Τέσσερις μήνες πριν οι Ισραηλινοί προσέλθουν στις κάλπες, η κύρια αναμέτρηση αλλάζει. Η συμμαχία του νυν πρωθυπουργού, Binyamin Netanyahu, παραπαίει εδώ και καιρό στις δημοσκοπήσεις. Για πάνω από ένα χρόνο, ο κύριος ανταγωνιστής του ήταν ο Naftali Bennett, ένας δεξιός πολιτικός που είχε εκτοπίσει τον κ. Netanyahu μία φορά στο παρελθόν, το 2021. Ωστόσο, ένας άλλος υποψήφιος ξεπερνά τον κ. Bennett σε πολλές πρόσφατες δημοσκοπήσεις και αναδεικνύεται ως η κύρια απειλή για τον μακροχρόνιο πρωθυπουργό: ο Gadi Eisenkot.
Ο κ. Eisenkot, του οποίου το νέο κεντρώο κόμμα είναι πλέον σχεδόν εξίσου δημοφιλές με το Λικούντ του κ. Netanyahu, έχει πλεονεκτήματα τόσο έναντι του κ. Bennett όσο και του κ. Netanyahu. Είναι πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF), εμπειρία που, καθώς η χώρα εξακολουθεί να διεξάγει διάφορους πολέμους, πολλοί Ισραηλινοί εκτιμούν. Ωστόσο, είναι επίσης σχετικά νέος στην πολιτική, οπότε «κουβαλάει» λιγότερες αποσκευές από τους αντιπάλους του. Εκλέχθηκε στην Κνεσέτ, το κοινοβούλιο του Ισραήλ, μόλις το 2022. Εντάχθηκε στο πολεμικό υπουργικό συμβούλιο του κ. Netanyahu μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, αλλά παραιτήθηκε μετά από οκτώ μήνες.
Στις αρχές του πολέμου στη Γάζα, έγραψε στους συναδέλφους του στο πολεμικό υπουργικό συμβούλιο για να επικρίνει τον κ. Netanyahu επειδή «απέφευγε να λάβει σημαντικές αποφάσεις». Προειδοποίησε ότι το Ισραήλ διακινδύνευε να εμπλακεί σε έναν μακρύ και ατελέσφορο πόλεμο και ότι δεν θα κατάφερνε να καταστρέψει τις στρατιωτικές και διοικητικές δυνατότητες της Χαμάς, των ισλαμιστών της Γάζας.
Πάνω από δύο χρόνια αργότερα, αποδείχθηκε ότι είχε δίκιο. Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) εξακολουθούν να καταλαμβάνουν πάνω από το μισό της Γάζας, ενώ η Χαμάς παραμένει οχυρωμένη στο υπόλοιπο έδαφος, συνεχίζοντας να ασκεί επιρροή στους 2 εκατομμύρια κατοίκους της Γάζας. Οι επιθέσεις του Ισραήλ έχουν καταστρέψει μεγάλο μέρος της της περιοχής κι έχουν οδηγήσει στο θάνατο πάνω από 73.000 άτομα, τα περισσότερα από τα οποία άμαχοι. Ο πόλεμος έχει βλάψει σοβαρά τη διεθνή εικόνα και τις συμμαχίες του Ισραήλ.
Η κριτική του κ. Eisenkot εκείνη την εποχή ήταν τόσο προφητική όσο και οδυνηρή. Ο γιος του, ο Gal, ένας 25χρονος έφεδρος στρατιώτης, είχε σκοτωθεί στις μάχες δύο μήνες νωρίτερα. Εν τω μεταξύ, το Ισραήλ συνέχισε να διαπράττει λάθη μέσα από ατελείωτους αιματηρούς πολέμους, αποκομίζοντας ελάχιστα στρατηγικά οφέλη. Ο κ. Netanyahu βρίσκεται πλέον σε σύγκρουση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, τον σημαντικότερο σύμμαχο του Ισραήλ.
Καθώς η ημέρα της εκλογικής κρίσης πλησιάζει, ανακύπτουν δύο ερωτήματα: αποτελεί ο κ. Eisenkot πραγματική εναλλακτική έναντι του κ. Netanyahu; Μπορεί πραγματικά να κερδίσει;
Από πολιτική άποψη, είναι δύσκολο να τον προσδιορίσει κανείς. Έχει ψηφίσει τόσο το αριστερό Εργατικό Κόμμα όσο και το δεξιό Λικούντ. Ούτε από στρατιωτική άποψη είναι σαφές ποιες θέσεις υποστηρίζει. Θεωρείται ο συντάκτης του «Δόγματος Νταχίγια», της Ισραηλινής στρατιωτικής στρατηγικής ασύμμετρης απάντησης, η οποία έχει επιφέρει στο Ισραήλ διεθνή καταδίκη και κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου. Το δόγμα προβλέπει βαριές αεροπορικές επιδρομές σε υποδομές πολιτών με σκοπό την καταστροφή των οχυρών των εχθρών. Ωστόσο, ως αρχηγός των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) κατά τη διάρκεια μιας σειράς επιθέσεων με μαχαίρι από νεαρούς Παλαιστινίους το 2015 και το 2016, αντιτάχθηκε στην πολιτική «πυροβολήστε και σκοτώστε», προκαλώντας επιθέσεις από την ισραηλινή δεξιά.
Παρά την κριτική του προς τον κ. Netanyahu, αρχικά υποστήριξε τους πολέμους στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν. Η διαφορά, υποστηρίζει, είναι ότι τάχθηκε υπέρ της πολύ νωρίτερης λήξης τους και της συνέχειας με διπλωματικές πρωτοβουλίες. Πάνω απ’ όλα, πιστεύει ότι οι φιλοδοξίες του κ. Netanyahu να «ανασχεδιάσει τον χάρτη της Μέσης Ανατολής» δεν ήταν ποτέ ρεαλιστικές και ότι ο πρωθυπουργός κινήθηκε από ανησυχίες για τη δική του πολιτική επιβίωση.
Η διαδικασία επιλογής του διαδόχου του κ. Netanyahu στο Ισραήλ έχει διαρκέσει πολύ. Για κάποιο διάστημα μετά τις 7 Οκτωβρίου, τα βλέμματα στράφηκαν προς έναν άλλο πρώην στρατηγό, τον Benny Gantz, στο κόμμα του οποίου προσχώρησε ο κ. Eisenkot όταν εισήλθε στην πολιτική. Ωστόσο, δεν κατάφερε να αντισταθεί στον πρωθυπουργό και η δημοτικότητά του εξασθένησε. Στη συνέχεια, ο κ. Bennett φαινόταν να κερδίζει έδαφος. Τώρα, όμως, το αστέρι του φαίνεται να τρεμοσβήνει.
Σε αντίθεση και με τους δύο, ο κ. Eisenkot δεν προσπαθεί να ανταγωνιστεί τις ρητορικές ικανότητες του εύγλωττου κ. Netanyahu ή τις δυναμικές συνεντεύξεις του με τον ξένο Τύπο (τα αγγλικά του είναι αδέξια). Θέλει να πείσει τους Ισραηλινούς ότι έχει σοβαρά σχέδια για την αντιμετώπιση των διλημμάτων ασφάλειας και διπλωματίας που αντιμετωπίζει το Ισραήλ, καθώς και των πικρών συζητήσεων σχετικά με τον ρόλο της θρησκείας στο κράτος και την ισορροπία εξουσίας μεταξύ των δικαστηρίων και των εκλεγμένων αξιωματούχων. Το κόμμα του υπόσχεται να παρουσιάσει σύντομα το λεπτομερές πρόγραμμά του, το οποίο μπορεί να δείξει αν αποτελεί πραγματικά μια εναλλακτική. Στη συνέχεια, θα αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη δοκιμασία του: να πείσει το ισραηλινό κοινό για τις ικανότητές του.
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com
