Ένα ευρύ κυβερνητικό σχέδιο, με επίκεντρο την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, την έναρξη της σχολικής χρονιάς, τη συγκράτηση των τιμών, την ανάπτυξη της περιφέρειας και τους νέους κανόνες για τουρισμό και Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο της 24ης Αυγούστου, σύμφωνα με την ανακοίνωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη.
Μετά την εισαγωγική τοποθέτηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με το βλέμμα στραμμένο στη ΔΕΘ, ακολούθησαν μια σειρά από πολύ σημαντικά θέματα.
Ιδιαίτερη θέση στη συνεδρίαση είχε ο απολογισμός του «Ελλάδα 2.0». Από το 2021, 15 υπουργεία έχουν υλοποιήσει 136 μεταρρυθμιστικά ορόσημα, με τη στήριξη 811 νομοθετικών και κανονιστικών πράξεων.
Ο Υπουργός Επικρατείας κ. Χρήστος- Γεώργιος Σκέρτσος και ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Νικόλαος Παπαθανάσης παρουσίασαν στο Υπουργικό Συμβούλιο έναν συνοπτικό απολογισμό των έργων και των μεταρρυθμίσεων του ΤΑΑ σε τομείς όπως η ενέργεια, το ψηφιακό κράτος, η υγεία, η παιδεία, η κοινωνική συνοχή, το φυσικό και αστικό περιβάλλον, η πολιτική προστασία, η αγροδιατροφή, η έρευνα – καινοτομία, ο πολιτισμός, ο τουρισμός και ο αθλητισμός.
Ειδικότερα αναδείχθηκε ότι από το 2021 έως σήμερα στο σημαντικό μεταρρυθμιστικό σκέλος του Ελλάδα 2.0 15 υπουργεία υλοποίησαν συνολικά μεταρρυθμίσεις με 136 ορόσημα που ολοκληρώθηκαν χάρη σε ένα εκτεταμένο πλέγμα 811 νομοθετικών και κανονιστικών πράξεων -μεταξύ των οποίων 66 νόμους, 105 νομοθετικές διατάξεις, 17 Προεδρικά Διατάγματα, 166 Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις και 153 Υπουργικές Αποφάσεις- σε άμεση συσχέτιση και με τις συστάσεις της έκθεσης του κορυφαίου νομπελίστα οικονομολόγου Καθηγητή Χριστόφορου Πισσαρίδη.
Παράλληλα, το δανειακό σκέλος του Ταμείου έχει κινητοποιήσει επενδύσεις συνολικού ύψους 46,6 δισ. ευρώ, ενώ η κυβέρνηση βρίσκεται στην τελική φάση για την ολοκλήρωση των διαδικασιών που απαιτούνται για τα τελικά αιτήματα πληρωμής προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στόχος είναι η πλήρης αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων, με έμφαση στην ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή.
Πρωτοβουλίες στο χώρο της Παιδείας
Στο μέτωπο της Παιδείας, ο σχεδιασμός της νέας σχολικής χρονιάς αφορά 13.842 σχολικές μονάδες, περισσότερους από 1,27 εκατ. μαθητές και πάνω από 145.000 μόνιμους εκπαιδευτικούς. Στις 11 Αυγούστου ανακοινώθηκαν 5.259 νέοι μόνιμοι διορισμοί, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό από το 2019 σε 53.912. Παράλληλα, στόχος είναι περίπου 30.000 αναπληρωτές να βρίσκονται στα σχολεία από την πρώτη ημέρα.
Το υπουργείο προχωρά επίσης σε ψηφιακό σχεδιασμό της στελέχωσης μέσω του EduPlan.AI, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη στέγαση εκπαιδευτικών που υπηρετούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται διπλή επιστροφή ενοικίου, αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων για κατοικίες εκπαιδευτικών, χρήση του στεγαστικού προγράμματος του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, φορολογικά κίνητρα και εκπτώσεις στις μετακινήσεις.
Παράλληλα, συνεχίζεται το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», με 669 σχολεία να έχουν ήδη ανακαινιστεί και μελέτες για ακόμη 500 να ξεκινούν τον Σεπτέμβριο. Στα σχολεία επεκτείνεται ο εξοπλισμός με διαδραστικά συστήματα, εργαστήρια φυσικών επιστημών, ρομποτική, αθλητικό εξοπλισμό και απινιδωτές. Μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς αναμένεται να λειτουργούν 44.164 διαδραστικά συστήματα, ενώ προωθείται και η προμήθεια 718 λεωφορείων για μαθητές με αναπηρία.
Σημαντικές αλλαγές αφορούν και το εκπαιδευτικό περιεχόμενο. Επεκτείνεται το Ψηφιακό Φροντιστήριο, το οποίο ήδη έχει περισσότερους από 410.000 χρήστες, ενώ προωθούνται εξατομικευμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, 40.000 μαθητές θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα οικονομικού αλφαβητισμού FinStart, ενώ αυξάνονται τα Κέντρα Καινοτομίας από 13 σε 18.
Στην ανώτατη εκπαίδευση, περίπου 90 εκατ. ευρώ διατίθενται φέτος για το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα, ενώ δρομολογούνται 8.600 νέες κλίνες μέσω ΣΔΙΤ και αναβαθμίσεις υφιστάμενων εστιών. Στόχος είναι να προστεθούν συνολικά 10.000 νέες ή ανακαινισμένες κλίνες μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.
Για την καταπολέμηση της ακρίβειας
Στο μέτωπο της ακρίβειας, η κυβέρνηση παρουσίασε την πορεία της «Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας» για τη μείωση των τιμών.
Μέχρι τις 20 Αυγούστου είχαν ενταχθεί 750 επώνυμα προϊόντα και 100 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, με μέση μείωση περίπου 7%. Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν 62 προμηθευτές και 10 αλυσίδες σούπερ μάρκετ, ενώ ειδικό πρόγραμμα αφορά και τη σχολική αγορά, με μειώσεις σε 300 κωδικούς.
Ωστόσο, η κυβέρνηση προειδοποιεί ότι δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού. Οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και οι πόλεμοι που βρίσκονται σε εξέλιξη δημιουργούν νέες πληθωριστικές πιέσεις, ιδιαίτερα μέσω των τιμών του πετρελαίου, ενόψει του χειμώνα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη νέα στρατηγική «Περιφέρεια 2030», με στόχο ένα πιο πολυκεντρικό μοντέλο ανάπτυξης. Η κυβέρνηση σχεδιάζει 50 Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης, ένα για κάθε περιφερειακή ενότητα, ενώ προωθεί ειδικές πολιτικές για ορεινές και νησιωτικές περιοχές.
Για τις ορεινές περιοχές προβλέπονται νέες πρωτοβουλίες, όπως η «Συμμαχία για τα Ορεινά» και τα «Ζωντανά Χωριά», καθώς και έργα 400 εκατ. ευρώ μέσω ΕΣΠΑ. Παράλληλα, προχωρούν 50 προγράμματα LEADER ύψους 144,9 εκατ. ευρώ και 163 έργα αγροτικής οδοποιίας συνολικού προϋπολογισμού 83 εκατ. ευρώ.
Για τα νησιά δημιουργείται μόνιμη Κυβερνητική Επιτροπή Νησιωτικότητας. Παράλληλα, η χρηματοδότηση των θαλάσσιων συγκοινωνιών διπλασιάζεται στα 180 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ προβλέπονται 25 νέες γραμμές. Στα μέτρα περιλαμβάνονται επίσης το Μεταφορικό Ισοδύναμο, μειωμένος ΦΠΑ κατά 30% σε 24 νησιά και πόροι 2,3 δισ. ευρώ από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων.
Αλλαγές στον Τουρισμό
Σημαντικές αλλαγές προωθούνται και στον τουρισμό. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό επιχειρεί να θέσει σαφείς κανόνες για τις τουριστικές επενδύσεις, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
Οι περιοχές χωρίζονται σε ζώνες και τα νησιά σε ομάδες, με διαφορετικούς όρους για τη δόμηση, τη δυναμικότητα των καταλυμάτων και την προστασία του περιβάλλοντος.
Ιδιαίτερα αυστηροί είναι οι νέοι κανόνες για την παράκτια ζώνη: στα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή απαγορεύονται νέες διαμορφώσεις και κατασκευές, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Nέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ
Τέλος, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ. Προβλέπονται αυστηρότεροι περιορισμοί για φωτοβολταϊκά και αιολικά έργα σε περιβαλλοντικά και πολιτιστικά ευαίσθητες περιοχές, μεταξύ άλλων σε προστατευόμενες περιοχές Natura, δάση, υγροτόπους, αρχαιολογικούς χώρους και τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.
Για τα αιολικά προβλέπονται επιπλέον περιορισμοί στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, σε περιοχές άνω των 1.200 μέτρων υψόμετρο, σε μικρά νησιά και σε συγκεκριμένες περιοχές τουρισμού και αναψυχής.
Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να συνδέσει την ενεργειακή μετάβαση με ένα πιο αυστηρό χωροταξικό πλαίσιο, ενώ παράλληλα επιδιώκει να δώσει μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου στους επενδυτές.
Συγκεκριμένα, δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών, μεταξύ άλλων, σε:
• όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000,
• δάση και δασικές εκτάσεις,
• υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους,
• εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση,
• Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους,
• περιοχές προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς,
• περιοχές με προστατευόμενες αναβαθμίδες,
• Περιοχές Άνευ Δρόμων και
• ακτές κολύμβησης.
Οι αιολικοί σταθμοί απαγορεύονται στο εξής, σε:
• Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης,
• περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων,
• υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους,
• τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και πυρήνες εθνικών δρυμών,
• ιστορικούς τόπους, αρχαία μνημεία, καθώς και
• συγκεκριμένες ζώνες προστασίας της φύσης.
Περιορισμοί στους αιολικούς σταθμούς εισάγονται, επίσης, για:
• νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ., με
συγκεκριμένες εξαιρέσεις για κρίσιμες ή κοινωφελείς υποδομές ή για λόγους ασφάλειας του συστήματος,
• εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες προβλέπεται ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού και αναψυχής,
• τμήματα ενεργών λατομικών, μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών,
• Περιοχές Άνευ Δρόμων και
• ακτές κολύμβησης.
Σε συνδυασμό με το Ειδικό Χωροταξικό για τη Βιομηχανία, διαμορφώνεται για πρώτη φορά ένα ολιστικό, συνεκτικό και μακρόπνοο πλαίσιο για το πώς θέλουμε να αναπτυχθεί η Ελλάδα τις επόμενες δεκαετίες.
Γιατί ανάπτυξη με κανόνες είναι βιώσιμη ανάπτυξη. Σέβεται τις τοπικές κοινωνίες και το περιβάλλον, ενώ προστατεύει τη δυνατότητα για επενδύσεις, οι οποίες χρειάζονται ένα σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο ώστε να είναι σαφές από την αρχή τι επιτρέπεται και τι όχι.
