Ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης που ανοίγει ευκαιρίες στη χώρα μας να αναδειχθεί, υπό προϋποθέσεις, σε χρηματοοικονομικό κέντρο εν μέσω αναδιατάξεων στο διεθνές χρηματοοικονομικό τοπίο, δίνουν οι αφίξεις του Chris Rokos της RCM και της Millennium Management του Israel Englander, αλλά και τα σχέδια της Verition να εγκατασταθούν στην Ελλάδα.
Όπως αποκάλυψε το Bloomberg, ο Chris Rokos, ιδρυτής της Rokos Capital Management με υπό διαχείριση χαρτοφυλάκιο 22 δισ. δολ., θα μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία από το Ηνωμένο Βασίλειο στην Ελλάδα. Η Millennium Management, του Izzy Englander, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες διεθνώς στην εναλλακτική διαχείριση κεφαλαίων, με κεφάλαια άνω των 92 δισ. δολ., βρίσκεται σε συνομιλίες με τις ελληνικές αρχές για την εγκατάσταση και τη στελέχωσή της στην Αθήνα. Ο Rahul Chopra, διαχειριστής χαρτοφυλακίου της Millennium Management με έδρα το Λονδίνο, φέρεται μεταξύ των στελεχών που εξετάζουν το ενδεχόμενο να μετακινηθούν στην Αθήνα. Το βλέμμα στην Αθήνα φέρεται να στρέφει και η αμερικανική Verition Fund Management του Nicholas Maounis, με υπό διαχείριση κεφάλαια 12,6 δισ. δολ.
Στην «επιτόπια» ψήφο εμπιστοσύνης που δίνουν οι ξένοι στην Ελλάδα, αξίζει να προστεθεί και η κίνηση της JP Morgan Chase, η οποία επεκτείνει τις δραστηριότητές της στη χώρα μας στον τομέα της παγκόσμιας εταιρικής τραπεζικής (global corporate banking) στην Ελλάδα. Ο Κωνσταντίνος Μακρυδάκης αναλαμβάνει επικεφαλής για την κάλυψη μεγάλων και μεσαίας κεφαλαιοποίησης επιχειρήσεων. Η επέκταση της JP Morgan στο corporate banking στην Ελλάδα έρχεται σε μία περίοδο που η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται, η χώρα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και το χρηματιστήριο περνά στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών.
Οι «μαγνήτες» της Αθήνας για τα ξένα funds και τους διαχειριστές κεφαλαίων
Εγκαταλείποντας το Λονδίνο που έχει γίνει «εχθρικό» για τα διεθνή funds και με την δεύτερη επιλογή τους, το Ντουμπάι, να έχει προβλήματα από την γεωπολιτική ένταση στον Περσικό Κόλπο και στη Μέση Ανατολή, η Αθήνα αναδεικνύεται ως ασφαλής και ελκυστική για τους μεγάλους παίκτες των διεθνών αγορών. Η ελληνική κυβέρνηση ενθαρρύνει την προσέλκυση των ξένων funds στη χώρα μας και σύμφωνα με ανώτερα κυβερνητικά στελέχη που ασχολούνται με το εγχείρημα, από τη στιγμή που κινήθηκαν δύο – τρείς ισχυροί παίκτες του κλάδου, τότε και αρκετοί άλλοι είναι αναγκασμένοι να ακολουθήσουν. Και αυτό γιατί το ευνοϊκό καθεστώς που έχει θεσπιστεί για τις πρόσθετες απολαβές (μπόνους) στελεχών των funds είναι σημαντικό πλεονέκτημα για όσους βρίσκονται στην Ελλάδα. Θα μπορούν να προσελκύσουν στελέχη από ανταγωνιστές που δεν μπορούν να δώσουν αυτές τις παροχές. Σημειώνεται ότι για τα στελέχη που έρχονται στην Ελλάδα, προβλέπεται ότι οι αμοιβές τους που συνδέονται με την απόδοση του fund (carried interest ή performancefees) θα φορολογούνται με έναν εξαιρετικά χαμηλό, προνομιακό συντελεστή ύψους 5% (έναντι του συνήθους 15%) για διάστημα έως και 7 έτη. Πάντως, η ευνοϊκή μεταχείριση συνοδεύεται από μία κρίσιμη προϋπόθεση: η ελληνική εταιρική οντότητα που απασχολεί τα στελέχη θα πρέπει να πραγματοποιεί τουλάχιστον 3 εκατ. ευρώ λειτουργικές δαπάνες ετησίως στην Ελλάδα. Το όριο σχεδιάστηκε ώστε να αποκλείει περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα fund θα διατηρούσε απλώς μια τυπική ή εικονική παρουσία στη χώρα για να επωφεληθεί φορολογικά.
Επιπλέον, η ρύθμιση της κυβέρνησης ξεκαθαρίζει το καθεστώς μεταξύ μόνιμης έδρας και πραγματικής έδρας ενός fund ώστε να μη δημιουργείται ανασφάλεια στους ξένους επενδυτές. Το νέο πλαίσιο ξεκαθαρίζει ότι αν ένα ξένο fund ανοίξει γραφείο υποστήριξης ή μεταφέρει στελέχη στην Αθήνα, δεν θεωρείται ότι μεταφέρεται στην Ελλάδα η φορολογική έδρα του ίδιου του fund ή του κεντρικού διαχειριστή του. Έτσι, το fund συνεχίζει να φορολογείται στη χώρα της αρχικής του εγκατάστασης, αποφεύγοντας τη διπλή φορολόγηση. Εν προκειμένω, η κυβέρνηση δεν ζητάει π.χ. να μεταφέρει η Millenium την έδρα της στην Αθήνα, ζητάει, όμως, να έχει μια σοβαρή παρουσία με αρκετούς εργαζόμενους και στελέχη.
Παράλληλα, το ειδικό φορολογικό καθεστώς για εύπορα φυσικά πρόσωπα που έχει θεσπίσει η ελληνική κυβέρνηση και κατάργησε το Λονδίνο (καθεστώς non–dom) επιτρέπει σε δισεκατομμυριούχους fund managers να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα. Πληρώνοντας έναν κατ’ αποκοπή φόρο (flattax) 100.000 ευρώ ετησίως, «ξεμπερδεύουν» με τη φορολόγηση για όλο το παγκόσμιο εισόδημά τους.
Τέλος, η Ελλάδα προσφέρει πλήρη απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος και υπεραξίας για κέρδη που προέρχονται από θεσμοθετημένα ευρωπαϊκά επενδυτικά προϊόντα, όπως τα UCITS ETFs και οι αντίστοιχοι Οργανισμοί Συλλογικών Επενδύσεων (ΟΣΕΚΑ).
Η μετακόμιση τόσο ισχυρών funds προς την Ελλάδα είναι το πρώτο βήμα του κυβερνητικού σχεδίου καθώς εκτιμάται πως μπορεί σταδιακά να δημιουργηθεί ένα μεγάλο οικοσύστημα αφού μαζί με τους επενδυτές θα ανοίξουν γραφεία στη χώρα μας και οι νομικοί τους σύμβουλοι ή άλλοι συνεργάτες τους. «Στόχος μας δεν είναι να λειτουργήσουμε ως φορολογικός παράδεισος για τα ξένα funds, αλλά να συμβάλλουν στη δημιουργία καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας στην Ελλάδα» ξεκαθαρίζουν τα ανώτατα κυβερνητικά στελέχη στο powergame.gr.
Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα για να πολλαπλασιάσει τη ροή ξένων funds
Μόλις 11 χρόνια μετά το αποκορύφωμα της ελληνικής κρίσης που κινδύνευσε να βγάλει την Ελλάδα από την Ευρωζώνη, η μεγάλη πρόοδος που έχει καταγράψει η χώρα μας κατόπιν σειράς μεταρρυθμίσεων, εντυπωσιακής δημοσιονομικής προσαρμογής και εξυγίανσης του τραπεζικού συστήματος, έχουν μετατρέψει το άλλοτε «μαύρο πρόβατο» σε υπόδειγμα και πρωταγωνιστή στις οικονομικές και γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην ευρύτερη περιοχή. Η ένταξη του Ελληνικού Χρηματιστηρίου στον Όμιλο του Euronext και η επάνοδος της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς σε καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς, μετά από 13 χρόνια υποβάθμισης στις αναδυόμενες (στις 21 Σεπτεμβρίου Stoxx και FTSE Russell θα εντάξουν το EuronextAthens στον πυρήνα των μεγάλων διεθνών χρηματιστηρίων, ενώ η αναβάθμιση της Ελλάδας από τον MSCI αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο 2027), δημιουργούν μαζί με τα φορολογικά κίνητρα το κατάλληλο υπόβαθρο για την προσέλκυση μεγάλων διεθνών fundsκαι διαχειριστών κεφαλαίων στην Αθήνα. Το επόμενο ταξίδι του Έλληνα Υπουργού Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη στο Λονδίνο είναι πιθανό να περιλαμβάνει και συναντήσεις με στελέχη του χρηματοοικονομικού κλάδου για να εξεταστεί η πιθανότητα περισσότερων μετακινήσεων στην Αθήνα.
Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα για να πολλαπλασιάσει αυτή τη ροή; Όπως αναφέρουν στο powergame.gr έμπειρα στελέχη της αγοράς, το σήμα που δίνει η έλευση των πρώτων μεγάλων ονομάτων στην Αθήνα, δεν αφορά απλώς την άφιξη πλούσιων στελεχών, αλλά τη δημιουργία ενός τοπικού οικοσυστήματος διαχείρισης διεθνών περιουσιακών στοιχείων (global asset management). Αυτό ανεβάζει επίπεδο στις εγχώριες νομικές, λογιστικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες, ενώ αυξάνει το κύρος του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Η φορολογία ήταν το «δόλωμα» για την προσέλκυση. Για να ακολουθήσουν και άλλοι – και κυρίως για να παραμείνουν -, η χώρα πρέπει να επιλύσει δομικά ελλείμματα:
1. Διατήρηση της φορολογικής και ρυθμιστικής σταθερότητας: Τα hedge funds απεχθάνονται τις απρόβλεπτες αλλαγές. Η κυβέρνηση πρέπει να δεσμευτεί ότι οι φορολογικοί κανόνες (flat tax, 5C, carried interest) θα παραμείνουν αμετάβλητοι σε βάθος δεκαετίας και δεν θα αλλάξουν με μια μελλοντική κυβερνητική εναλλαγή.
2. Επίλυση των ελλείψεων σε υποδομές και realestate: Γραφεία κατηγορίας Grade A: Υπάρχει ήδη έντονη έλλειψη σύγχρονων, πράσινων γραφειακών χώρων στην Αθήνα. Στέγαση στελεχών: Η στενότητα σε πολυτελείς κατοικίες στα νότια και βόρεια προάστια πιέζει την αγορά. Διεθνή σχολεία: Τα ξένα στελέχη μετακινούνται με οικογένειες, απαιτούνται επομένως περισσότερες θέσεις σε αγγλόφωνα ιδιωτικά σχολεία με διεθνή προγράμματα (IB).
3. Επιτάχυνση της Δικαιοσύνης και ρυθμιστική ευελιξία: Η βραδύτητα απονομής δικαιοσύνης παραμένει ο υπ’ αριθμόν ένα ανασταλτικός παράγοντας για τις διεθνείς επιχειρήσεις. Παράλληλα, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς χρειάζεται ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον και εξειδικευμένο προσωπικό ώστε να ανταποκρίνεται σε σύνθετα χρηματοοικονομικά εργαλεία.
4. Ανάπτυξη τοπικής δεξαμενής ταλέντου (Fintech & Quant): Τα σύγχρονα funds βασίζονται σε ποσοτικούς αναλυτές (quants), datascientists και προγραμματιστές. Η διασύνδεση των ελληνικών πανεπιστημίων (ΕΜΠ, ΟΠΑ κ.λπ.) με τον χρηματοοικονομικό κλάδο και η παροχή κινήτρων για τον επαναπατρισμό Ελλήνων οικονομολόγων και αναλυτών από το εξωτερικό θα επιτρέψει στα funds να στελεχώσουν τοπικά γραφεία των 30–50 ατόμων χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από μετακινήσεις ξένων.
