Τα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα δέχονται τις ισχυρότερες πιέσεις των τελευταίων εβδομάδων, καθώς οι επενδυτές καλούνται να τιμολογήσουν ταυτόχρονα τον κίνδυνο ενός νέου ενεργειακού σοκ, την άνοδο του πληθωρισμού και την πολιτική αβεβαιότητα που εντείνεται ενόψει των εκλογικών αναμετρήσεων του επόμενου έτους.
Όπως μεταδίδει το Bloomberg, οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων γαλλικών, ιταλικών και βρετανικών κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί περισσότερο από εκείνες των υπόλοιπων χωρών του G7 κατά τον τελευταίο μήνα, ενώ έχουν αγγίξει υψηλά πολλών ετών.
Ούτε η Γερμανία, η οποία παραδοσιακά λειτουργεί ως ασφαλές καταφύγιο στην ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων, έχει μείνει ανεπηρέαστη. Οι επενδυτές απαιτούν πλέον τη μεγαλύτερη αποζημίωση από το 2011 για να διακρατήσουν γερμανικό χρέος διάρκειας 30 ετών.
Στο επίκεντρο το φυσικό αέριο
Βασικός παράγοντας πίσω από την αναταραχή είναι η νέα άνοδος των τιμών ενέργειας. Οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί περισσότερο από 120% από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, φθάνοντας την προηγούμενη εβδομάδα σε υψηλό τριών ετών. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τους φόβους ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί να χρειαστεί να διατηρήσει ή ακόμη και να αυξήσει περαιτέρω τα επιτόκια, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις πληθωριστικές πιέσεις.
«Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης επανέρχεται στο επίκεντρο», δήλωσε στο Bloomberg ο Ludovic Subran, επικεφαλής επενδύσεων και οικονομολόγος της Allianz. Όπως εξηγεί, η άνοδος των πληθωριστικών προσδοκιών μετατοπίζει προς τα πάνω τις εκτιμήσεις για τη νομισματική πολιτική και αποτελεί βασικό παράγοντα για την άνοδο των αποδόσεων των μακροπρόθεσμων ομολόγων.
Παράλληλα, τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά για την εποχή, αυξάνοντας τον κίνδυνο ενός νέου διεθνούς ανταγωνισμού για διαθέσιμα φορτία LNG, καθώς περιορίζεται ο χρόνος για την αναπλήρωση των αποθηκών πριν από τον χειμώνα.
Το Bloomberg επισημαίνει ότι κυβερνήσεις και επιχειρήσεις περιόρισαν τις αγορές τους κατά τους θερινούς μήνες. Εάν όμως επιχειρήσουν τώρα να καλύψουν γρήγορα τα κενά, οι τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, περίπου 40% υψηλότερα από τα σημερινά επίπεδα.
Τρεις ακόμη αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ;
Η αγορά προεξοφλεί ήδη σημαντική αλλαγή στις προσδοκίες για τη νομισματική πολιτική. Σύμφωνα με τα swaps, οι επενδυτές τιμολογούν τρεις ακόμη αυξήσεις κατά 25 μονάδες βάσης από την ΕΚΤ μέσα στους επόμενους 12 μήνες, με την πρώτη να αναμένεται στη συνεδρίαση της Πέμπτης. Στις ΗΠΑ, αντίθετα, η αγορά προεξοφλεί δύο αυξήσεις επιτοκίων στο ίδιο διάστημα.
Η διαφορά αυτή αποτυπώνεται και στις αγορές ομολόγων. Η απόδοση του γερμανικού 10ετούς ομολόγου έχει αυξηθεί κατά περίπου 24 μονάδες βάσης από τις 4 Αυγούστου, φθάνοντας περίπου στο 3,35%, ενώ η αντίστοιχη απόδοση του αμερικανικού 10ετούς Treasury έχει αυξηθεί κατά 14 μονάδες βάσης.
Το πολιτικό ρίσκο στο προσκήνιο
Πέρα από την ενέργεια, οι αγορές ανησυχούν ολοένα περισσότερο για τις πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη. Οι κυβερνήσεις προετοιμάζουν τους προϋπολογισμούς του 2027 σε ένα περιβάλλον αυξημένων δημοσιονομικών πιέσεων, ενώ σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις πλησιάζουν.
Ιδιαίτερα έντονες είναι οι πιέσεις στη Γαλλία, όπου οι επενδυτές απαιτούν πλέον σημαντικά υψηλότερη απόδοση για να διακρατήσουν γαλλικό χρέος έναντι του γερμανικού. Το spread Γαλλίας-Γερμανίας βρίσκεται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα από την κρίση κρατικού χρέους της ευρωζώνης το 2012.
Στην Ιταλία, αντιθέτως, το κόστος δανεισμού έχει υποχωρήσει σε σχέση με τη Γερμανία, αντανακλώντας τη σχετική πολιτική σταθερότητα και τη δημοσιονομική πειθαρχία της κυβέρνησης της Τζόρτζια Μελόνι. Ωστόσο, οι επόμενες εκλογές δημιουργούν νέο παράγοντα αβεβαιότητας.
Στη Γερμανία, η πρόσφατη εκλογική επιτυχία της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ έχει προκαλέσει νέες ανησυχίες στις επιχειρήσεις και τις αγορές. Το Bloomberg σημειώνει ότι το αποτέλεσμα ενισχύει τις πιέσεις προς την κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς και επαναφέρει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο σημαντικότερης πολιτικής αστάθειας στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.
Στο 4,03% η απόδοση του ελληνικού 10ετούς ομολόγου
Η αναταραχή που επικρατεί στην ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων επηρεάζει και την Ελλάδα. Η απόδοση του ελληνικού 10ετούς ομολόγου βρίσκεται κοντά στο 4% (στο 4,03% στις 7 Σεπτεμβρίου), έναντι 4,01% στην προηγούμενη μέτρηση. Ενδοσυνεδριακά κινήθηκε μεταξύ 4,01% και 4,04%.
Στα ομόλογα μεγαλύτερης διάρκειας, οι αποδόσεις είναι ακόμη υψηλότερες. Το 15ετές κινείται περίπου στο 4,16%, το 20ετές στο 4,34%, ενώ το 30ετές φτάνει περίπου στο 4,69%.
Με απλά λόγια, οι επενδυτές ζητούν σήμερα μεγαλύτερη απόδοση για να κρατήσουν ελληνικά ομόλογα, ιδιαίτερα εκείνα με μεγάλη διάρκεια. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη γενικότερη άνοδο των επιτοκίων και των αποδόσεων στην Ευρώπη, αλλά και με τις ανησυχίες για τις τιμές της ενέργειας και τον πληθωρισμό
