Η συμφωνία Πειραιώς – Apollo και η «μάχη» στο Wealth που άνοιξε η Eurobank με JP Morgan και Eurizon
Από όλες τις πλευρές πιστοποιείται το ενδιαφέρον των ξένων για την ελληνική αγορά. Μετά τη μετακόμιση που προγραμματίζουν στην Αθήνα μεγάλα διεθνή funds και αναμένεται να έχει συνέχεια, μεγάλα διεθνή ονόματα σπεύδουν να διερευνήσουν την ελληνική αγορά διαχείρισης κεφαλαίων και να συνάψουν συνεργασίες με τις εγχώριες τράπεζες για την προσφορά προϊόντων στο asset και wealth management. Εξέλιξη που θα ωφελήσει και τους εγχώριους αποταμιευτές/επενδυτές, καθώς θα μπορέσουν να αποκτήσουν πολύ περισσότερες επενδυτικές επιλογές, στις οποίες δεν έχουν σήμερα πρόσβαση. Τα περιθώρια ανάπτυξης του asset management είναι πολύ μεγάλα, καθώς στην Ελλάδα τα κεφάλαια υπό διαχείριση ως ποσοστό του ΑΕΠ ανέρχονται περίπου στο 10%, έναντι περίπου 35% για την υπόλοιπη ΕΕ. Συγκρίνοντας δε τα κεφάλαια υπό διαχείριση με τις καταθέσεις των νοικοκυριών, η Ελλάδα βρίσκεται επίσης κάτω από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με ποσοστό περίπου 10%, έναντι μέσου όρου 46% της ΕΕ. Η μάχη των τραπεζών για τις εναλλακτικές επενδύσεις και το wealth έχει ήδη ξεκινήσει. Η Eurobank έκανε την κίνησή της τον Μάιο του 2025, όταν ανακοίνωσε ως πρώτη τράπεζα στην Ελλάδα τη διάθεση του JPMorgan Multi-Alternatives ELTIF στους πελάτες Private Banking. Η κατεύθυνση είχε φανεί ακόμη νωρίτερα: από τον Ιούλιο του 2024 είχε ανακοινώσει συμφωνία με τη Eurizon AM του Ομίλου Intesa Sanpaolo για τη διεύρυνση των επενδυτικών προϊόντων που προσφέρονται στην ελληνική αγορά. Το σήμα της έντασης του ανταγωνισμού ήρθε να δώσει και η Τράπεζα Πειραιώς, υπογράφοντας συμφωνία με την Apollo Management International LLP. Η Πειραιώς είναι η πρώτη Τράπεζα στην Ελλάδα και μία από τις πρώτες στην Ευρώπη που υπέγραψε με την Apollo Management International LLP, έναν από τους μεγαλύτερους διαχειριστές επενδυτικών κεφαλαίων ιδιωτικών αγορών (private market funds) παγκοσμίως, με υπό διαχείριση κεφάλαια άνω του 1 τρισ. δολαρίων, συμφωνία διάθεσης στην Ελλάδα των Ευρωπαϊκών Μακροπρόθεσμων Επενδυτικών Κεφαλαίων (ELTIF) της Apollo. Η συμφωνία καλύπτει το σύνολο των ανοικτού τύπου ELTIF της Apollo, τα οποία έχουν λάβει άδεια από την εποπτική αρχή του Λουξεμβούργου και δίνουν σε ιδιώτες επενδυτές πρόσβαση σε κατηγορίες επενδύσεων που μέχρι πρότινος απευθύνονταν αποκλειστικά σε θεσμικούς επενδυτές. Οι πελάτες της Πειραιώς θα είναι οι πρώτοι στην Ελλάδα που θα έχουν τη δυνατότητα να επενδύουν στο Apollo Global Private Markets ELTIF, το οποίο επενδύει σε μετοχικά κεφάλαια μη εισηγμένων εταιρειών, στο Apollo European Private Credit ELTIF, που επενδύει κατά κύριο λόγο σε εξασφαλισμένα δάνεια προς μεγάλες και μεσαίες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, και στο Apollo Global Diversified Credit ELTIF, που ακολουθεί διαφοροποιημένη στρατηγική σε παγκόσμιες αγορές πιστωτικών τίτλων. Όπως μαθαίνω, τα παραπάνω προϊόντα θα διατίθενται από το δίκτυο της Πειραιώς για ποσά επένδυσης 10.000 και άνω. Η Apollo επί 36 χρόνια δραστηριοποιείται αποκλειστικά στις εναλλακτικές επενδύσεις, έχοντας αναπτύξει επίσης σημαντική παρουσία στις ασφαλιστικές υπηρεσίες.
Ραντεβού της Πειραιώς με πάνω από 25 κορυφαίους διεθνείς επενδυτές
Μιλώντας για την Πειραιώς, στις συναντήσεις που είχαν τα στελέχη της στα επενδυτικά συνέδρια στο εξωτερικό στις 9 και 10 Σεπτεμβρίου (οι επαφές ολοκληρώνονται σήμερα) μαθαίνω ότι είδαν περισσότερους από 25 μεγάλους επενδυτές, με συμμετοχή μεγάλων διαχειριστών κεφαλαίου, όπως οι JP Morgan, Lazard, Van Eck, BMP Asset Management κ.ά. Το κλίμα παραμένει θετικό για την Ελλάδα και τις τράπεζες, όπως είναι το μήνυμα από τους επενδυτές. Η διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης και της πολιτικής σταθερότητας ήταν ψηλά στην ατζέντα των ερωτήσεων, μαζί με την πιστωτική επέκταση και την πορεία ενσωμάτωσης της Εθνικής Ασφαλιστικής στον Όμιλο και τις προοπτικές της.
Ισχυρές επιδόσεις για την Ελλάδα στην υιοθέτηση των κριτηρίων ESG
Σταδιακή επιδείνωση της θεσμικής ποιότητας παγκοσμίως όσον αφορά την εφαρμογή των κριτηρίων ESG διαπιστώνει η τέταρτη έκδοση της μελέτης της Τράπεζας Πειραιώς «Αξιολόγηση Κρατών βάσει χαρακτηριστικών ESG». Η βαθμολογία του πυλώνα της Διακυβέρνησης (G) υποχώρησε σε 30 από τις 37 χώρες που περιλαμβάνονται στο δείγμα της μελέτης Πειραιώς, κυρίως λόγω των εξελίξεων ως προς την πολιτική σταθερότητα (-3,9 μονάδες), την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης (-2,1), το κράτος δικαίου (-1,7), την κανονιστική ποιότητα (-1,6) και τον έλεγχο της διαφθοράς (-1,5). Οι επιδόσεις στον πυλώνα του Περιβάλλοντος (Ε) υποχώρησαν σε 28 χώρες, κυρίως λόγω της εξέλιξης του υποδείκτη παραγωγής τροφίμων ανά κάτοικο, η οποία συνέβαλε αρνητικά κατά 8,4 μονάδες και εξηγεί περίπου τα δύο τρίτα της συνολικής πτώσης. Η βαθμολογία στον πυλώνα του Περιβάλλοντος θα παρέμενε σχετικά αμετάβλητη εάν εξαιρούνταν η παραγωγή τροφίμων ανά κάτοικο. Οι δείκτες στον πυλώνα που αφορά την Κοινωνία (S) αποτέλεσαν τον βασικό αντισταθμιστικό παράγοντα, παρουσιάζοντας βελτίωση σε 23 χώρες χάρη στη μείωση της ανεργίας (+6,6), της θνησιμότητας από μεταδοτικές ασθένειες (+5,8) και στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής (+4,8). Ωστόσο, η βελτίωση δεν ήταν ομοιόμορφη: ο δείκτης γονιμότητας επιδεινώθηκε σε 22 από τις 37 χώρες (-2,2). Σε ό,τι αφορά γενικά την υιοθέτηση των κριτηρίων ESG, κατά την περίοδο 2021-2026, η Ινδία, η Βραζιλία και η Ελλάδα κατέγραψαν την ισχυρότερη δυναμική, ακολουθούμενες από την Ινδονησία, την Ιρλανδία και το Βιετνάμ. Στον αντίποδα, η Γαλλία, η Γερμανία, το Λουξεμβούργο και η Αυστρία εμφάνισαν την ασθενέστερη δυναμική, χάνοντας περίπου δύο μονάδες η καθεμία. Ωστόσο, διατηρούν υψηλές απόλυτες βαθμολογίες και συγκαταλέγονται στις χώρες με τις καλύτερες συνολικές επιδόσεις. Οι χώρες της Βόρειας και Κεντρικής Ευρώπης εξακολουθούν να προηγούνται σε απόλυτες βαθμολογίες -η Σουηδία, η Ελβετία, η Δανία και η Φινλανδία παραμένουν στις τέσσερις πρώτες θέσεις-, ωστόσο δεν διεύρυναν το προβάδισμά τους, καθώς όλες οι χώρες που βρίσκονταν το 2021 στις πρώτες θέσεις κατέγραψαν χαμηλότερη βαθμολογία το 2026. Η Ιρλανδία σημείωσε τη μεγαλύτερη άνοδο, ανεβαίνοντας τέσσερις θέσεις, και κατέλαβε την 6η θέση, ενώ ακολούθησαν η Ιαπωνία και η Αυστραλία. Αντίθετα, η Αυστρία και η Γαλλία υποχώρησαν κατά τρεις θέσεις εκάστη, ενώ η Φινλανδία, η Γερμανία και η Πορτογαλία κατά δύο. Η Νότια Ευρώπη παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητη, ενώ η Νότια Αφρική, η Ινδία και το Πακιστάν παραμένουν στις τελευταίες θέσεις. Σημειώνεται ότι ο πλούτος μιας χώρας και η πιστοληπτική ικανότητά της εξακολουθούν να συνδέονται στενά με τις επιδόσεις ESG, ενώ οι υψηλότερες βαθμολογίες συνεχίζουν να συσχετίζονται με χαμηλότερα CDS spreads.
Ο ακριβότερος λογαριασμός για τα 40 εκατ. επιβάτες του «Ελ. Βενιζέλος»
Μια σημαντική λεπτομέρεια για το κόστος της επέκτασης του «Ελ. Βενιζέλος» βγήκε από το χθεσινό call της διοίκησης του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών με τους αναλυτές. Τα 950 εκατ. ευρώ που προβλέπεται να δαπανηθούν έως το τέλος του 2030 δεν αρκούν για να φέρουν το αεροδρόμιο σε δυναμικότητα 40 εκατ. επιβατών ετησίως. Καλύπτουν τα έργα που ήδη εκτελούνται και τις πρώτες φάσεις της επέκτασης, μεταξύ των οποίων η Νότια Πτέρυγα, ο Δορυφορικός Αεροσταθμός και το αρχικό τμήμα της επέκτασης του Βόρειου Αεροσταθμού. Για την ολοκλήρωση του σχεδίου θα χρειαστούν επιπλέον κεφάλαια. H αρχική εκτίμηση του 2023 έκανε λόγο για συνολικό κόστος 1,3 δισ. ευρώ, σε τιμές 2024. Πλέον, όπως διευκρίνισε ο Γιώργος Καλλιμασιάς, ο συνολικός λογαριασμός υπολογίζεται περίπου 30% υψηλότερα, λόγω των ανατιμήσεων σε υλικά και ενέργεια, αλλά και της ακριβέστερης εικόνας που προέκυψε από τις συζητήσεις με τους κατασκευαστές. Με απλά λόγια, το κόστος της επέκτασης της χωρητικότητας στα 40 εκατ. επιβάτες κινείται πλέον προς την περιοχή των 1,7 δισ. ευρώ. Ο ΔΑΑ, πάντως, δεν βιάζεται να κλειδώσει όλο το ποσό σε ένα ενιαίο έργο. Επιλέγει τμηματική επέκταση, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο μιας διαφορετικής λύσης, που θα ανεβάζει τη δυναμικότητα πάνω από τα 40 εκατ. επιβάτες. Η κίνηση τρέχει γρηγορότερα από τις παλαιότερες προβλέψεις, αλλά μαζί της τρέχει και ο λογαριασμός.
Τo άλμα Πολυχρονόπουλου από τον βωξίτη στη συσκευασία
Έχει ενδιαφέρον να παρακολουθήσει κανείς τη διαδρομή του Λυμπέρη Πολυχρονόπουλου, που από τον χώρο του βωξίτη και την Elmin πέρασε σε μία εντελώς διαφορετική αγορά, αυτή της συσκευασίας. Μετά την εξαγορά της Elmin Βωξίτες από την Imerys, ο ίδιος έστρεψε το επιχειρηματικό του ενδιαφέρον στη Matrix Pack, της οποίας είναι σήμερα πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος. Το αποτέλεσμα είναι ότι σήμερα η Matrix Pack έχει εξελιχθεί σε διεθνή όμιλο με παρουσία από την Ευρώπη έως τις ΗΠΑ και επενδύει επιθετικά σε βιώσιμες λύσεις συσκευασίας. Ο ενοποιημένος τζίρος έφτασε το 2025 στα 51,6 εκατ. ευρώ, ενώ η εταιρεία έχει ολοκληρώσει επένδυση 47 εκατ. ευρώ για προϊόντα από ίνες ξύλου και έχει ήδη ξεκινήσει νέο επενδυτικό σχέδιο 86 εκατ. ευρώ. Ουσιαστικά, ο Πολυχρονόπουλος επιχειρεί τώρα ένα δεύτερο μεγάλο επιχειρηματικό κεφάλαιο, αυτήν τη φορά με στοίχημα τη μετάβαση από τα πλαστικά σε νέες, πιο «πράσινες» μορφές συσκευασίας.
e-ΕΦΚΑ: Διαγωνισμός 1,5 εκατ. ευρώ για ανακαινίσεις ακινήτων – Στο πλάνο και εκμίσθωση καταστήματος στον Πειραιά
Σε εξέλιξη βρίσκονται κινήσεις του e-ΕΦΚΑ για παρεμβάσεις αλλά και αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του, με τον Φορέα να προχωρεί αφενός μεγάλο διαγωνισμό για επισκευές και ανακαινίσεις κτιρίων σε όλη την Ελλάδα και αφετέρου την εκμίσθωση ακινήτου που διαθέτει στον Πειραιά. Ειδικότερα, σε εξέλιξη βρίσκεται ανοικτός ηλεκτρονικός διαγωνισμός, συνολικού προϋπολογισμού 1,5 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ, για επισκευές και επεμβάσεις σε κτίρια όπου στεγάζονται υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, καθώς και σε ιδιόκτητα κτίρια και οικόπεδά του σε ολόκληρη τη χώρα. Το πρόγραμμα αφορά τη διετία 2026-2027 και έχει χωριστεί σε τέσσερα επιμέρους τμήματα. Παράλληλα, ο e-ΕΦΚΑ κινεί τη διαδικασία αξιοποίησης ενός ακόμη ακινήτου του στον Πειραιά. Πρόκειται για ισόγειο κατάστημα 23 τ.μ. στην οδό Σωτήρος Διός 30, το οποίο πρόκειται να εκμισθωθεί μέσω δημόσιου πλειοδοτικού διαγωνισμού με κατάθεση κλειστών προσφορών. Οι δύο κινήσεις είναι διαφορετικές μεταξύ τους, η πρώτη αφορά έργο επισκευών και ανακαινίσεων του κτιριακού αποθέματος του e-ΕΦΚΑ, ενώ η δεύτερη αφορά αξιοποίηση περιουσιακού στοιχείου μέσω εκμίσθωσης. Κοινός παρονομαστής, ωστόσο, είναι η κινητικότητα γύρω από το χαρτοφυλάκιο ακινήτων του Φορέα, τόσο ως προς τη συντήρηση και αναβάθμισή του όσο και ως προς την εμπορική αξιοποίηση ακινήτων που μπορούν να αποφέρουν έσοδα.
Στον αέρα η συνέχεια του Ψηφιακού Χάρτη Απαλλοτριώσεων – Έληξε η σύμβαση των 23,3 εκατ. ευρώ
Μετέωρη παραμένει η συνέχεια του Εθνικού Ψηφιακού Χάρτη Απαλλοτριώσεων, καθώς έληξε η συμφωνία-πλαίσιο ύψους 23,3 εκατ. ευρώ που είχε υπογραφεί με την κοινοπραξία ΜΕΤΚΑ – ΤΕΡΝΑ, χωρίς να ενεργοποιηθούν οι επόμενες εκτελεστικές συμβάσεις που απαιτούνταν για να προχωρήσει η υλοποίηση του έργου. Στην πράξη, από τη συμφωνία ενεργοποιήθηκε μόνο μία σύμβαση, ύψους περίπου 490.000 ευρώ, για τη Μελέτη Εφαρμογής. Πρόκειται ουσιαστικά για τον αναλυτικό σχεδιασμό του έργου και όχι για την κατασκευή και ολοκλήρωση του ίδιου του ψηφιακού συστήματος. Η μελέτη ολοκληρώθηκε και παραλήφθηκε οριστικά τον Αύγουστο του 2026, χωρίς όμως να ακολουθήσει δεύτερη εκτελεστική σύμβαση. Το έργο είχε ενταχθεί το 2022 στο Ταμείο Ανάκαμψης, με συνολικό εγκεκριμένο προϋπολογισμό 25,079 εκατ. ευρώ, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού συστήματος μέσω του οποίου το Δημόσιο θα μπορούσε να παρακολουθεί και να διαχειρίζεται κεντρικά τις απαλλοτριώσεις σε όλη τη χώρα. Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη έπαιξαν οι καθυστερήσεις. Παρ’ ότι είχε ζητηθεί εξάμηνη παράταση, η αρμόδια υπηρεσία επισήμανε ότι, με βάση τον ρυθμό εξέλιξης, υπήρχε «ισχυρή ένδειξη» ότι το έργο δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί εντός των χρονικών ορίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Η παράταση τελικά δεν προχώρησε. Με την παρέλευση των 22 μηνών η συμφωνία-πλαίσιο έληξε και το υπουργείο δεν μπορεί πλέον να αναθέσει νέες εκτελεστικές συμβάσεις στη ΜΕΤΚΑ – ΤΕΡΝΑ μέσω του συγκεκριμένου συμβατικού σχήματος. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Ψηφιακός Χάρτης εγκαταλείπεται οριστικά, αλλά πλέον παραμένει ανοιχτό με ποιον τρόπο και με ποιο νέο συμβατικό πλαίσιο θα επιχειρηθεί η συνέχιση του έργου.
«Βροχή» αιτημάτων στο ΥΠΕΝ για έργα ύδρευσης
Με ιδιαίτερα αυξημένο ενδιαφέρον από δήμους και ΔΕΥΑ σε ολόκληρη τη χώρα κλείνει αύριο, Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, η πρόσκληση του ΥΠΕΝ ύψους έως 65 εκατ. ευρώ για νέα έργα ύδρευσης και παρεμβάσεις αντιμετώπισης της λειψυδρίας. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για μεγάλο αριθμό αιτημάτων, με τη γεωγραφική τους διασπορά να έχει ιδιαίτερη σημασία: το ενδιαφέρον δεν προέρχεται μόνο από νησιωτικές ή παραδοσιακά άνυδρες περιοχές, αλλά εκτείνεται από τη βόρεια έως τη νότια Ελλάδα. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το πρόβλημα του νερού αποκτά πλέον πολύ ευρύτερες διαστάσεις. Οι ανάγκες που καταγράφονται σε δήμους και τοπικά δίκτυα είναι διαφορετικές από περιοχή σε περιοχή και αφορούν ένα μεγάλο φάσμα παρεμβάσεων: έργα για την ενίσχυση της υδροδότησης, αξιοποίηση ή εξασφάλιση πρόσθετων πηγών νερού, αναβαθμίσεις δικτύων, περιορισμό των διαρροών και γενικότερα υποδομές που μπορούν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα περιοχών οι οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες με μεγαλύτερες πιέσεις στους διαθέσιμους υδατικούς πόρους. Το γεγονός ότι αιτήματα κατατίθενται από πολλές και διαφορετικές περιοχές της χώρας θεωρείται ενδεικτικό και μιας αλλαγής που συντελείται σταδιακά σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. Πηγές με γνώση του θέματος σημειώνουν ότι αλλάζει η «κουλτούρα» γύρω από το νερό, καθώς δήμοι και ΔΕΥΑ αρχίζουν να εντάσσουν πιο συστηματικά τη διαχείρισή του στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό τους, αντί να ενεργοποιούνται μόνο όταν το πρόβλημα φτάσει σε οριακό σημείο. Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο πίσω από τη «βροχή» των αιτημάτων. Η λειψυδρία παύει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως εποχικό ή τοπικό ζήτημα και μετατρέπεται σταδιακά σε θέμα υποδομών, πρόληψης και καλύτερης διαχείρισης των διαθέσιμων πόρων. Η πρόσκληση των 65 εκατ. ευρώ έρχεται να προστεθεί σε μια ευρύτερη χρηματοδοτική κινητοποίηση. Μέσα στους τελευταίους 12 μήνες έχουν ήδη εγκριθεί 103 έργα σε 63 δήμους, συνολικού ύψους 142 εκατ. ευρώ, ενώ προβλέπονται ακόμη δύο νέες προσκλήσεις, 30 εκατ. ευρώ για νησιωτικές περιοχές άνω των 3.500 κατοίκων και 20 εκατ. ευρώ για ορεινές περιοχές. Ο συνολικός προϋπολογισμός των νέων παρεμβάσεων ανέρχεται έτσι στα 115 εκατ. ευρώ. Η μεγάλη κινητοποίηση, ωστόσο, δημιουργεί και μεγαλύτερες απαιτήσεις για την επόμενη ημέρα. Γιατί άλλο η υποβολή και η ένταξη ενός έργου και άλλο η πραγματική κατασκευή του. Η εμπειρία των εν λόγω έργων έχει δείξει ότι ακόμη και παρεμβάσεις με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση μπορούν να καθυστερήσουν σημαντικά λόγω ελλιπών μελετών, αδειοδοτήσεων, διαγωνιστικών εμπλοκών ή της περιορισμένης τεχνικής δυνατότητας ορισμένων δήμων να «τρέξουν» ταυτόχρονα πολλές διαδικασίες.
Πώς επελέγη η αφετηρία για μείωση 30% στο ρεύμα
Η λιανική τιμή ρεύματος το 2ο εξάμηνο του 2025, που επιλέχθηκε ως αφετηρία από την κυβέρνηση για τον στόχο μείωσης των λογαριασμών κατά 30%, δεν αποτελεί μόνο το πιο πρόσφατο στοιχείο της Eurostat για τα κόστη ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ, αλλά και ένα όντως δίκαιο σημείο εκκίνησης για να επιτευχθεί αυτή η επίδοση. Αυτό επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου, τονίζοντας πως ο πρώτος λόγος είναι ότι στο 2ο εξάμηνο δεν ενσωματώνονται τα αποτελέσματα της δεύτερης γεωπολιτικής κρίσης, δηλαδή του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν. Αντίθετα, αν λαμβανόταν ως αφετηρία ένας δείκτης με πιο πρόσφατα δεδομένα, τα οποία έχουν επηρεαστεί από τον πόλεμο (όπως π.χ. ο μηνιαίος δείκτης HEPI για τις οικιακές τιμές ρεύματος), τότε θα μπορούσε να επιτευχθεί πιο εύκολα η αποκλιμάκωση κατά 30%. Κι αυτό γιατί είναι περίπου δεδομένο πως θα υπάρξει κάποιου είδους ειρήνευση μέσα στην επόμενη 3ετία και, κατά συνέπεια, πως θα υπάρξει τέλος και στο ανοδικό ράλι που έχει προκληθεί στις ενεργειακές τιμές από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Επίσης, ειδικά στην περίπτωση της χώρας μας, το 2ο εξάμηνο χαρακτηρίστηκε από αρκετά συγκρατημένες χονδρεμπορικές τιμές, σε μεγάλο βαθμό λόγω των ευνοϊκών συνθηκών, που διατήρησαν σημαντικά ενισχυμένη την παραγωγή ΑΠΕ. Ενδεικτικά, τον Αύγουστο του 2025 ήταν η πρώτη φορά ύστερα από 16 μήνες που η ελληνική αγορά επέστρεψε στα επίπεδα των 75 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Σύμφωνα με τη Eurostat, η τιμή για τα ελληνικά νοικοκυριά ήταν 23,78 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα, συμπεριλαμβάνοντας φόρους και λοιπές χρεώσεις. Μια μείωση κατά 30% θα την «προσγειώσει» στα 16,7 λεπτά ανά κιλοβατώρα, φέρνοντας το κόστος κοντά στα επίπεδα πριν από την πρώτη γεωπολιτική κρίση, δηλαδή πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Γκίλφοϊλ: Νέος ρόλος για τον TAP, με αμερικανικό LNG μέσω Ελλάδας
Τη δυνατότητα ο Διαδριατικός Αγωγός (Trans Adriatic Pipeline- TAP) να αποκτήσει έναν διευρυμένο ρόλο στην ενεργειακή τροφοδοσία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, μεταφέροντας στο μέλλον ακόμη και αμερικανικό LNG που θα εισέρχεται μέσω της Ελλάδας, βάζει στο τραπέζι η Ουάσιγκτον. Αυτό προκύπτει από τις δηλώσεις της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, μετά τη συνάντησή της με τον διευθύνοντα σύμβουλο του TAP, Luca Schieppati, και τον εκπρόσωπο της εταιρείας που διαχειρίζεται τον αγωγό στην Ελλάδα, Ιωάννη Μάρη. Όπως σημείωσε σε ανάρτησή της στο X η κ. Γκίλφοϊλ, αντικείμενο της συνάντησης ήταν ο TAP, που εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαφοροποίηση των πηγών ενεργειακού εφοδιασμού της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής. Η ίδια πρόσθεσε ότι ο ρόλος του θα μπορούσε μελλοντικά να διευρυνθεί μέσω της μεταφοράς αμερικανικού LNG από την Ελλάδα προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς παραπέμπει σε μια νέα «πίστα» για έναν αγωγό που μέχρι σήμερα έχει ταυτιστεί κυρίως με τη μεταφορά αζερικού φυσικού αερίου από τη λεκάνη της Κασπίας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Το «κλειδί» της Νέας Μεσημβρίας
«Κλειδί» για τη διεύρυνση του ρόλου του TAP είναι το σημείο διασύνδεσης του αγωγού με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου του ΔΕΣΦΑ στη Νέα Μεσημβρία, που μέχρι σήμερα χρησιμοποιούνταν πρωτίστως για την είσοδο αζερικού αερίου από τον TAP στο ελληνικό σύστημα. Ωστόσο, οι αλλαγές που έχουν δρομολογηθεί επιτρέπουν την αμφίδρομη λειτουργία του από τις αρχές Οκτωβρίου, ώστε φυσικό αέριο από το ελληνικό δίκτυο να μπορεί να εισέλθει και στον TAP. Αυτό πρακτικά δημιουργεί τη δυνατότητα το LNG που φθάνει στους ελληνικούς τερματικούς σταθμούς (Αλεξανδρούπολη, Ρεβυθούσα) και εισέρχεται στο σύστημα του ΔΕΣΦΑ να διοχετεύεται μέσω Νέας Μεσημβρίας στον TAP και από εκεί να αξιοποιεί πρόσθετες διαδρομές προς τις αγορές της περιοχής. Προοπτική που συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική των ΗΠΑ για μεγαλύτερη παρουσία του αμερικανικού LNG στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη και ουσιαστικά τοποθετεί πιο δυναμικά τον TAP στο «κάδρο» του Κάθετου Διαδρόμου. Με άλλα λόγια, η αναβάθμιση του σημείου διασύνδεσης στη Νέα Μεσημβρία διευρύνει ουσιαστικά τις επιλογές, δημιουργώντας μία ακόμη «γέφυρα» ανάμεσα στις ελληνικές πύλες LNG, τον TAP και τις υποδομές που οδηγούν βορειότερα.
Παναγιωτίδης: Στα 45,5 εκατ. δολάρια η νέα επένδυση στα δεξαμενόπλοια
Νέα επένδυση στην αγορά των δεξαμενόπλοιων αποδίδεται στην οικογένεια Παναγιωτίδη, η οποία φαίνεται να ενισχύει ξανά την παρουσία της στον συγκεκριμένο κλάδο της ναυτιλίας. Σύμφωνα με ναυλομεσιτικές πηγές που επικαλείται το TradeWinds, ως αγοραστής του PM Regent, ενός δεξαμενόπλοιου μεταφοράς πετρελαϊκών προϊόντων χωρητικότητας περίπου 50.000 τόνων και κατασκευής 2018, εμφανίζεται η εισηγμένη στον Nasdaq, Castor Maritime, συμφερόντων Πέτρου Παναγιωτίδη. Το τίμημα της συναλλαγής τοποθετείται στα 45,5 εκατ. δολάρια. Το πλοίο ανήκει στην κατηγορία MR2, δηλαδή στα μεσαίου μεγέθους δεξαμενόπλοια, που χρησιμοποιούνται κυρίως για τη μεταφορά διυλισμένων προϊόντων πετρελαίου, όπως βενζίνη και ντίζελ. Εφόσον η αγορά επιβεβαιωθεί, θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε ποια από τις εταιρείες της οικογένειας θα ενταχθεί τελικά το πλοίο. Η Castor Maritime δεν διαθέτει δεξαμενόπλοια στον στόλο της από το 2023, όταν μεταβίβασε τα οκτώ πλοία αυτού του τύπου που κατείχε τότε στην Toro Corp., εταιρεία που δημιουργήθηκε ως ξεχωριστό εισηγμένο σχήμα. Για τον λόγο αυτόν, δεν αποκλείεται το PM Regent να καταλήξει τελικά στον στόλο της Toro. Η τελευταία γνωστή αγορά δεξαμενόπλοιου από εταιρεία συμφερόντων Παναγιωτίδη έγινε τον Οκτώβριο του 2025, όταν η Toro απέκτησε το Wonder Maia, επίσης δεξαμενόπλοιο μεταφοράς πετρελαϊκών προϊόντων, έναντι περίπου 30 εκατ. δολαρίων. Το PM Regent φέρεται να πωλείται από τις Quantum Global και Paragon Mobility, εταιρείες που έχουν εμφανιστεί το τελευταίο διάστημα σε αρκετές συναλλαγές στην αγορά των συγκεκριμένων πλοίων. Η Paragon έχει συνδεθεί πρόσφατα και με την απόκτηση του νεότευκτου PM Imperial, χωρητικότητας περίπου 50.000 τόνων.
Έρχονται αλλαγές στον ΦΠΑ μέσω Βρυξελλών
Η κυβέρνηση –αν και έχει προχωρήσει σε πολύ ευρεία κλίμακα μείωση της φορολογίας– αρνείται διαρκώς οποιαδήποτε μείωση του ΦΠΑ. Ωστόσο, μάλλον θα ήταν αδύνατον να αρνηθεί αυτήν – ή μάλλον η κυβέρνηση που θα προκύψει από τις προσεχείς εθνικές εκλογές να μειώσει τον ΦΠΑ, εφόσον το ζητήσουν οι Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε διαβούλευση σχετικά με την ευθυγράμμιση των κανόνων για τον ΦΠΑ με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας και της οικονομίας χαμηλών εκπομπών. Η πρωτοβουλία αυτή, η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο της επικείμενης Πράξης για την Κυκλική Οικονομία, αποσκοπεί στη στήριξη της μετάβασης προς μια πιο βιώσιμη και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή οικονομία. Η διαβούλευση για τον ΦΠΑ και την κυκλικότητα επιδιώκει να συγκεντρώσει απόψεις από τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με το πώς μπορούν να προσαρμοστούν οι κανόνες για τον ΦΠΑ, ώστε να υποστηρίζουν καλύτερα τα κυκλικά επιχειρηματικά μοντέλα. Η έμφαση θα δοθεί σε τρεις βασικούς τομείς: τη μεταχείριση των μεταχειρισμένων αγαθών, την καταστροφή αξιοποιήσιμων αγαθών και τους κανόνες έκπτωσης του ΦΠΑ για επιβατικά αυτοκίνητα που χρησιμοποιούνται για επαγγελματικούς σκοπούς. Η διαβούλευση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας αξιολόγησης και εκτίμησης αντικτύπου, η οποία θα διεξαχθεί παράλληλα και αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές του 2027. Τα συμπεράσματα αυτής της διαδικασίας θα αποτελέσουν τη βάση για νομοθετική πρόταση με στόχο την τροποποίηση της Οδηγίας για τον ΦΠΑ, ώστε να ευθυγραμμιστεί καλύτερα με τους στόχους της κυκλικής οικονομίας και της οικονομίας χαμηλών εκπομπών. Η διαβούλευση θα διαρκέσει οκτώ εβδομάδες και είναι προσβάσιμη μέσω της πύλης της Επιτροπής «Πείτε την άποψή σας» (Have your Say). Ενθαρρύνονται να συμμετάσχουν και να εκφράσουν τις απόψεις τους διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως επιχειρηματικές ενώσεις, ΜΜΕ, επαγγελματικοί φορείς, εθνικές φορολογικές αρχές, ακαδημαϊκοί και το ευρύ κοινό. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί καίριο βήμα προς τη δημιουργία ενός πιο συνεκτικού πλαισίου για τον ΦΠΑ, το οποίο θα στηρίζει την κυκλική οικονομία και θα συμβάλλει στους στόχους της ΕΕ για την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, αναφέρει η ανακοίνωση της Κομισιόν.
Πόσα και ποια προγράμματα θα συνεχιστούν μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης
Ο κρατικός προϋπολογισμός θα αναλάβει τη συνέχιση της χρηματοδότησης σημαντικών κοινωνικών προγραμμάτων που μέχρι πρότινος κάλυπτε το Ταμείο Ανάκαμψης. Πρόκειται για δράσεις του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Έτσι, σε συνεννόηση με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής, Δόμνα Μιχαηλίδου, προχωρεί στην επέκταση των εξής προγραμμάτων: Κατά πρώτον του προσωπικού βοηθού (40 εκατ. των 53 εκατ. αποτελούν εθνικούς πόρους και 13 εκατ. ενωσιακούς), κατά δεύτερον του προγράμματος «Προλαμβάνω» και κατά τρίτον του προγράμματος της ημιαυτόνομης διαβίωσης. Έτσι δεν θα υπάρξει gap στην επιχορήγηση των εν λόγω δράσεων, οι οποίες καλύπτουν ανάγκες ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων. Η στήλη αναμένει να δει τι θα γίνει και με άλλες δράσεις που χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης, π.χ. με το πιλοτικό πρόγραμμα επιδότησης της ανεργίας. Το Ταμείο Ανάκαμψης κατέβαλε 100 εκατ. ευρώ. Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε. Ωστόσο, στη θέση των ανέργων που επιδοτήθηκαν έχουν έλθει άλλοι, οι οποίοι προφανώς θα πρέπει να επιχορηγηθούν. Μόνο που το gap αυτό πρέπει να καλυφθεί από πόρους της ίδιας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης, δηλαδή από ασφαλιστικές εισφορές και πόρους του κρατικού προϋπολογισμού. Ανάλογες περιπτώσεις υπάρχουν σε όλα τα υπουργεία. Δηλαδή υπάρχουν και άλλες «τρύπες», που πρέπει εφεξής να καλυφθούν από τον κρατικό και όχι τον κοινοτικό κορβανά. Και, εξ όσων γνωρίζει η στήλη, δεν έχουν κλείσει όλες οι εκκρεμότητες…
