Η ρωσική ηγεσία εντείνει δραστικά τα μέτρα προστασίας γύρω από τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για ενδεχόμενη απόπειρα δολοφονίας ή αποσταθεροποίησης, σε μια περίοδο που ο ίδιος εμφανίζεται ολοένα πιο απομονωμένος και πλήρως προσηλωμένος στη διαχείριση του πολέμου στην Ουκρανία.
Όπως γράφουν οι Financial Times, τους τελευταίους μήνες, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας, που είναι αρμόδια για την ασφάλεια της ανώτατης πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, έχει προχωρήσει σε σημαντική σκλήρυνση των πρωτοκόλλων. Σύμφωνα με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στο Κρεμλίνο αλλά και πηγές ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών, ο Πούτιν περνά ολοένα και περισσότερο χρόνο σε υπόγειες εγκαταστάσεις, από όπου παρακολουθεί στενά την εξέλιξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων, φτάνοντας στο σημείο να εμπλέκεται σε επιχειρησιακές λεπτομέρειες.
Η απομόνωσή του δεν είναι νέο φαινόμενο, καθώς είχε ήδη ενταθεί μετά την πανδημία της Covid-19. Ωστόσο, από τις αρχές της άνοιξης παρατηρείται σαφής κλιμάκωση της ανησυχίας στο εσωτερικό του Κρεμλίνου για πιθανά σενάρια πραξικοπήματος ή στοχευμένης επίθεσης, με ιδιαίτερη έμφαση στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Το σοκ από ουκρανικές επιχειρήσεις με drones σε ρωσικό έδαφος, ακόμη και σε στρατηγικές εγκαταστάσεις πέραν του Αρκτικού Κύκλου, παραμένει έντονο, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν την κατάσταση. Στο ίδιο πλαίσιο, οι ρωσικές αρχές φέρεται να έλαβαν υπόψη και διεθνείς εξελίξεις, όπως η σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ, γεγονός που ενίσχυσε τις ανησυχίες για πιθανές εξωτερικές απειλές κατά ηγετών. Ως αποτέλεσμα, ο Πούτιν έχει περιορίσει σημαντικά τις μετακινήσεις του, ενώ οι διαδικασίες ελέγχου για όσους τον συναντούν δια ζώσης έχουν γίνει ακόμη πιο αυστηρές. Ο ίδιος και η οικογένειά του αποφεύγουν πλέον τις καθιερωμένες κατοικίες τους στην ευρύτερη περιοχή της Μόσχας και στο Βαλντάι, επιλέγοντας να παραμένουν σε προστατευμένες εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων και καταφύγια στην περιοχή του Κρασνοντάρ.
Παράλληλα, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης χρησιμοποιούν προηχογραφημένο υλικό, προκειμένου να διατηρείται η εικόνα της κανονικότητας, ενώ στην πραγματικότητα η φυσική παρουσία του προέδρου σε δημόσιες δραστηριότητες είναι περιορισμένη. Οι δημόσιες εμφανίσεις του μέσα στο 2026 είναι αισθητά λιγότερες σε σχέση με προηγούμενα έτη. Τα μέτρα επεκτείνονται και στον στενό κύκλο του προέδρου. Άτομα όπως μάγειρες, φωτογράφοι και σωματοφύλακες έχουν λάβει εντολή να μην χρησιμοποιούν δημόσιες συγκοινωνίες, ενώ απαγορεύεται η χρήση κινητών τηλεφώνων ή άλλων συσκευών με πρόσβαση στο διαδίκτυο όταν βρίσκονται κοντά του. Επιπλέον, έχουν εγκατασταθεί συστήματα παρακολούθησης ακόμη και στις κατοικίες τους, ενισχύοντας τον έλεγχο της ασφάλειας σε πολλαπλά επίπεδα.
Οι ανησυχίες για την ασφάλεια δεν περιορίζονται στον ίδιο τον Πούτιν. Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στα τέλη του προηγούμενου έτους, ανώτατοι αξιωματούχοι των υπηρεσιών ασφαλείας φέρεται να αντάλλαξαν ευθύνες για αποτυχίες στην προστασία στρατιωτικών στελεχών υψηλού επιπέδου, μετά από σειρά επιθέσεων που αποδίδονται σε ουκρανική δράση. Ανάμεσά τους περιλαμβάνεται και η δολοφονία του υποστράτηγου Φανίλ Σαρβάροφ.
Ο επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας (FSO), Αλεξάντρ Μπόρτνικοφ, απέδωσε ευθύνες στο υπουργείο Άμυνας, επισημαίνοντας την απουσία ειδικής μονάδας προστασίας ανώτερων αξιωματικών. Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της Εθνικής Φρουράς, Βίκτορ Ζολότοφ, απέρριψε την κριτική, επικαλούμενος περιορισμένους πόρους.
Τελικά, ο Πούτιν ανέθεσε στη FSO την ευθύνη για την προστασία δέκα ανώτερων στρατηγών, μεταξύ των οποίων και στενοί συνεργάτες του αρχηγού του γενικού επιτελείου Βαλέρι Γκερασίμοφ, ο οποίος μέχρι πρότινος ήταν ο μοναδικός αξιωματικός με αντίστοιχη κάλυψη.
Την ίδια ώρα, η ενασχόληση του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν με τα ζητήματα εσωτερικής διακυβέρνησης φαίνεται να υποχωρεί αισθητά, καθώς η προσοχή του στρέφεται σχεδόν αποκλειστικά στη διεξαγωγή του πολέμου. Πηγές με άμεση γνώση των επαφών του αναφέρουν ότι περίπου το 70% του χρόνου του αφιερώνεται πλέον στη διαχείριση στρατιωτικών επιχειρήσεων, με καθημερινές ενημερώσεις και ενασχόληση ακόμη και με λεπτομέρειες στο πεδίο. Το υπόλοιπο του προγράμματός του καλύπτεται από διεθνείς επαφές και οικονομικά ζητήματα, ενώ η πρόσβαση σε αξιωματούχους που δεν συνδέονται άμεσα με τον πόλεμο έχει περιοριστεί δραστικά, με συναντήσεις να πραγματοποιούνται σποραδικά, ακόμη και σε βάθος εβδομάδων ή μηνών. Αναλυτές στη Μόσχα επισημαίνουν ότι αυτή η μετατόπιση συνοδεύεται από ενίσχυση της επιρροής των υπηρεσιών ασφαλείας στον κρατικό μηχανισμό, οι οποίες αποκτούν ολοένα και πιο κεντρικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων.
Παράλληλα, η αυξανόμενη αποστασιοποίηση του προέδρου από την καθημερινότητα της ρωσικής κοινωνίας φαίνεται να εντείνει τη δυσαρέσκεια, σε μια συγκυρία όπου οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με οικονομικές πιέσεις και την παρατεταμένη κόπωση που προκαλεί η σύγκρουση. Το κλίμα αυτό αποτυπώνεται όλο και πιο έντονα και στον δημόσιο διάλογο, ιδίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου πληθαίνουν τα βίντεο με πολίτες αλλά και πρόσωπα με επιρροή που ασκούν ανοιχτή κριτική σε κυβερνητικές επιλογές — από τους περιορισμούς στη λειτουργία του διαδικτύου έως τη φορολογική επιβάρυνση μικρών επιχειρήσεων. Η ευρεία απήχηση τέτοιων παρεμβάσεων φαίνεται να έχει φτάσει μέχρι το Κρεμλίνο, με τον Πούτιν να τοποθετείται για πρώτη φορά δημοσίως για το ζήτημα των διαδικτυακών περιορισμών, καλώντας τους αρμόδιους αξιωματούχους να δίνουν σαφείς εξηγήσεις στους πολίτες και να μην περιορίζονται σε πολιτικές απαγορεύσεων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι δημόσιες εμφανίσεις του προέδρου παραμένουν περιορισμένες και αυστηρά ελεγχόμενες, με τα κρατικά μέσα να προβάλλουν επιλεγμένα στιγμιότυπα επαφών με πολίτες, επιχειρώντας να διατηρήσουν την εικόνα ενός προσιτού ηγέτη, παρά τη μειωμένη φυσική του παρουσία στη δημόσια σφαίρα.
