Σε έναν νέο κύκλο αξιοποίησης της δημόσιας ακίνητης περιουσίας περνά σταδιακά η ΕΤΑΔ, έχοντας μπροστά της ένα χαρτοφυλάκιο που περιλαμβάνει από ιστορικά Ξενία και εμβληματικά ακίνητα στην Πάρνηθα μέχρι ιαματικές πηγές με σημαντικές, αλλά ακόμη σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτες, δυνατότητες. Η στρατηγική κινείται σε δύο ταχύτητες, από τη μία βρίσκονται ακίνητα που έχουν ήδη ωριμάσει και μπορούν να περάσουν άμεσα ή μέσα στους επόμενους μήνες σε διαγωνισμούς και, από την άλλη, μεγαλύτερα και πιο σύνθετα assets, για τα οποία η προετοιμασία ξεκινά σήμερα με ορίζοντα ακόμη και μετά το 2028.
Η επόμενη ημέρα της Πάρνηθας
Ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα αφορά την Πάρνηθα. Η ΕΤΑΔ έχει ήδη αρχίσει να διερευνά τι μπορεί να γίνει με τα ακίνητα της περιοχής που ανήκουν στο χαρτοφυλάκιό της, ώστε όταν ολοκληρωθεί η μεταφορά του καζίνο στο νέο VORIA στο Μαρούσι, που τοποθετείται χρονικά στο 2028, να υπάρχει ήδη ώριμος σχεδιασμός και να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος.
Με τη μετεγκατάσταση του καζίνο, τα ακίνητα της Πάρνηθας που είχαν εισφερθεί στην Ελληνικό Καζίνο Πάρνηθας Α.Ε. προβλέπεται να επιστρέψουν χωρίς αντάλλαγμα στην ΕΤΑΔ. Στον βασικό πυρήνα περιλαμβάνονται το ιστορικό συγκρότημα του Mont Parnes και ο Πύργος Μυλωνά και οι εγκαταστάσεις και ο περιβάλλων χώρος στη θέση Μαυροβούνι. Το τελεφερίκ και οι συναφείς εγκαταστάσεις του θα αποδοθούν στο δήμο Αχαρνών.
Η νέα χρήση του Mont Parnes δεν έχει ακόμη αποφασιστεί. Αντίθετα, η ΕΤΑΔ θέλει να διερευνήσει τις δυνατότητες του ακινήτου, να εξετάσει διαφορετικά σενάρια με συμβούλους και να «μετρήσει» το ενδιαφέρον της επενδυτικής αγοράς. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, έχει ήδη ανατεθεί μελέτη για πιθανές μελλοντικές χρήσεις, ενώ επιδίωξη είναι η διαγωνιστική διαδικασία αξιοποίησης να ξεκινήσει πριν ακόμη ολοκληρωθεί η μετεγκατάσταση του καζίνο.
Υπάρχει, βέβαια, ένας καθοριστικός περιορισμός, το γεγονός ότι η Πάρνηθα αποτελεί περιοχή εξαιρετικά υψηλής περιβαλλοντικής προστασίας. Οποιαδήποτε τουριστική, ξενοδοχειακή, πολιτιστική ή άλλη χρήση θα πρέπει να προσαρμοστεί στους όρους προστασίας του Εθνικού Δρυμού και της Natura, αλλά και να σεβαστεί την ιστορία και την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική φυσιογνωμία των εγκαταστάσεων.
Τα 19 εκατ. ευρώ για τον Πύργο Μυλωνά
Πιο συγκεκριμένο είναι το τοπίο γύρω από τον ιστορικό Πύργο Μυλωνά, το χαρακτηρισμένο ως μνημείο τμήμα του συγκροτήματος. Με τη μεταφορά του καζίνο προβλέπεται η ανακατασκευή του και η αποκατάσταση του φυσικού τοπίου, με τη σχετική δαπάνη να υπολογίζεται σήμερα σε περίπου 19 εκατ. ευρώ.
Τις εργασίες ανάπλασης των εγκαταστάσεων και του φυσικού τοπίου στη θέση Μαυροβούνι αναλαμβάνει με δικές της δαπάνες η North Star. Μετά την ολοκλήρωσή τους, ο ανακατασκευασμένος Πύργος και το τελεφερίκ προβλέπεται να αποδοθούν στο Δημόσιο, ενώ η ΕΤΑΔ έχει προαναγγείλει διαγωνισμό για την αξιοποίηση του Πύργου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διατήρηση του τελεφερίκ στην εξίσωση της επόμενης ημέρας. Η North Star προβλέπεται να συνεχίσει για πέντε χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του VORIA να συνεισφέρει οικονομικά τόσο στη συντήρησή του όσο και σε δράσεις προστασίας και ανάδειξης του Εθνικού Δρυμού.
Παράλληλα, στην ευρύτερη συζήτηση για την Πάρνηθα εντάσσεται και το παλιό Σανατόριο, το οποίο παραμένει κλειστό και εγκαταλελειμμένο. Η ΕΤΑΔ εξετάζει πώς θα μπορούσε να αποκτήσει ξανά ζωή, χωρίς ακόμη να έχει αποφασιστεί εάν θα ενταχθεί σε μια ευρύτερη ενιαία ανάπτυξη ή θα αξιοποιηθεί αυτοτελώς.
Τα Ξενία επιστρέφουν στον επενδυτικό χάρτη
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι τα ιστορικά Ξενία, ένα από τα πλέον ιδιαίτερα χαρτοφυλάκια της ΕΤΑΔ. Πολλά από τα ακίνητα παραμένουν κλειστά επί δεκαετίες, ενώ άλλα έχουν ήδη περάσει σε επενδυτές και αποκτούν νέα χρήση. Η στρατηγική της εταιρείας βασίζεται κυρίως σε ανοικτούς διαγωνισμούς και μακροχρόνιες εκμισθώσεις, με στόχο να επιστρέψουν τα ακίνητα στην τουριστική και οικονομική δραστηριότητα.
Για το υπόλοιπο του 2026, στον σχεδιασμό βρίσκονται ακόμη διαγωνιστικές διαδικασίες, μεταξύ άλλων για το Ξενία Δράμας και τον Ξενώνα Καλεντζίου στην Αχαΐα.
Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται και το Ξενία Κοζάνης, για το οποίο προωθείται ηλεκτρονικός ανοικτός πλειοδοτικός διαγωνισμός μακροχρόνιας εκμίσθωσης. Κατασκευάστηκε το 1965 από τον ΕΟΤ, παραμένει κλειστό για περισσότερα από 20 χρόνια και αποτελεί χαρακτηρισμένο μνημείο. Στόχος είναι να αποκατασταθεί και να επαναλειτουργήσει, με τον διαγωνισμό να προγραμματίζεται να «τρέξει» μέσα στο καλοκαίρι ώστε το φθινόπωρο να μπορεί να αναδειχθεί επενδυτής.
Ακολουθεί το Ξενία Δράμας, το οποίο αναμένεται να οδηγηθεί σε διαγωνισμό έως το τέλος του έτους. Πρόκειται για ακίνητο σε οικόπεδο σχεδόν 3 στρεμμάτων, με τριώροφο κτίριο συνολικής επιφάνειας 2.777 τ.μ., κατασκευασμένο το 1978 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Κώστα Σταμάτη.
Η στρατηγική έχει ήδη δώσει αποτελέσματα σε αρκετά άλλα ακίνητα. Το Ξενία Ουρανούπολης εκμισθώθηκε για 30 χρόνια στη Domes Resorts και, μετά από εκτεταμένη ανακαίνιση, σχεδιάζεται να λειτουργήσει ως Casa Cook Athos, με περισσότερα από 80 δωμάτια και στόχο να δεχθεί τους πρώτους επισκέπτες μέσα στο 2027.
Για το Ξενία Βυτίνας, οριστική πλειοδότρια αναδείχθηκε η OTUS I.K.E., με ετήσιο μίσθωμα 121.003 ευρώ, ενώ στο Ξενία Κομοτηνής πλειοδότης αναδείχθηκε η Meccanica Group. Τον Ιούνιο υπογράφηκε επίσης η σύμβαση μακροχρόνιας εκμίσθωσης του Ξενία Καρτερού στο Ηράκλειο, έκτασης άνω των 81 στρεμμάτων, στο επενδυτικό σχήμα «ΓΑΛΑΖΙΟ ΚΑΡΤΕΡΟΣ – ΗΛΙΟΣ ΕΠΕ & Village Planning ΜΟΝ. Ι.Κ.Ε.», έναντι ετήσιου μισθώματος 715.660 ευρώ.
Διαφορετικός δρόμος επιλέχθηκε για το Ξενία Άνδρου, το οποίο παραχωρήθηκε μακροχρόνια στον Δήμο Άνδρου, με στόχο την αποκατάσταση και αξιοποίησή του με σεβασμό στην ιστορική και πολιτιστική του φυσιογνωμία.
Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που ιστορικά Ξενία περνούν σε μια δεύτερη ζωή. Το Ξενία Χίου έχει αναληφθεί από την Avlum Enterprises της οικογένειας Τσάκου, το παλιό Ξενία Σκιάθου μετατράπηκε στο πολυτελές Elivi Skiathos, ενώ το Ξενία Φλώρινας επαναλειτούργησε ύστερα από επένδυση περίπου 9 εκατ. ευρώτης οικογένειας Τόττη. Σε εξέλιξη βρίσκεται και η αξιοποίηση του Ξενία Κύθνου, όπου έχει παραχωρηθεί για 99 χρόνια το δικαίωμα ανάπτυξης του ακινήτου μαζί με τις ιαματικές πηγές.
Το μεγάλο κεφάλαιο των ιαματικών πηγών
Στο επόμενο κύμα σχεδιασμού μπαίνουν και οι ιαματικές πηγές, με την ΕΤΑΔ να εξετάζει τη δυνατότητα ανάπτυξης ενός πιο ολοκληρωμένου προϊόντος τουρισμού ευεξίας. Ανάμεσα στα assets που ξεχωρίζουν βρίσκονται ο Καϊάφας, τα Μέθανα και η Υπάτη, ενώ στο χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται και ιαματικές πηγές της Αιδηψού στην Εύβοια.
Εδώ, πάντως, ο σχεδιασμός βρίσκεται σε σαφώς πρωιμότερο στάδιο. Δεν έχει ακόμη αποφασιστεί ποιο ακίνητο θα προηγηθεί ούτε ποια πηγή εμφανίζει τις μεγαλύτερες επενδυτικές δυνατότητες. Αντίθετα, εξετάζεται μια συνολικότερη στρατηγική για το χαρτοφυλάκιο, με τα μεγάλα projects να τοποθετούνται χρονικά μετά το 2028, καθώς απαιτείται σύνθετη και μακρά διαδικασία ωρίμανσης. Αυτή την περίοδο εξετάζονται διαφορετικά σενάρια και επιχειρηματικά μοντέλα, ώστε να αποσαφηνιστεί πώς μπορούν να λειτουργήσουν οι εγκαταστάσεις, πόσο κεφάλαιο θα απαιτηθεί, ποιες αδειοδοτήσεις χρειάζονται και, κυρίως, ποιο προϊόν ευεξίας μπορεί να είναι πραγματικά βιώσιμο στην αγορά.
Η επόμενη ημέρα της ΕΤΑΔ, επομένως, δεν αφορά έναν μεμονωμένο μεγάλο διαγωνισμό, αλλά τη δημιουργία μιας δεξαμενής ώριμων επενδυτικών ακινήτων για τα επόμενα χρόνια. Τα Ξενία αποτελούν το πιο άμεσο μέτωπο, η Πάρνηθα ένα από τα πιο σύνθετα και εμβληματικά projects με ορόσημο το 2028, ενώ οι ιαματικές πηγές συνιστούν ένα μεγαλύτερης διάρκειας στοίχημα, που μπορεί να ανοίξει για την ΕΤΑΔ ένα νέο κεφάλαιο στον τουρισμό ευεξίας.
