Νέα επιβάρυνση για επιχειρήσεις, προμηθευτές και φορολογούμενους προκαλεί η επαναφορά των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου σε ανοδική τροχιά. Μέσα σε μόλις έναν μήνα, τα κρατικά «φέσια» και οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων αυξήθηκαν συνολικά κατά 552 εκατ. ευρώ, ξεπερνώντας πλέον τα 3,8 δισ. ευρώ. Η εικόνα του Αυγούστου έρχεται να ανατρέψει την αποκλιμάκωση που είχε καταγραφεί τους προηγούμενους μήνες και επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό πρόβλημα των καθυστερήσεων στις πληρωμές του Δημοσίου. Τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους αποτυπώνουν τη νέα επιδείνωση. Μετά τη μείωση των οφειλών τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου προς ιδιώτες αυξήθηκαν εκ νέου τον Αύγουστο, φτάνοντας τα 2,8 δισ. ευρώ στο τέλος του μήνα.
Πρόκειται για αύξηση κατά 158 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Ιούλιο, ενώ σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2025 η επιβάρυνση είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς οι ληξιπρόθεσμες οφειλές έχουν αυξηθεί κατά 223 εκατ. ευρώ και εάν προστεθούν και οι εκκρεμείς επιστροφές ξεπερνούν τα 3,8 δισ. ευρώ.
Το μεγαλύτερο μέρος της μηνιαίας αύξησης, ωστόσο, δεν προέρχεται από τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου προς προμηθευτές και άλλους ιδιώτες, αλλά από τις εκκρεμείς επιστροφές φόρων. Μέσα σε έναν μήνα, οι επιστροφές που παραμένουν σε αναμονή αυξήθηκαν κατά 394 εκατ. ευρώ, με το συνολικό ποσό να υπερβαίνει πλέον το όριο του 1 δισ. ευρώ και να διαμορφώνεται στα 1,023 δισ. ευρώ.
Η απότομη διόγκωση των εκκρεμών επιστροφών φόρων εκτιμάται ότι έχει σε σημαντικό βαθμό συγκυριακό χαρακτήρα, με την προσδοκία ότι το επόμενο διάστημα οι ρυθμοί διεκπεραίωσης θα βελτιωθούν και οι πληρωμές θα επιστρέψουν σε πιο φυσιολογική ροή. Ωστόσο, μέχρι να αποτυπωθεί αυτή η αποκλιμάκωση στα στοιχεία, σημαντικά ποσά παραμένουν δεσμευμένα, στερώντας ρευστότητα από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Από το συνολικό ποσό των εκκρεμών επιστροφών, η ΑΑΔΕ καλείται να επιστρέψει σε φορολογούμενους και επιχειρήσεις συνολικά 914 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα, τα 493 εκατ. ευρώ αφορούν επιστροφές άμεσων φόρων, κυρίως φόρου εισοδήματος, ενώ ακόμη 421 εκατ. ευρώ αφορούν έμμεσους φόρους, όπως ο ΦΠΑ και οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης. Υπάρχει, ωστόσο, και ένα ακόμη σημαντικό ποσό που παραμένει σε εκκρεμότητα. Περίπου 158 εκατ. ευρώ δεν μπορούν να επιστραφούν στους δικαιούχους, καθώς η φορολογική διοίκηση αναζητά χιλιάδες φορολογούμενους οι οποίοι είτε δεν έχουν ανταποκριθεί στις σχετικές ειδοποιήσεις είτε δεν έχουν προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Η συγκεκριμένη κατηγορία ουσιαστικά λειτουργεί ως «παγωμένο» ποσό, το οποίο δεν μπορεί να αποδοθεί μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες διαδικασίες από τους δικαιούχους.
Στο στόχαστρο οι φορείς που καθυστερούν
Η νέα αύξηση των οφειλών έρχεται παρά τις επανειλημμένες συστάσεις του οικονομικού επιτελείου προς τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης να επιταχύνουν τις πληρωμές και να περιορίσουν τις καθυστερήσεις. Η εξέλιξη των στοιχείων δείχνει ότι οι οφειλές προς προμηθευτές, φορολογούμενους και συνταξιούχους εξακολουθούν να αποτελούν ανοιχτή πληγή για τα δημόσια οικονομικά. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το ύψος των χρεών, αλλά και τον χρόνο που απαιτείται μέχρι την τελική εξόφλησή τους, με άμεσες επιπτώσεις στη ρευστότητα της αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά από τον Δεκέμβριο στην ενεργοποίηση της νέας πλατφόρμας «Συνέπεια», η οποία φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθούνται οι κρατικές οφειλές.
Μέσω της πλατφόρμας θα καταγράφονται και θα παρακολουθούνται σε πραγματικό χρόνο τόσο το ύψος των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων κάθε φορέα όσο και η πορεία αποπληρωμής τους. Με τον τρόπο αυτό, το οικονομικό επιτελείο θα έχει πιο άμεση εικόνα για τους οργανισμούς που συσσωρεύουν χρέη και για εκείνους που δεν ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για τους φορείς που εμφανίζουν συστηματικές καθυστερήσεις. Οι συγκεκριμένοι οργανισμοί θα καταγράφονται σε «μαύρη λίστα», ενισχύοντας την πίεση για την έγκαιρη εξόφληση των υποχρεώσεών τους.
Τα νοσοκομεία παραμένουν ο «μεγάλος ασθενής»
Στο μέτωπο των επιμέρους κατηγοριών οφειλών, τα νοσοκομεία εξακολουθούν να αποτελούν το μεγαλύτερο πρόβλημα. Οι οφειλές τους προς τους προμηθευτές αυξήθηκαν τον Αύγουστο στα 1,331 δισ. ευρώ, από 1,238 δισ. ευρώ τον Ιούλιο. Μέσα σε έναν μόλις μήνα, δηλαδή, καταγράφηκε αύξηση περίπου 93 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη πίεση που αντιμετωπίζει ο τομέας της δημόσιας υγείας ως προς την εξόφληση των υποχρεώσεών του.
Ανοδικά κινήθηκαν και τα χρέη των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης, τα οποία στο τέλος Αυγούστου ανήλθαν σε 733 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 52 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Από το συνολικό ποσό, τα 280 εκατ. ευρώ αφορούν οφειλές του ΕΟΠΥΥ, γεγονός που καταδεικνύει ότι σημαντικό μέρος των καθυστερήσεων εξακολουθεί να εντοπίζεται στον χώρο της κοινωνικής ασφάλισης και της υγειονομικής περίθαλψης.
Σημαντικές παραμένουν και οι υποχρεώσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης διαμορφώθηκαν τον Αύγουστο στα 329 εκατ. ευρώ, ενώ ανοδικά κινήθηκαν και οι οφειλές των λοιπών νομικών προσώπων, οι οποίες έφτασαν τα 250 εκατ. ευρώ.
