουν επιχειρηματικά μοντέλα που δημιουργούν περιορισμούς ή στρεβλώσεις, πρέπει να το γνωρίζουμε ώστε να αποφασίζουμε σωστά. Αν κάτι δεν έχει γίνει σωστά μέχρι σήμερα, οι πρώτοι που θα επηρεαστούν αρνητικά είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι του νησιού. Είναι, λοιπόν, κρίσιμο να γνωρίζουμε αν υπάρχουν τομείς με κρυφούς κινδύνους, ώστε να τους αντιμετωπίσουμε έγκαιρα.
Η δική μας δουλειά είναι να χρηματοδοτούμε βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα. Ο σκοπός της μελέτης είναι να υπερβεί την απλή χρηματοοικονομική αξιολόγηση. Ζητήσαμε από τους ερευνητές να εντοπίσουν σε ποιους τομείς θα έχουμε τον καλύτερο δυνατό αντίκτυπο, ποιοι κλάδοι παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες προοπτικές και ποιες είναι οι αναγκαίες πολιτικές παρεμβάσεις. Η μελέτη αναμένεται να είναι έτοιμη μέχρι το τέλος του έτους και θα είναι πλήρως διαθέσιμη σε όλους – πολιτικούς, επιχειρηματίες και σε όποιους επιθυμούν να τη μελετήσουν».
Στο θέμα της εποχικότητας επισήμανε: «Αναφορικά με τη διαφοροποίηση των επενδύσεων στην Κρήτη, την έντονη εστίαση στον τουρισμό συγκεκριμένων μηνών και την αξιοποίηση της εποχικότητας, είναι αλήθεια ότι έχουμε ήδη καταφέρει μια διεύρυνση πέραν του τυπικού επταμήνου. Ωστόσο, πρέπει να ενσωματώσουμε και άλλους παραγωγικούς τομείς για να ξεπεράσουμε οριστικά αυτούς τους περιορισμούς.
Η κινητικότητα είναι επίσης κομβικής σημασίας, και έργα όπως ο ΒΟΑΚ και το αεροδρόμιο στο Καστέλι βοηθούν καθοριστικά προς αυτή την κατεύθυνση.
Δεν πρέπει να σκεφτόμαστε μόνο το πότε επιλέγουν οι Ευρωπαίοι να κάνουν διακοπές, αλλά και το πώς μπορούμε να προσελκύσουμε εύρους οικονομικής επιφάνειας ξένους πολίτες να μείνουν μόνιμα στην Κρήτη».
Τέλος, ο κ. Ψάλτης τόνισε ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας είναι σε θέση να ενισχύσει τον στρατηγικό σχεδιασμό της περιφερειακής ανάπτυξης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων και της θεσμικής συνεργασίας. Όπως είπε, μέσα από τη σύνδεση της τραπεζικής εμπειρίας με την ακαδημαϊκή γνώση, διαμορφώνεται ένα ισχυρό πλαίσιο κατανόησης των εξελίξεων και προετοιμασίας για το μέλλον, με στόχο μια Κρήτη πιο ανθεκτική, ισορροπημένη και ανταγωνιστική μέχρι το 2035.
«Τα συνεργατικά σχήματα (clusters) των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η εύρεση κατοικίας, τα logistics, ακόμη και η χωρητικότητα των λιμανιών στο Λασίθι, είναι ζητήματα που αλληλοεπηρεάζονται. Είμαστε υποχρεωμένοι να πετύχουμε», κατέληξε.
