Την ανάγκη ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου να περάσει από τη φάση των επιμέρους έργων σε ένα ενιαίο, πλήρως διασυνδεδεμένο περιφερειακό σύστημα αναδεικνύει η υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Ίβα Πετρόβα σε συνέντευξή της στο powergame.gr, παραμονές της συνόδου των Υπουργών Ενέργειας Ελλάδας, Βουλγαρίας, Σερβίας και Βόρειας Μακεδονίας στο Βελιγράδι, όπου τα επόμενα βήματα του εμβληματικού project βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των συζητήσεων. Όπως τονίζει η κ. Πετρόβα, η μεταφορική ικανότητα φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία έχει ήδη αυξηθεί κατά περίπου 30% φέτος, ενώ νέες υποδομές θα επιτρέψουν περαιτέρω αύξηση των ροών προς Βουλγαρία, Ρουμανία και συνολικά στην περιοχή της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η ίδια υπογραμμίζει ότι το επόμενο μεγάλο στοίχημα του Κάθετου Διαδρόμου δεν είναι μόνο η ολοκλήρωση των φυσικών υποδομών αλλά και η εμπορική βιωσιμότητα που περνά μέσα από ανταγωνιστικά τιμολόγια, επαρκή διασυνοριακή δυναμικότητα και προβλέψιμα προϊόντα δέσμευσής της και μεγαλύτερη ενοποίηση των αγορών. Η κ. Πετρόβα αναδεικνύει επίσης τη σημασία του ελληνοβουλγαρικού αγωγού αερίου IGB και των τερματικών σταθμών LNG της Ελλάδας και αναλύει το success story της Βουλγαρίας στις μπαταρίες για το οποίο γίνεται πολύς λόγος στην Ελλάδα το τελευταίο διάστημα…
- Πώς αξιολογείτε ην ενεργειακή συνεργασία Βουλγαρίας και Ελλάδας και ποιοι τομείς θα πρέπει να προτεραιοποιηθούν στη διμερή ατζέντα τα επόμενα χρόνια;
Η Βουλγαρία αποτελεί έναν αξιόπιστο εταίρο που εργάζεται συστηματικά για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή, τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και τη διασφάλιση αξιόπιστων προμηθειών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Η συνεργασία μας με την Ελλάδα, όπως και η ενεργειακή διασυνδεσιμότητα μεταξύ των δύο χωρών, βρίσκονται σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο. Οι δύο χώρες έχουν αναπτύξει πολύ καλή συνεργασία σε διεθνείς ενεργειακούς διαδρόμους, όπως ο Ηλεκτρικός Διάδρομος Ανατολής Δύσης και ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου.
Ο Ηλεκτρικός Διάδρομος Ανατολής-Δύσης που στοχεύει στην ενίσχυση της διασύνδεσης των ηλεκτρικών δικτύων των χωρών των Βαλκανίων με την Ιταλία είναι μακρόπνοο project που βρίσκεται σε φάση σχεδιασμού και περιλαμβάνει περισσότερα από 60 επιμέρους έργα σε πολλές χώρες που θα πρέπει να αναπτυχθούν με συντονισμένο τρόπο. Η Υπηρεσία Εμπορίου και Ανάπτυξης των ΗΠΑ (U.S. Trade and Development Agency) έχει διαθέσει περίπου 1,5 εκατ. δολάρια για τη χρηματοδότηση της μελέτης σκοπιμότητας που αναμένεται να εξειδικεύσει τα επιμέρους έργα, να ευθυγραμμίσει τις δράσεις των χωρών που συμμετέχουν και να ανοίξει το δρόμο της υλοποίησης. Η προβλεπόμενη μεταφορική ικανότητα του έργου ξεπερνά τα 5 GW, ενώ για τη Βουλγαρία αναμένεται άμεση αύξηση της διασυνοριακής ικανότητας κατά περισσότερα από 2 GW. Στόχος μας είναι το έργο να αποκτήσει καθεστώς Εργου Κοινού (Ευρωπαϊκού) Ενδιαφέροντος (PCI).
Ο Κάθετος Διάδρομος προχωρά με πολύ καλό ρυθμό. Είναι ενδεικτικό ότι φέτος η μεταφορική ικανότητα από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία (σ.σ. που αποτελεί το πρώτο σκέλος του βασικού «κορμού» του Κάθετου Διαδρόμου) αυξήθηκε κατά επιπλέον 26 Γιγαβατώρες ημερησίως, φθάνοντας συνολικά τις 93 GWh/ημέρα. Μιλάμε δηλαδή για μια αύξηση της τάξης του 30%.
- Πώς εξελίσσονται τα έργα επί βουλγαρικού εδάφους που αποτελούν μέρος του Κάθετου Διαδρόμου;
Το τμήμα Kulata-Kresna τέθηκε επιτυχώς σε λειτουργία φέτος. Στις αρχές του επόμενου έτους αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία και το τμήμα Piperevo-Dupnitsa, αυξάνοντας κατά επιπλέον 10% τη μεταφορική ικανότητα φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία. Έως το τέλος του έτους αναμένεται επίσης να ολοκληρωθεί το τμήμα Rupcha-Vetrino, γεγονός που θα επιτρέψει τον διπλασιασμό της δυναμικότητας προς τη Ρουμανία μέσω του σημείου εξόδου Kardam-Negru Voda. Συνολικά, ο Κάθετος Διάδρομος βασίζεται στη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση των υφιστάμενων δικτύων και συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου κατά μήκος του Διαδρόμου, αλλά και σε στοχευμένες πρόσθετες επενδύσεις των χωρών που συμμετέχουν. Με αυτόν τον τρόπο θα καταστεί δυνατή η μεταφορά αυξανόμενων ποσοτήτων LNG από τους τερματικούς σταθμούς της Ελλάδας και της Τουρκίας.
Η Βουλγαρία έχει υποστηρίξει σταθερά τα έργα των υπόλοιπων χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, διότι αντιλαμβανόμαστε ότι είναι απαραίτητα για την ασφάλεια εφοδιασμού ολόκληρης της περιοχής. Ένα σημείο συμφόρησης σε μία χώρα περιορίζει αναπόφευκτα την αξία των επενδύσεων που έχουν γίνει σε όλες τις υπόλοιπες. Γι’ αυτό ακριβώς ο Κάθετος Διάδρομος πρέπει να αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως ένα ενιαίο, πλήρως διασυνδεδεμένο περιφερειακό σύστημα και όχι ως ένα σύνολο μεμονωμένων εθνικών έργων.
Εάν έπρεπε να προσδιορίσουμε μία απόφαση που θα μπορούσε να ξεκλειδώσει τη μεγαλύτερη πρόοδο μέσα στους επόμενους 24 μήνες, αυτή θα ήταν μια σταθερή κοινή δέσμευση όλων των συμμετεχουσών χωρών για συντονισμένη και έγκαιρη υλοποίηση των έργων προτεραιότητας και για την άρση των εναπομεινάντων διασυνοριακών περιορισμών, τόσο από πλευράς υποδομών, όσο και από πλευράς εμπορικών όρων.
- Τι απαιτείται κατά την άποψή σας για να χρειάζεται για να καταστεί ο Κάθετος Διάδρομος εμπορικά βιώσιμος;
Η κατασκευή των υποδομών είναι μόνο το πρώτο βήμα. Η πραγματική αξία του Κάθετου Διαδρόμου θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα δημιουργήσει συνθήκες ρευστότητας, εμπορευσιμότητας, διαφοροποίησης των προμηθειών και ταχείας αντίδρασης στις μεταβολές της αγοράς.
Η επόμενη φάση είναι η ενοποίηση των αγορών: επαρκής διασυνοριακή δυναμικότητα, ανταγωνιστικά τιμολόγια, προβλέψιμα προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας και δυνατότητα των συμμετεχόντων στην αγορά να σχεδιάζουν σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα. Από 1η Οκτωβρίου, στη διαδρομή Ελλάδα-Βουλγαρία-Ρουμανία-Μολδαβία-Ουκρανία προσφέρονται πλέον προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας διαφορετικής χρονικής διάρκειας, ετήσια, μηνιαία, day-ahead και intraday. Στόχος είναι ο Κάθετος Διάδρομος να μη λειτουργεί ως σειρά ξεχωριστών εθνικών τμημάτων, αλλά ως μία ενιαία και αποτελεσματική εμπορική διαδρομή, που θα παρέχει πρόσβαση σε πρόσθετες ποσότητες φυσικού αερίου για τις αγορές της περιοχής.
- Ποιον ρόλο βλέπετε για τον ελληνοβουλγαρικό αγωγό ΙGB και τους τερματικούς σταθμούς LNG της Ελλάδας σε Αλεξανδρούπολη και Ρεβυθούσα στο κάδρο της προσπάθειας της ΕΕ να απεξαρτηθεί πλήρως από το ρωσικό αέριο;
Ο IGB και οι υποδομές LNG της Ελλάδας αποτελούν ήδη σημαντικό κομμάτι της διαφοροποίησης των προμηθειών για τη Βουλγαρία και την ευρύτερη περιοχή.
Ο IGB παρέχει πρόσβαση τόσο σε αζέρικο φυσικό αέριο (σ.σ. που φτάνει μέσω του αγωγού TAP) όσο και σε LNG που εισέρχεται μέσω των ελληνικών υποδομών. Η ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου επιτρέπει να αξιοποιηθούν αυτές οι δυνατότητες σε πολύ μεγαλύτερη περιφερειακή κλίμακα, καθώς φορτία LNG που εισέρχονται στην περιοχή μέσω Ελλάδας μπορούν να φτάσουν στη Βουλγαρία, τη Σερβία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία, την Ουκρανία και την Ουγγαρία.
Η διαφοροποίηση δεν σημαίνει απλώς ότι υπάρχουν εναλλακτικές πηγές. Πρέπει να δημιουργεί πραγματικό ανταγωνισμό μεταξύ πηγών και διαδρομών, κάτι που αποτελεί βασική προϋπόθεση για περισσότερο ανταγωνιστικές συνθήκες στην αγορά. Ο στόχος είναι να εξασφαλίζονται ταυτόχρονα η ασφάλεια εφοδιασμού, η επιλογή πηγών και οδεύσεων και η μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα.
- Η Βουλγαρία έχει εξελιχθεί σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στην Ευρώπη. Τι σημαίνει αυτό για το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας σας και της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης;
Η Βουλγαρία συγκαταλέγεται ήδη στις κορυφαίες αγορές συστημάτων αποθήκευσης με μπαταρίες. Μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο προστέθηκαν στο σύστημα περισσότερα από 6 GW ισχύος μπαταριών, μέγεθος ιδιαίτερα σημαντικό σε σχέση με το συνολικό μέγεθος του βουλγαρικού ηλεκτρικού συστήματος.
Οι μπαταρίες επιτρέπουν την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας σε περιόδους υψηλής παραγωγής και χαμηλών τιμών και την αξιοποίησή της όταν η κατανάλωση και οι τιμές είναι υψηλότερες. Έτσι δημιουργείται πρόσθετη ευελιξία και διευκολύνεται η αποτελεσματικότερη ενσωμάτωση των ΑΠΕ.
Η θετική επίδραση όμως δεν περιορίζεται σε εθνικό επίπεδο. Τα συστήματα αποθήκευσης συμμετέχουν και στην περιφερειακή αγορά, επιτρέποντας στους συμμετέχοντες να αξιοποιούν τις διαφορές τιμών μεταξύ γειτονικών αγορών.
Το επόμενο στάδιο δεν αφορά μόνο την περαιτέρω αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος, αλλά την αποτελεσματική διαχείριση και ενσωμάτωση των μπαταριών μέσω της αγοράς εξισορρόπησης, των υπηρεσιών συστήματος και άλλων προϊόντων της αγοράς. Ταυτόχρονα, πρέπει να συνεχιστούν οι επενδύσεις σε δίκτυα και διασυνδέσεις.
- Οι ελληνικές ενεργειακές εταιρείες αυξάνουν τις επενδύσεις τους στη Βουλγαρία. Πώς βλέπετε αυτή την παρουσία;
Το ενδιαφέρον των Ελλήνων επενδυτών αποτελεί φυσικό επακόλουθο της ολοένα στενότερης ενεργειακής και οικονομικής διασύνδεσης μεταξύ των δύο χωρών, σε ένα πλαίσιο συνεργασίας και κοινών αξιών και στόχων.
Για τη Βουλγαρία είναι σημαντικό να διατηρήσει ένα ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον για έργα που αυξάνουν την παραγωγή καθαρής ενέργειας, την αποθήκευση και την ευελιξία του συστήματος. Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι επενδύσεις που αναπτύσσονται παράλληλα με τις αναγκαίες υποδομές και την αντίστοιχη δικτυακή συνδεσιμότητα.
Ένα προβλέψιμο ρυθμιστικό περιβάλλον, σαφείς κανόνες και συνθήκες που επιτρέπουν στα ιδιωτικά κεφάλαια να σχεδιάζουν σε βάθος χρόνου είναι απολύτως απαραίτητα.
Η προσέγγιση της Βουλγαρίας είναι τεχνολογικά ουδέτερη. Προτεραιότητα δίνεται σε επενδύσεις που συμβάλλουν ουσιαστικά στην ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και τον εκσυγχρονισμό του ενεργειακού συστήματος.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
